Artist y Mis: Carla Hixon
Mae Artist y Mis yn nodwedd lle rydyn ni’n tynnu sylw at waith anhygoel un o’n haelodau. Artist y Mis am Mai yw Carla Hixon! Ar hyn o bryd mae gwaith celf Carla Hixon yn cael ei arddangos yn Oswestry Community Action (Y Qube gynt). Mae’r sioe, o’r enw One Gallery 4 Artists, yn rhedeg […]
Brethyn Cartref – (Pam Cydweithredfa gelf cyffredin)
Prosiect Llais y Lle – Brethyn Cartref: Yn dod â menywod â phrofiad o’r system loches a phobl greadigol sy’n siarad Cymraeg ynghyd i archwilio iaith, hunaniaeth a pherthyn drwy ymchwil a chydweithio artistig. Am Llais y Lle: Mae Cyngor Celfyddydau Cymru yn falch o gyhoeddi’r sefydliadau sy’n cael arian yn rownd ddiweddaraf Llais […]
Llais y Lle Dyfi (Ennyn)
Prosiect Llais y Lle – Llais y Lle Dyfi: Ymchwil creadigol cymunedol sy’n cysylltu’r Gymraeg â phrofiadau byw trwy gysylltiad â natur, gweithgarwch awyr agored a phreswylfeydd artistiaid ledled Dyffryn Dyfi, mewn cydweithrediad â gofod celf dan arweiniad ieuenctid Sploj. Am Llais y Lle: Mae Cyngor Celfyddydau Cymru yn falch o gyhoeddi’r sefydliadau sy’n […]
Y Gloch, Y Gwrych a’r Gwlychu (Partneriaeth Dyffryn Peris)
Prosiect Llais y Lle – Y Gloch, Y Gwrych a’r Gwlychu: Galwad agored ac ymateb cyfunol i newid diwyllianol ac amgylcheddol yn Nyffryn Peris. Comisiynu artistiaid i ddatblygu gwaith oddi mewn ac ar draws cymunedau yn y rhyngwyneb o hinsawdd, iaith, diwylliant a hunaniaeth Am Llais y Lle: Mae Cyngor Celfyddydau Cymru yn falch o gyhoeddi’r sefydliadau sy’n […]
Bara’r Nefoedd (Capel y Rhondda)
Prosiect Llais y Lle – Bara’r Nefoedd Gan adeiladu ar ymgyrch gymunedol lwyddiannus i arbed Capel Rhondda, mae’r prosiect celfyddydol amrywiol hwn yn archwilio rol y Gymraeg yn y gorffennol, presennol a’r dyfodol wrth gynllunio defnydd cymunedol yr adeilad a’r gymuned ehangach yn y dyfodol. Am Llais y Lle: Mae Cyngor Celfyddydau Cymru yn […]
Llais y Lle: Pentredwr (Cymdeithas Gymunedol Pentredwr a’r Cylch)
Prosiect Llais y Lle – Llais y Lle: Pentredwr: Labordy blwyddyn o hyd sy’n archwilio’r gymuned a hiraeth ac sy’n datblygu’r Gymraeg mewn ffyrdd chwareus a chyfranogol. Am Llais y Lle: Mae Cyngor Celfyddydau Cymru yn falch o gyhoeddi’r sefydliadau sy’n cael arian yn rownd ddiweddaraf Llais y Lle. Dyma’r tro cyntaf i’r gronfa ariannu […]
Iaith y Pridd (Carreg Greadigol)
Prosiect Llais y Lle – Iaith y Pridd: Cynllun cydweithredol gyda Utopias Bach wedi’i leoli yn Fferm Henbant, sy’n archwilio sut mae perthynas pobl gyda’r Gymraeg yn esblygu trwy gylchoedd tymhorol o dyfu, dysgu a gwneud gyda’i gilydd. Mwy o wybodaeth: https://www.utopiasbach.org/iaith-y-pridd Am Llais y Lle: Mae Cyngor Celfyddydau Cymru yn falch o gyhoeddi’r […]
Crud y Tirfor (Yr Heliwr Nefyn)
Prosiect Llais y Lle – Crud y Tirfor: Prosiect celfyddydau rhyngddisgyblaeth sy’n ymgysylltu â chymunedau drwy weithgarwch creadigol, gwneud a dathlu ar y cyd, meithrin balchder ac undod drwy’r Gymraeg. Am Llais y Lle: Mae Cyngor Celfyddydau Cymru yn falch o gyhoeddi’r sefydliadau sy’n cael arian yn rownd ddiweddaraf Llais y Lle. Dyma’r tro cyntaf […]
Ffiniau – Y tir a’r iaith rhyngddynt (Organised Kaos)
Prosiect Llais y Lle – Ffiniau – Y tir a’r iaith rhyngddynt Prosiect sy’n archwilio effaith ffiniau cyfnewidiol yng nghymoedd Aman/Tawe drwy syrcas a cherddoriaeth i archwilio hunaniaeth, iaith a newid ôl-ddiwydiannol. Am Llais y Lle: Mae Cyngor Celfyddydau Cymru yn falch o gyhoeddi’r sefydliadau sy’n cael arian yn rownd ddiweddaraf Llais […]
Llawer mwy na newid plaid
Mae ein colofnydd y mis hwn wedi gorfod llunio’i druth cyn i ganlyniadau etholiad 7 Mai gael eu cyhoeddi. Ond mae’n sicr o un peth. Rydym ar fin gweld y newid gwleidyddol mwyaf yng Nghymru ers canrif, ac ar fin ffarwelio â’r Gymru Lafuraidd (1922‑2026), newid sy’n llawer dyfnach nag ystadegau etholiadol. Ga’i rannu cyfrinach? Ysgrifennu colofn […]
Delfrydiaeth niwlog papur gwyrdd ar ddiwylliant
Prin bod angen dweud y geiriau ‘Deddf Cenedlaethau’r Dyfodol’ wrth bobl ac mi fyddan nhw naill ai’n rholio eu llygaid, yn rhegi dan eu gwynt neu’n gwylltio’n gacwn am wastraff gwariant llywodraeth Lafur sydd wedi bod mewn grym yn llawer rhy hir. Dwi yn y drydedd garfan bellach, wedi blino ar wleidyddion a chomisiynwyr yn brolio mai […]
Deall Ein Lle a Defnyddio Ein Llais
Yn ddiweddar, roedd Newyddiaduraeth Gynhwysol Cymru yn bartneriaid ar Newyddion i Bawb: prosiect ymchwil wedi’i leoli ym Mlaenau Ffestiniog. Dan arweiniad ein sylfaenydd Shirish Kulkarni – a ariannwyd gan Gymunedau Creadigol i wneud y gwaith ynghyd â thîm o hwyluswyr – roedd y prosiect yn dilyn adroddiad Newyddion i Bawb yn Grangetown, gan ofyn i’r gymuned leol beth […]
Partneriaeth gyda QueerAF: Terfysg Trawswisgo Cymreig ac Amrywiaeth Rhywedd
Yn y 1830au a’r 1840au, cafodd rhannau helaeth o gefn gwlad gorllewin Cymru eu hysgwyd gan don o wrthryfeloedd poblogaidd a elwir bellach yn Derfysgoedd Beca. Targedodd protestwyr, yn aml wedi’u cuddio fel menywod, gatiau tollau a osodwyd gan ymddiriedolaethau tollbyrth. Mae’n demtasiwn darllen y digwyddiadau hyn trwy lens hoyw gyfoes. Ond pan wnawn ni […]
Newyddiadurwyr a’r achos dros gysylltu
Ym mis Rhagfyr, roeddem wrth ein bodd yn cyhoeddi bod Sofia Lewis wedi derbyn ein Cymrodoriaeth Cynefin gyntaf. Fel rhan o’r gymrodoriaeth, mae Sofia yn treulio tymor yn Sefydliad Reuters yn Rhydychen, yn archwilio dyfodol newyddiaduraeth ochr yn ochr â chwe Chymrawd arall o bob cwr o’r byd. Dyma’r cyntaf mewn cyfres o bostiadau blog y bydd […]
Partneriaeth gyda QueerAF: Gwaharddiadau Cyfryngau Cymdeithasol a Ieuenctid Cwiar
Pan fydd sgyrsiau am waharddiadau cyfryngau cymdeithasol yn cyrraedd neuaddau San Steffan, cânt eu llunio fel mater diogelu syml. Un y gellir ei ddatrys gydag iaith eang ac atebion cynhwysfawr ar gyfer ieuenctid 2026. Mae’n ymddangos bod gwleidyddion yn cael eu calonogi gan waharddiadau mewn mannau eraill, gan gynnwys yn Awstralia, taleithiau India a nawr Sbaen. Mae hynny er […]
Artist y Mis – Paul Eastwood
Mae Artist y Mis yn nodwedd lle rydyn ni’n tynnu sylw at waith anhygoel un o’n haelodau. Artist y Mis am Ebrill yw Paul Eastwood! Darllenwch y nodwedd isod: Rydw i’n artist gweledol sy’n byw ac yn gweithio yn Wrecsam, Cymru. ‘Dad-darlleniadau‘ (2026), fy arddangosfa newydd sydd ymlaen ar hyn o bryd yn Oriel Mostyn, […]
Pan fo bydoedd yn cwrdd
Mae NIA MORAIS, cyn-Fardd Plant Cymru, newydd gyhoeddi ei chyfrol gyntaf o gerddi. Bu Barn yn ei holi am yr hyn sy’n ei hysgogi fel bardd. Teitl cyfrol newydd Nia Morais yw Yn y Freuddwyd, ac mae’r clawr lliwgar, ffantasïol yn adlewyrchu naws llawer o gynnwys y cerddi sydd y tu mewn. Yn ogystal â’r gerdd deitl, mae yma gerddi eraill sy’n […]
Rhwng Putin a Trump
O Estonia i’r Almaen ac o wlad Pwyl i Norwy, mae gwleidyddion a dinasyddion yn ymgodymu â’r ffaith fod realiti geowleidyddol newydd bellach yn bodoli yn ein byd. Ond beth yw’r ymateb ar yr ynysoedd hyn i’r newyddfyd hwn? A ninnau wedi ein dal rhwng Putin a Trump, fe ddylai fod yn gwbl amlwg fod ein byd ni, bobloedd Ewrop, wrthi’n newid […]
Sut i Ddarllen: Buddug Watcyn Roberts
Yn ymuno a Francesca Sciarrillo mae Buddug Watcyn Roberts Er yn ifanc mae Buddug iawn wedi bod ar ysgrifennu’n greadigol ac yn cystadlu mewn eisteddfodau lleol a chenedlaethol. Mae wedi gweithio ar nifer o brosiectau creadigol: llwyfannwyd drama ganddi gan Gwmni Ifanc Frân Wen ac mae wedi cyhoeddi ei gwaith yn Codi Pais a rhifynnau Ffosfforws gan gyhoeddiadau’r Stamp. Yn y bennod mae Buddug yn trafod darllen gwaith Llwyd Owen am y tro cyntaf, grym cyfrolau barddoniaeth, a’r pleser o ddarllen yr un llyfr sawl tro. Ffilmio a golygu: Dafydd Hughes Recordio sain: Aled Wyn Hughes Recordiwyd y bennod ar leoliad yn Stiwdio Sain, Llandwrog. Rhestr Ddarllen Morgan a Magi Ann – Mary Vaughan Jones Huw Bob Lliw – Marian Jones Neli’r Pysgodyn Jeli – Marian Jones Marc y Siarc – Marian Jones Ffawd, Cywilydd a Celwyddau – Llwyd Owen mor hapus – Gwenllian Ellis Lladd Arth – Kayley Roberts Cwlwm – Ffion […]
Artist y Mis: Durre Shahwar
Mae Artist y Mis yn nodwedd lle rydyn ni’n tynnu sylw at waith anhygoel un o’n haelodau. Ein Hartist y Mis yw Durre Shahwar, awdur, golygydd ac artist arobryn y mae ei gwaith yn archwilio hunaniaeth, ffurf naratif a gwleidyddiaeth cynrychiolaeth. Yn ddiweddar, cafodd Durre ei harddangosfa unigol gyntaf, ‘Un o’r Rhai Da‘, at Ffotogallery! […]
Rhamant, colled a chariad
Ysgrif Goffa Ym marwolaeth Tony Jones daeth pennod arwyddocaol yn hanes canu poblogaidd Cymraeg i ben. Yma cawn wybod sut y cyfareddwyd un o’n sgriptwyr mwyaf profiadol gan ddawn trin geiriau Tony a’i allu digymar i greu cân. Yn ogystal â theledu, roedd gennym ni record player Dansette yn y parlwr ym Mryngwran, Môn, ar ddiwedd y 1960au. Roedd hi’n edrych yn hen ffasiwn adeg […]
Ailwylltio trwy gytgord
Barn ar Faterion y Mis Bu’n gyfnod hir o ddisgwyl cyn i’r cyhoeddiad cyntaf ddod ddechrau mis Chwefror ein bod ni, yr elusen amgylcheddol Tir Natur, wedi prynu dros fil o erwau o dir yng Nghwm Doethïe yn yr Elenydd yng Ngheredigion i’w ailwylltio. Wrth i’r cyhoeddiad ddod, roeddem ar bigau’r drain yn gobeithio – yn gweddïo – […]
Manon Dafydd – Artist Preswyl 2025
Mae Manon Dafydd yn artist a dylunydd graffeg o’r Felinheli. Ar ôl cwblhau cwrs sylfaen celf yng Ngholeg Menai yn 2012, aeth hi ymlaen i raddio gyda BA mewn Dylunio Graffeg o Central Saint Martins, Llundain yn 2015. Ers dychwelyd adref, mae Manon wedi bod yn datblygu ei chrefft tra’n mwynhau gwahanol brofiadau o weithio […]
Jeanette Gray – Artist Preswyl 2025
Mae Jeanette Gray, sy’n wreiddiol o’r Alban ac yn byw bellach yng Nghanolbarth Cymru, yn wehyddwr ac artist sy’n arbenigo mewn defnyddio deunyddiau planhigion gwyllt a gasglwyd yn lleol. Dechreuodd wehyddu yn 2012 ar ôl mynychu ei chwrs basgedwaith cyntaf – “caru ar yr olwg gyntaf”! Yn 2017 cwblhaodd hyfforddiant proffesiynol dwy flynedd mewn basgedwaith […]
Alison Neighbour – Artist Preswyl 2025
Mae Alison yn artist aml-ddisgyblaethol ac enillydd gwobrau sy’n gweithio ar draws perfformiad, gosodiadau ac ymgysylltiad cymdeithasol. Mae ei gwaith yn ceisio ail-gysylltu pobl â’r byd naturiol drwy greu eiliadau defodol, teithiau trochi a gosodiadau rhyngweithiol. Mae’n ail-lunio gofodau ar gyfer perfformiad ac ymgysylltiad cymdeithasol gyda ffocws ar gynaladwyedd. Mae’r berthynas gorfforol a synhwyraidd rhwng […]
Richard Harris – Artist Preswyl 2025
Mae Richard Harris (1954, Dyfnaint) wedi bod yn creu cerfluniau amgylcheddol ers 1976. Wrth astudio yng Ngholeg Celf a Dylunio Caerloyw, dewisodd weithio yn yr awyr agored, gan adeiladu strwythurau o gerrig a choed a gafwyd yn lleol. Ar ôl ei astudiaethau, treuliodd flwyddyn mewn stiwdio ar Dartmoor, gan ddyfnhau ei gysylltiad â natur. Daeth […]
Rebecca Thomas a David Callander – Artist Preswyl 2025
Rebecca Thomas Mae Rebecca Thomas yn ysgolhaig ac awdur creadigol sy’n arbenigo ar hanes, diwylliant, a llenyddiaeth y Gymru ganoloesol. Ei phrif faes ymchwil yw’r broses o greu hunaniaethau Cymreig mewn testunau canoloesol, ac mae ei llyfr History and Identity in Early Medieval Wales (Boydell & Brewer, 2022) yn archwilio sut y defnyddiwyd enwau, tiriogaeth, […]
Marged Tudur ac Aled Rhys Jones – Artist Preswyl 2025
Marged Tudur Mae Marged Tudur yn fardd, yn awdur ac yn olygydd o Forfa Nefyn; mae hi bellach yn byw yng Nghaernarfon. Graddiodd yn y Gymraeg ym Mhrifysgol Aberystwyth, astudiodd MA mewn Ysgrifennu Creadigol, a derbyniodd PhD ar ddarllen geiriau caneuon Cymraeg poblogaidd yr hanner can mlynedd diwethaf fel llenyddiaeth. Roedd hi’n un o olygyddion […]
DWY – Artist Preswyl 2025
Enlli a Lleucu yw Dwy – deuawd ffliwt deinamig o Gaerdydd. Maent yn gerddorion sy’n cyfuno eu diddordebau mewn alawon gwerin, dawns traddodiadol, cerddoriaeth glasurol a diwylliant Cymreig i gynhyrchu gwaith sy’n ymgorffori effeithiau electroneg a thechnegau estynedig mewn cyflwyniadau sy’n creu sain unigryw, egnïol a chofiadwy. Yn 2023 enillodd Dwy gomisiwn gan yr Eisteddfod […]
Huw Jones – Artist Preswyl 2025
Mae Huw Jones yn byw yn Rhoscolyn yn Ynys Môn, ac mae ei waith wedi’i wreiddio yng nghyffro tirluniau Ynys Môn ac Eryri. Mae ei broses greadigol yn dechrau yn yr awyr agored, gan ddal newidiadau byrhoedlog mewn golau, tywydd a thymhorau drwy frasluniau a pheintiadau mewn gouache, acrylic a chyfryngau cymysg. Yn y stiwdio, […]
Rhian Haf – Artist Preswyl 2025
Mae Rhian Haf yn creu gosodiadau a cherfluniau gan ddefnyddio rhinweddau cyferbyniol gwydr fel ffocws i’w gwaith. Mae hi wedi arddangos ei gwaith yn eang yn y DU a thramor. Preswyliad Crefft 2–16 Awst 2025 Treuliodd Rhian bythefnos ar yr ynys yn edrych ar gysgodion, golau, gorwelion, planhigion ac ati. Crëodd gerflun ymatebol i’r safle: […]
Catrin Menai – Artist Preswyl 2025
Artist yw Catrin Menai sy’n byw rhwng Bethesda a Glasgow. Mae ei gwaith yn edrych at botensial gwrthrychau bob-dydd, ystumiau a llefydd i gyfathrebu naratif. Gan ddefnyddio ffilm, sgwennu a chanfod, ac wedi’i gwreiddio mewn cyfarfyddiadau damweiniol cyn gymaint ag astudiaeth fanwl, mae’n archwilio strategaethau o feddwl gyda’n byd, ac o ystyried gofal a chariad […]
Esyllt Angharad Lewis – Artist Preswyl 2025
Artist o Graig-Cefn-Parc yw Esyllt Angharad Lewis. Mae ei gwaith celf yn chwarae gyda chyfieithu fel cyfrwng esthetaidd. Bydd ei haddasiad o nofel Anthony Shapland ‘Lan Stâr’ (A Room Above a Shop) mas yn y gwanwyn. Mae’n gyd-olygydd ar Gyhoeddiadau’r Stamp, ac enillodd Wobr Ifor Davies yn Eisteddfod Pontypridd 2024 am ei pherfformiad, Blobus a […]
Sara Evelyn – Artist Preswyl 2025
Mae Sara Evelyn yn artist sain rhyngddisgyblaethol sydd ag ymarfer sy’n ymestyn ledledscenograffeg, cyfansoddi, electronau DIY, adeiladu offerynnau a printio. Mae ei gwaith yn ystyried gofod, materoliaeth, a safle ac yn aml caiff ei greu fel ymateb i elfennau acwstig neu faterol lle neu amgylchedd penodol. Preswyliad Awyr Dywyll gyda William Wyndham 24–31 Mai 2025 […]
William Wyndham – Artist Preswyl 2025
Mae William Wyndham yn arlunydd ac artist rhyngddisgyblaethol. Yn ogystal â’i gefndir mewn paentio traddodiadol, mae’n creu cerfluniau, perfformiadau, sain a fideo. Drwy’r cyfryngau hyn, mae’n gweithio gyda setiau bychan, technoleg sgrin werdd, electronau DIY, props, gwisgoedd a gwneud mygydau. Mae’n archwilio’n barhaus i ffyrdd newydd o ddod â’r sgiliau hyn ynghyd. Mae’r cyfuniad hwn […]
Joseph Conran – Artist Preswyl 2025
Preswyliad Celfyddydau Gweledol 10/05/25–24/05/25 Mae Joseph Conran yn artist ac yn strategaethydd ym maes yr amgylchedd. Mae ei ymarfer yn byw yn y gofod rhwng pobl a byd natur, gan gyfeirio’n aml at brosesau naturiol fel ffordd o archwilio dynoliaeth. Yn ei waith artistig a strategol, mae Joseph yn creu gofodau lle gall creadigrwydd ysbrydoli pobl i […]
Cymru fel Cenedl Heddwch
Mae Byw Mewn Heddwch (Llais y Lle, Cyngor Celfyddydau Cymru) wedi dod i ffrwyth trwy bartneriaeth yr Academi Heddwch a grŵp Heddwch Nain/Mam-gu. Mae’n gyfle i ferched Meirionnydd a phobl ifanc GISDA archwilio beth ydi heddwch i ni yng Nghymru heddiw o fewn ein cymunedau a thu hwnt. Roedd y gyntaf o’n sesiynau ‘Meirionnydd Heddychlon?’ […]
Cyflwyno SOSEJ
Mae SOSEJ yn brosiect newydd i bobl ifanc yng Ngorllewin Cymru trwy grant Llais y Lle. Dyma flog gan Nico Dafydd, artist cymunedol ar y prosiect, yn esbonio’r syniad tu ôl i’r cynllun “Dwi wedi bod yn meddwl yn ddiweddar am bwysigrwydd cerddoriaeth; i wrando arno, i’w chwarae, i’w gyfansoddi, a’i fwynhau gyda ffrindiau. I […]
Gwehyddu a Gwnïo Heddwch
Ar draws y byd, mae merched yn creu eu heddwch mewnol trwy wnïo a gwehyddu ond hefyd yn defnyddio hynny mewn modd chwyldroadol i fynegi eu hunain. Dydan ni ddim yn wahanol yn hynny o beth. Gan ddefnddio cnu o’i fferm yn Llanfrothen, daeth Olwen Ford atom i wehyddu ac i ni gael sgyrsiau am beth ydi ystyr heddwch i ni heddiw o ran heddwch mewnol, addysg, bwyd, bywyd merched. Cafwyd sgyrsiau hynod o ddifyr a chreodd bawb fat o wlân i fynd adref. Mae cangen arbennig o Byw Mewn Heddwch hefyd yn weithredol yn ardal Y Bala dan arweiniad Margiad Jones a Gudrun Jones sy’n creu Ffenest Heddwch trwy wnïo a brodwaith. Gofynnwyd i bawb yn ein sesiynau ‘Taset ti’n edrych trwy ffenest heddwch, be’ faset ti’n ei weld?’ Mae Margiad a Gudrun yn dod â’r syniadau hyn ynghyd â bydd criw o ferched sy’n mynychu grwpiau gwnio yn ymgymryd a’r gwaith o wnïo’r ffenest fetr sgwar.
Geiriau’n gweiddi Heddwch
Mewn sesiynau hamddenol yn Y Pengwern, Llan Ffestiniog dros yr Hydref a’r Gaeaf, bu sawl un yn ymateb i syniadau gwahanol am heddwch efo’r awdur Sian Northey. Yn un o’r gweithdai, cafodd mynychwyr y cyfle i ymateb i waith celf Paul Peter Piech gan fod Sian, Llinos a Seran o brosiect Byw Mewn Heddwch wedi cael y cyfle unigryw i guradu ei arddangosfa yn Storiel, Bangor. Mae ei waith yn bendant yn gweiddi heddwch. Mae’r holl weithdai yn gyfle i fwrw bol ac i daflu syniadau ar lafar neu ar bapur a doedd ein sesiynau Gweledigaethau a Ryseitiau Heddwch ddim gwahanol wrth i ni fynd ati i feddwl am y bobl sydd ddim yn rhydd yn ein cymdeithas ac ar draws y byd ac i feddwl beth ydi’n gweledigaethau ni am heddwch a beth ydi’r cynhwysion angenrheidiol. I ddechrau’r flwyddyn newydd, daeth criw ohonom at ein gilydd i greu baneri heddwch o ddyfyniadau enwog yn ogystal â myfyrdodau ein hunain. Cynhaliwyd sesiwn gan Sian Northey a’r saer maen Gabriel Hummerstone yn defnyddio cerrig fel sbardun i feddwl am heddwch cyn i ni cyd-benderfynu ar air i’w gerfio mewn llechen. Mae’r diwydiant llechi wedi bod yn drawsnewidiol i gymunedau ym Meirionnydd ond mai gwaith dynion fu’r cerfio erioed. Roedd yn rymusgar iawn i ni fynd ati i naddu bob llythyren gyda’r daith araf i heddwch yn ein meddyliau.
Llyfr Lloffion Byw Mewn Heddwch
Ar ddechrau’r prosiect dosbarthwyd llyfrau lloffion i bawb oedd yn mynychu’r sesiynau – er mwyn iddynt gael cadw trefn ar eu creadigaethau. Un sy’n frwd iawn am greu brasluniau yn ymateb i bob sesiwn ydi Gudrun Jones. Dyma rai o’r gweithiau yma…
Gweithdai GISDA
Mae’r artist Fiorella Wyn a Llinos Griffin yn gweithio efo pobl ifanc GISDA ym Mlaenau Ffestiniog bob mis i greu gwaith yn ymateb i’r syniad o heddwch. Maent wedi cael y cyfle i ddylunio tatŵs heddwch, i greu cerfluniau clai ac i greu addurniadau Nadolig heddychlon. Yn ddiweddar, cynhaliwyd sesiwn addurno dillad efo negeseuon heddwch ac bellach, mae cotiau bendigedig ar eu ffordd, wedi eu haddurno mewn cerddi a geiriau!
Cofio ein Cyn-Neiniau
Parhad i ddathliad Deiseb Heddwch Menywod Cymru 1923-24 ydi Byw Mewn Heddwch felly mae wedi bod yn hollbwysig i ni nodi hynny o’r cychwyn cyntaf. Ym mis Medi 2025, aethon ni am dro (Mynd am Dro at Mary) efo Mair Tomos Ifans i goffau gwaith Mary Ellis yr heddychwraig o Ddolgellau fu’n un o’r bedair i gydlynu’r Ddeiseb a hwylio efo hi draw i America i’w chyflwyno i ferched y wlad er mwyn rhoi pwysau ar lywodraeth yr Unol Daleithiau i ymuno â Chynghrair y Cenhedloedd. Er na ddigwyddodd hynny, mae ymdrech y merched i gasglu bron i 400,000 o enwau merched Cymru yn anhygoel. Cerddon ni o Ddolgellau i Lanelltyd mewn glaw trwm (fel wnaeth rhai o’r merched oedd yn mynd o ddrws i ddrws i hel llofnodion) a chael hanes Mary Ellis gan Jessica John sydd wedi bod yn gweithio ar gael plac i’w choffau ynghanol Dolgellau. Mae Mair wedi bod yn rhedeg gweithdai creu Hetiau Heddwch yn Nolgellau a Dinas Mawddwy gan ein hatgoffa ni i gyd o’r merched o dan yr hetiau yn y 1920au. Yn deillio o hyn, mae penillion wedi eu creu gan y criw fel teyrnged i’n neiniau. Yn yr Ysgwrn dan arweiniad Meleri Davies a Sian Melangell Dafydd ddechrau Chwefror, cafwyd diwrnod hynod ddiddorol yn ymateb i’r merched anweledig sy’n cynnal ein cymunedau er mwyn gwella ein bywydau cymdeithasol a theuluol ni i gyd ond hefyd i ddysgu mwy am y merched a’u gelwid yn wrachod na gafodd y fraint o fyw eu bywydau mewn heddwch. Trwy eiriau a gan drin clai, mi gaethon ni fynegi ein hymateb i’r holl hanesion a thrafodaethau’r dydd.
Responses to ‘Curlew Writing’ by Wendy Dosset
Mae’r cynnwys yma yn uniaith Saesneg.
Papurau Bro: Y Newyddiaduraeth Fwyaf Cynhwysol yn y Byd?
Mae gan gario clecs enw drwg, gan taw sibrydion a rholio llygaid yw’r ffordd mae’n cael ei weld, ac mae’n cael ei ddiystyru fel rhywbeth dibwys neu greulon, rhywbeth i’w anwybyddu yn hytrach na’i ddeall. Cawn glywed ei fod yn amhroffesiynol, ac nad yw’n haeddu sylw. Ond, yn y bôn, mae cario clecs yn hanfodol, […]
Pwy piau’r gwynt?
Daeth cyhoeddiad diweddar Llywodraeth y DU am ddau gynllun gwynt ar y môr arfaethedig â hwb mawr i sector ynni gwyrdd Cymru. Yn eu sgil daw addewidion sylweddol o ran swyddi a digon o drydan ar gyfer mwy na hanner cartrefi Cymru. Fferm wynt Erebus oddi ar arfordir Sir Benfro yw un o’r cynlluniau hynny – gyda […]
Y teulu trafferthus
Athro ysgol o Swydd Mayo ydi Enoch Burke ac enw amlwg iawn yn Iwerddon ar hyn o bryd, nid oherwydd unrhyw gampau addysgol yn y dosbarth ond yn sgil helynt sy’n deillio o’r modd priodol o ddefnyddio’r rhagenwau wrth gyfeirio at unigolion traws – helynt sydd wedi troi’n bantomeim a hanner yn llysoedd barn y Weriniaeth. Yn ein […]
Blwyddyn y Dylluan – Rolant Tomos
Ddigwyddodd o fel bob dim arall da, ar ddamwain. Wedi iddyn nhw gael gwared o bawb doedd hi ddim yn licio dan esgus ailstrwythuro, ffeindies i’n hun yn gweini sothach seimllyd i’r criw oedd am dofi’r cwrw cyn mynd adra. Doedd ddim ots os o’n i’n neud smonach o’r archeb achos doedd rhan fwyaf ddim […]