Cartref digidol diwylliant Cymru.

Cartref digidol diwylliant Cymru.

Menu

Tag: Geiriau

Blwyddyn y Dylluan – Rolant Tomos

Ddigwyddodd o fel bob dim arall da, ar ddamwain. Wedi iddyn nhw gael gwared o bawb doedd hi ddim yn licio dan esgus ailstrwythuro, ffeindies i’n hun yn gweini sothach seimllyd i’r criw oedd am dofi’r cwrw cyn mynd adra. Doedd ddim ots os o’n i’n neud smonach o’r archeb achos doedd rhan fwyaf ddim […]

Mari – Bethan Page

Gwyliais hi drwy’r bwlch yn y gwrych – roeddwn wedi fy hoelio i’r man – yn ymwybodol fy mod yn ymwthio i foment personol ac arwyddocaol yn ei bywyd. Teimlais y dyliwn i symyd yn fy mlaen a pharhau ar fy nhaith gerdded, ond roedd rhywbeth yn fy ngorfodi i aros am hirach na ddyliwn […]

Dienw – Catrin Cheung

Dienw Yn ei stafell mae hunanbortread. Paentiad o’r ysgol yn meddiannu’r canolbwynt. Llun mewn ffrâm go-iawn, caiff ei warchod dan wydr. Mae’n edrych fel campwaith i’r bachgen. Cefndir glas – Prussian Blue – neu os rydym am fod yn wyddonol: Fe₄[Fe(CN)₆]₃ yw’r fformiwla gywir. Darganfyddwyd y lliw ar ddamwain mewn gweithdy ym Merlin. Roedd y […]

Tu hwnt i’r dedlein: Y moethusrwydd o gamu’n ôl fel newyddiadurwr

Ym mis Rhagfyr, roeddem wrth ein bodd yn cyhoeddi bod Sofia Lewis wedi derbyn ein Cymrodoriaeth Cynefin gyntaf. Fel rhan o’r gymrodoriaeth, mae Sofia yn treulio tymor yn Sefydliad Reuters yn Rhydychen, yn archwilio dyfodol newyddiaduraeth ochr yn ochr â chwe Chymrawd arall o bob cwr o’r byd. Dyma’r cyntaf mewn cyfres o bostiadau blog y bydd […]

BYW MEWN HEDDWCH

Nod ‘Byw mewn Heddwch’ ydi dod â merched ardal Meirionnydd ynghyd i drafod beth ydi ystyr heddwch i ni heddiw trwy gyfrwng y Gymraeg ac ymateb i’r sgyrsiau hyn yn greadigol. Mae’n barhad i’r gwaith o ddathlu Deiseb Heddwch Menywod Cymru 1923-24. Dan ni hefyd yn gweithio’n fisol efo pobl ifanc GISDA ym Mlaenau Ffestiniog […]

Llinos Griffin – Meirionydd

Wedi’i sbarduno gan Ddeiseb Heddwch Menywod Cymru, bydd Byw Mewn Heddwch yn annog gweithredu celfyddydol yn archwilio heddwch. Mewn cydweithrediad ag Academi Heddwch Cymru a Heddwch Nain/Mam-gu, cynhelir sesiynau aml-gyfrwng i gymunedau di-lais Meirionnydd (pobl ifanc GISDA a merched yr ardal). Archwilir ‘heddwch’ yn ei ystyr ehangaf – o’r personol i’r rhyngwladol gan greu ‘cymuned heddwch’ ar […]

Adolygiad y Flwyddyn 2025

Wrth i 2025 ddod i ben, mae’n teimlo fel yr amser iawn i oedi, myfyrio, a dathlu popeth y mae ein cymuned wedi’i adeiladu gyda’n gilydd. Pryd bynnag y byddaf yn ysgrifennu’r adolygiadau diwedd blwyddyn hyn ar gyfer Newyddiaduraeth Gynhwysol Cymru, rwy’n dychwelyd at y gobeithion a oedd gennym pan greon ni’r rhwydwaith gyntaf. Ein […]

Gwlad y trethi uchel?

  Yn sgil y gyllideb, bu cryn glochdar yn y wasg adain dde ynghylch trethi annheg ac afradlonedd honedig y Llywodraeth wrth gynnal y wladwriaeth les. Ar y chwith, parhau wnaeth y galwadau am drethi uwch ar y da eu byd. Yn ôl ein colofnydd, nid yw’r naill safbwynt na’r llall yn arwain at atebion […]

Dilyn seren y dwyrain

Un o fentrau Llywodraeth Cymru i hybu uchelgais ymhlith disgyblion ysgol galluocaf y wlad yw Academi Seren. Ond seren yw hon sy’n ein harwain ar gyfeiliorn – yn addysgol, yn ddiwylliannol ac yn economaidd – yn ôl un addysgwr blaenllaw. Yn Eisteddfod Genedlaethol Pontypridd, cefais yr anrhydedd o draddodi darlith ar ran Dyfodol yr Iaith […]

Rhaglen People Speak Up – Effaith

Yn ystod Hydref 2023 – Mawrth 2024, derbyniodd PSU grant Creu CCC i ddatblygu’r rhaglen Lles Creadigol yn People Speak Up, canolfan celfyddyd, iechyd a lles Llanelli – amser a gofod i’r gymuned gysylltu’n greadigol a dod o hyd i’w llais trwy adrodd straeon, gair llafar, ysgrifennu creadigol, celfyddydau digidol, celfyddydau gweledol, gwirfoddoli a sgyrsiau […]

Plu & the Dream Tree

Mae Plu & The Dream Tree yn dilyn Plu, plentyn disglair a dychmygus o Lan yr Afon, sy’n byw gyda’i Fam brysur a’i Dada addfwyn. Pan fydd yn rhaid i Mam adael yn sydyn i wella, mae Plu yn mynd yn ofnus ac yn ansicr. Un noson, yn ystod storm, mae Plu yn cwympo i […]

Artist y Mis: Booker T Photography

Mae Artist y Mis yn nodwedd lle rydyn ni’n tynnu sylw at waith anhygoel un o’n haelodau. Ein Hartist y Mis yw Booker T Photography! ✨ Beth wnaeth dy ysbrydoli i ddechrau argraffu celf 3D? Cefais fy ysbrydoli i ddechrau argraffu gwaith celf 3D oherwydd roeddwn i eisiau gwneud ffotograffau a chelf weledol yn hygyrch […]

Hammad Rind – Caerdydd

Nod prosiect Lleisiau Grangetown yw hyrwyddo gweithgareddau llenyddol Cymraeg yn Grangetown, un o’r ardaloedd mwyaf amrywiol a difreintiedig yng Nghymru. Bydd y gweithgareddau yn cynnwys digwyddiadau Meic Agored Cymraeg, clybiau llyfrau a chyrsiau ysgrifennu creadigol. Gweledigaeth gyffredinol y prosiect yw dod â’r Gymraeg i’r gymuned mewn ffordd gynhwysol a hygyrch.   Dyma gipolwg ar y prosiect hyd […]

Partneriaeth gyda QueerAF: Sut Mae Cymru’n Gwneud Dawnsfa yn Iawn

Fe wnes i ddod ar draws Dawnsfa gyntaf fel arddegwr cwiar o gymoedd Cymru a oedd wedi treulio blynyddoedd yn cael ei bwlio. Y sîn yng Nghaerdydd oedd y lle cyntaf lle nad oedd yn rhaid i mi grebachu na chuddio fy hun. Yno, des i o hyd i gymuned a symudodd gyda bwriad ac […]

Carys Hedd – Sir Benfro

Esgyn – prosiect a fydd yn pwytho’n cymuned Codi Canu â gwaith tecstilio creadigol ynghyd yng Ngogledd Sir Benfro.   Gwnawn hyn drwy ail greu’r Betgwn, rhan o’r wisg draddodiadol Gymreig i’w gwisgo mewn perfformiadau fel Y Fari Lwyd.  Byddwn hefyd yn ymgynghori gyda’r cymunedau beth yn hoffent eu creu allan o ddefnyddiau wedi’u hail gylchu […]

Prosiect Esgyn, Llais y Lle

Mae Esgyn yn brosiect gymunedol sy’n cyfuno gwnïo a chanu Cymraeg i gryfhau hunaniaeth ddiwylliannol ac arfer dyddiol o’r iaith. Dan arweiniad Carys-Hedd, mae’n gwahodd cyfranogwyr ledled Aberteifi a gogledd Sir Benfro i ail-greu’r Betgwn traddodiadol gyda’i gilydd—pob un yn ei steil ei hun—mewn gweithdai dan arweiniad gan ddefnyddio deunyddiau lleol ac â phwysigrwydd personol. […]

Rhian Anderson – Caerffili

Bydd Celf yn y Caffi yn cael ei gynnal fel sesiynau celf greadigol sy’n dod â phobl o Ddyffryn Aber ynghyd gyda’r nod o hyrwyddo’r defnydd o’r Gymraeg. Bydd wedi’i anelu at bob lefel a gallu, gan gynnwys y rhai heb unrhyw brofiad blaenorol ond diddordeb a chwilfrydedd am y Gymraeg.   Dyma ychydig am y prosiect: Yn […]

Llyfrau’r Gaeaf

Detholiad o’r llyfrau gwych o Gymru a fydd ar gael o’ch siop lyfrau leol y gaeaf hwn.

Dathlu’r cant drwy draethu’r gwir

Nid arbenigo’n unig ar wleidyddiaeth y presennol y mae ein colofnydd. Ef hefyd yw’r arbenigwr pennaf ar hanes ideolegol y mudiad cenedlaethol Cymreig modern. A Phlaid Cymru yn dathlu’i chanmlwyddiant eleni, nid rhyfedd iddi ei wahodd i annerch cinio cynhadledd flynyddol Plaid Cymru yn Abertawe ar 10 Hydref. Wele fersiwn ar gyfer BARN o’i sylwadau. […]

Herio’r drefn ym Morocco

Mae’r protestiadau diweddar ym Morocco yn fynegiant o anniddigrwydd cyffredinol gyda sawlagwedd ar fywyd y wlad. Yma mae un sy’n ymchwilio i esblygiad hunaniaeth genedlaethol ynodros y blynyddoedd diwethaf yn edrych ar rancerddoriaeth gyfoes a phêl-droed yn ymddangosiadto ifanc sy’n gynyddol feirniadol o’r drefn. Yn niwedd Medi a dechrau Hydref lledaenodd protestiadau a therfysgoedd lu […]

Ai Democratiaeth yw Democracy?

Bu’r cysyniad o ddemocratiaeth yn bwysig i mi erioed, o bosib gan i mi gael fy magu mewn teulu lle’r oedd dadlau cyson o amgylch y bwrdd bwyd, ble oeddwn i, yn fyfyrwraig Gwleidyddiaeth Lefel A, yn chwyrn fy marn fod y Deyrnas Unedig (DU) – a Chymru – yn ddemocrataidd. Byddwn yn rhestru rhwystrau […]

Partneriaeth gyda QueerAF: Oes Angen Labeli Arnom mewn Cynrychiolaeth Draws+?

A oes rhaid i gyfryngau traws enwi eu cymeriadau fel rhai traws? Cymerwch ffilm Jane Schoenbrun yn 2024, I Saw The TV Glow. Wedi’i chanmol fel “ffilm hynod draws“, mae’n mynd i’r afael â’r foment ‘cracio wy’ – y chwalfa anghildroadwy honno sy’n dod pan fyddwch chi o’r diwedd yn sylweddoli eich bod chi’n drawsryweddol. Eto, […]

Cofrestrwch ar gyfer ein dosbarth meistr am ddim ar niwrowahaniaeth mewn newyddiaduraeth

Ydych chi’n niwrowahanol ac eisoes yn gweithio ym myd newyddiaduraeth, neu newydd ddechrau ym myd y cyfryngau? Bydd y dosbarth meistr hwn yn agor sgwrs hir-ddisgwyliedig am niwrowahaniaeth mewn newyddiaduraeth, gan archwilio pam mae safbwyntiau amrywiol yn hanfodol i’r diwydiant. Dan arweiniad yr awdur a’r eiriolwr niwrowahaniaeth Beth Rees, bydd y sesiwn yn edrych ar lywio tirwedd […]

Dathliad Cymru Cwiar Wledig

Cadwch y Dyddiad: Prynhawn o Newyddiaduraeth Gynhwysol yn Aberystwyth Ymunwch â ni i ddathlu cyhoeddi traethawd creadigol Mair Jones a gomisiynwyd fel rhan o’n prosiect ‘Deall Ein Gorffennol i Adnabod Ein Presennol’, mewn partneriaeth ag Archif Darlledu Cymru. Yn eu darn yn ymateb i ddeunydd archif, ‘Cymru Cwiar Wledig’, mae Mair yn rhoi cyfrif cynhwysfawr o […]

Lyn Lording-Jones

Mae Artist y Mis yn nodwedd lle rydyn ni’n tynnu sylw at waith anhygoel un o’n haelodau.   Artist y Mis ar gyfer mis Hydref yw’r Artist Gweledol Lyn Lording-Jones, artist peintio, lluniadu a llyfr braslunio ym Mhenmaenmawr, Gogledd Cymru. “Yn wreiddiol o Plymouth, cefais ddiddordeb mawr mewn celf yn ifanc iawn trwy athro ysbrydoledig […]

Gall, fe all Reform ennill

Mae’r arolwg barn Cymreig diweddaraf yn gosod Plaid Cymru ar y blaen i Reform o ran bwriadau pleidleisio yn etholiad y Senedd. Ond trwch blewyn sydd rhwng y ddwy blaid, ac mae’n gwbl ddichonadwy y gallai Reform ddod i’r brig fis Mai nesaf gan ennill yr hawl i lywodraethu Cymru. ‘Daeargryn tawel’ – dyna, fe […]

O’r Proms i wlad ‘Pop yw Popeth’

Bu ymweliad â phrif ŵyl cerddoriaeth glasurol Prydain yn ddiweddar yn fodd i atgoffa ein gohebydd am y prinder llwyfan i gerddoriaeth o’r fath yng Nghymru. Wrth baratoi hyn o lith am gyngherddau haf Cerddorfa Genedlaethol Gymreig y BBC daeth y newyddion da am arwyddo cytundeb rhwng Cyngor Sir Caerdydd a’r Academy Music Group i […]

Cyhoeddi Enillwyr Gwobrau Clawr y Flwyddyn 2025 am Lyfrau i Blant a Phobl Ifanc

Cyhoeddi Enillwyr Gwobrau Clawr y Flwyddyn 2025 am Lyfrau i Blant a Phobl Ifanc   Cyhoeddwyd teitlau’r llyfrau sydd wedi ennill Gwobrau Clawr y Flwyddyn am Lyfrau i Blant a Phobl Ifanc 2025.   Mae dau gategori i’r gwobrau – Clawr Llyfr Cymraeg a Chlawr Llyfr Saesneg.    Enillydd y categori Gymraeg: Nos Da Blob (Y […]

Dewch i adnabod darlunwyr rhestr fer Clawr Llyfr Plant y Flwyddyn 2025

Sian Angharad Enw: Sïan Angharad Jones, ond pawb yn nabod fi fel Anj neud Angharad!  Ble cawsoch chi eich geni a’ch magu? Geni yn Ysbyty Dewi Sant, Bangor ac fy’n magu yn Moelfre, Ynys Môn  Pa un oedd eich hoff lyfr yn blentyn? Roedd Can y Morfilod yn un o’r ffefrynnau. Oeddwn i wrth fy […]

Gwobr Clawr y Flwyddyn 2025

Ry’n ni’n falch o gyhoeddi’r llyfrau sydd wedi cyrraedd y rhestrau byrion ar gyfer Gwobrau Clawr y Flwyddyn am Lyfrau i Blant a Phobl Ifanc 2025. Mae’r gwobrau, a sefydlwyd y llynedd, yn dathlu cyfraniad darlunwyr a dylunwyr, a’u gwaith i ddod â straeon yn fyw a chreu llyfrau trawiadol a deniadol sy’n apelio at […]

Tobias Weatherburn

Photo of a person with dark hair and a beard standing in front of grey wall

Mae Artist y Mis yn nodwedd lle rydyn ni’n tynnu sylw at waith anhygoel un o’n haelodau. Artist y Mis yw Tobias Weatherburn, Actor ac Actor Llais dwyieithog o Gymru sydd wedi cael ei enwebu am sawl gwobr gyda phrofiad ar draws y Llwyfan, y Sgrin, Gemau Fideo, Dramâu Sain a Hysbysebion. Darllenwch ymlaen isod […]

Cyhoeddi Cymrodoriaeth Cynefin

Mae tîm Newyddiaduraeth Gynhwysol Cymru yn hynod falch o gyhoeddi Cymrodoriaeth newydd arloesol i newyddiadurwyr yng Nghymru neu o Gymru, mewn partneriaeth â Sefydliad Reuters ar gyfer Astudio Newyddiaduraeth. Gan adeiladu ar genhadaeth Newyddiaduraeth Gynhwysol Cymru i yrru newid systemig yng Nghymru a thu hwnt, bydd gan Gymrodoriaeth Cynefin, a ariennir yn llawn, ffocws penodol ar […]

Gwylio tranc y Blaid Lafur Gymreig

Oni bai fod newid buan ac arwyddocaol yn y rhagolygon barn, mae pob argoel y bydd y Blaid Lafur Gymreig yn wynebu chwalfa etholiadol ym Mai 2026. Ac nid oes ganddi chwaith na’r bobl na’r syniadau i ymgodymu â’r fath sefyllfa ac i ailadeiladu ei grym gwleidyddol. Dwn i ddim beth mewn gwirionedd yr oeddwn […]

Edrych yn ôl ac ymlaen

Mae arddangosfa sydd i’w gweld yn Llandudno ar hyn o bryd yn cyfuno gwrthrychau o sawl amgueddfa Gymreig a gwaith newydd gan artistiaid cyfoes. Beth mae’r cyfuniad hwn yn ei ddweud wrthym? Dyma ymateb un ymwelydd.   Fel llawer o’m cyd-Gymry, i lawr i’r brifddinas yr es i ganol Mehefin eleni i groesawu cychwyn yr […]

Camau gwag Starmer – gwersi i Rhun

Ar ôl cipio mwyafrif anferthol yn yr Etholiad Cyffredinol flwyddyn yn ôl, mae llywodraeth Keir Starmer mewn dyfroedd dyfnion. A da o beth, ym marn ein colofnydd, fyddai i Rhun ap Iorwerth a Phlaid Cymru graffu ar y camgymeriadau a barodd i hyn ddigwydd. Yr wyf yn ysgrifennu hyn o eiriau ychydig ddyddiau’n unig cyn […]

Amy Grandvoinet

Purple sheet music with a screenshot overlayed with black text on a white background reading ‘Bella Ciao and Saint Francis?’

Mae Artist y Mis yn nodwedd lle rydyn ni’n tynnu sylw at waith anhygoel un o’n haelodau. Ein Hartist y Mis yw Amy Grandvoinet! Ar hyn o bryd mae Amy yn byw yn Aberystwyth ac yn ceisio byw ‘bywyd go iawn’. Mae hi’n gwneud ei ymchwil doethuriaeth yn y maes seicoddaearyddiaeth lenyddol a bydd hi’n […]

Chwilio am Swydd gydag Awtistiaeth: Y Rhwystrau a Wynebwn

Yn gynharach heddiw, gwiriais fy ffôn a gwelais alwad a gollwyd o gwpl o oriau ynghynt. Ar ôl chwilio am y rhif ar Google, fel rwy’n ei wneud fel arfer, cefais fy synnu o’r ochr orau i ddarganfod nad sbam oedd e ond o’r sefydliad yr oeddwn wedi cael fy nghyfweld ag ef ddydd Gwener […]