ROBYN

Robyn “Dyma fi. Yr un un, ond yn wahanol. A dyna’r oll.” Mae Robyn ym Mlwyddyn 11 yn Ysgol Gyfun Llwyd, ac ar fin cychwyn ar daith i ddod i adnabod ei hunan go iawn. Ond a fydd pawb ym mywyd Robyn yn fodlon ymuno yn y daith? Dyma bedwaredd nofel Y Pump – cyfres […]
Bronwen Lewis Ffiliffest 2021
Bronwen Lewis yn perfformio ger Castell Caerffili
‘Wal’, Mari Emlyn (Y Lolfa)

Gwobr Llyfr y Flwyddyn 2021 | Rhestr Fer Gymraeg: Gwobr Ffuglen
#LLYF21
‘The Memory’, Judith Barrow (Honno Press)

Gwobr Llyfr y Flwyddyn 2021 | Rhestr Fer Saesneg: Gwobr Ffuglen
#LLYF21
ANIQ

Aniq “Oes raid i adra fod yn dŷ o walia a ffenestri? Be am lle bynnag dwi’n teimlo ar fy ngora? Geith fama fod yn adra? Fama. Lle ma bob dim yn gneud sens.” Mae Aniq yn un o griw’r Pump, sydd ym Mlwyddyn 11 yn Ysgol Gyfun Llwyd. Yng nghanol cyfnod anodd o orfod […]
Haf o Ddarllen | A Summer of Reading

Chwilio am lyfrau newydd i’w darllen dros yr haf?
Ar gael nawr, Haf o Ddarllen, blas o’r llyfrau gwych o Gymru fydd ar gael o’ch siop lyfrau leol yr haf hwn.
Galwch draw i’ch siop lyfrau leol i dderbyn eich copi yn rhad ac am ddim!
Dewch o hyd i’ch siop lyfrau leol YMA.
Sywel Nyw ft. Lauren Connelly – ‘10/10’ – Adolygiad

Mae’r trac agored, digywilydd with Sywel Nyw a Lauren Connelly yn enghraifft adfywiol o’r potensial sydd gan gerddoriaeth Gymraeg.
English-language Shortlist for Wales Book of the Year 2021 | Rhestr Fer Saesneg Gwobr Llyfr y Flwyddyn 2021

Llenyddiaeth Cymru yn cyhoeddi Rhestr Fer Saesneg Gwobr Llyfr y Flwyddyn 2021 gyda theitlau sy’n “ddathliad o feddyliau craff, treiddgar a chreadigol”.
Mae Llyfr y Flwyddyn yn wobr flynyddol sy’n dathlu llenorion talentog Cymreig sy’n rhagori mewn ffurfiau llenyddol amrywiol yn y Gymraeg a’r Saesneg. Mae pedwar categori yn y ddwy iaith – Barddoniaeth, Ffuglen, Ffeithiol Greadigol a Plant a Phobl Ifanc.
TIM

Tim “… ni i gyd yn un chwerthin oren mawr. A dwi isie rhoi amser ar pause, ond sai’n gallu. Felly, dwi’n penderfynu bo’ fi am gofio’r foment yma am byth, achos dyma beth yw’r Pump. Ni fel un…” Mae Tim ar fin cyrraedd Ysgol Gyfun Llwyd ar ddechrau Blwyddyn 11. A fydd ei griw […]
TAMI

Tami “Mae wal lliw mwstard a good lighting bedrwm Llŷr yn neud i nghroen i edrych yn rili smooth, fel tase rhywun ’di gorchuddio fi mewn mêl. Dwi’n watsho fy hunan yn datod y botyme i gyd.” Mae Tami yn un o griw’r Pump, sydd ym Mlwyddyn 11 yn Ysgol Gyfun Llwyd. Ond mae ei […]
Amser Mynd: Holi Dyfan Maredudd Lewis

Sioned Puw Rowlands yn holi Dyfan Maredudd Lewis
Llun: Pobl yr Akha yn ucheldiroedd gogledd Gwlad Thai – llun gan Dyfan Lewis
GOLWG | Cyf. 33 | Rhif 42 | 01 .07.21

Cofio David R Edwards (1964-2021). Heddiw yn #golwg wythnos yma…
🔹Cofio Wyn Fflach – colled “ysgytwol”
🔹Y Gymraes gerddodd 5,000 o filltiroedd o Kiev i Gymru!
Affro-bîts melys @pysmelyn
Darllenwch YMA
Rhestr Fer Gymraeg Gwobr Llyfr y Flwyddyn 2021 | Welsh-language Shortlist for Wales Book of the Year 2021

Llenyddiaeth Cymru yn cyhoeddiRhestr Fer Gymraeg Gwobr Llyfr y Flwyddyn 2021 gyda theitlau sy’n “ddathliad o feddyliau craff, treiddgar a chreadigol”.
Mae Llyfr y Flwyddyn yn wobr flynyddol sy’n dathlu llenorion talentog Cymreig sy’n rhagori mewn ffurfiau llenyddol amrywiol yn y Gymraeg a’r Saesneg. Mae pedwar categori yn y ddwy iaith – Barddoniaeth, Ffuglen, Ffeithiol Greadigol a Plant a Phobl Ifanc.
Mae Llyfr y Flwyddyn yn wobr flynyddol sy’n dathlu llenorion talentog Cymreig sy’n rhagori mewn ffurfiau llenyddol amrywiol yn y Gymraeg a’r Saesneg. Mae pedwar categori yn y ddwy iaith – Barddoniaeth, Ffuglen, Ffeithiol Greadigol a Plant a Phobl Ifanc.
Dawnsio Drwy’r Cwm Ffiliffest 2021
Fideo o ysgolion y Sir yn perfformio dawniso gwerin i ddathlu Ffiliffes
Pennod 7: Casia Wiliam ac Elidir Jones

Yr awduron Casia Wiliam ac Elidir Jones sy’n ymuno â Mari Siôn i drafod llyfrau.
Cawn hefyd sgwrs gyda Jo Knell o siop lyfrau Cant a Mil yng Nghaerdydd.
Cyhoeddi Y Pump Annoncement

“Cyfres o nofelau gonest, ffres, llawn cariad, sy’n grymuso lleisiau cwbl newydd mewn llenyddiaeth Gymraeg.” MANON STEFFAN ROS
Ailddarganfod cariad at bêl-droed yn Baku a Rhufain

“Yn mynd i mewn i’r ymgyrch yma, roedden ni efo mwy o obeithion na disgwyliadau”
✍️ Alunch Chivers
Llun: Malcolm Allen (hawlfraint: S4C)
Sensoriaeth amhersain

Gofynnwyd i’r band pres bywiog The Barry Horns ymddangos ar y rhaglen bêl-droed Y Wal Goch, i’w darlledu wedi’r etholiad diweddar. Dyw’r band ddim yn swil o ddangos eu cefnogaeth i’r syniad o annibyniaeth i Gymru. Roeddent yn awyddus i ganu eu cân newydd ‘Cymru Rydd’, cân ddwyieithog yn y dull rap sy’n ei deud […]
Croeso i’r wythdegau: Hunangofiant cymuned rithiol

– Nerys Williams
Llun: Portread o Dave Datblygu gan Mike Walters
#ArchifPedwarGwynt
Problemau iechyd meddwl yn y gymuned LHDTC+ : Ai cyd-ddigwyddiad yw hyn? – Elinor Rees

Cofnodwyd ar Awst 12, 2019 gan meddwl
‘Bardd Cwsg Arall’, Derec Llwyd Morgan
Derec Llwyd Morgan yn trafod ei gyfrol ddiweddaraf o farddoniaeth. Diolch i’r Cyngor Llyfrau am eu cymorth.
‘Rhywle fel Hyn’, Dafydd Iwan
Sgwrs gyda Dafydd Iwan am ei gyfrol ddiweddarf sy’n datgelu’r hanesion y tu ôl i gyfansoddi nifer o’i ganeuon.
‘Het Wellt a Welis’, Cathi McGill
Sgwrs gyda Cathi McGill am ei chyfrol Het Wellt a Welis, Blwyddyn Gron yn Astwrias.
Yn ôl y Gymraes a aeth yno i fyw, Asturias yw gwlad y cymdogion croesawgar sydd hefyd yn lleoliad gwych i dyfu llysiau. Mae’n dilyn cylchdro calendr y misoedd i roi darlun o dywydd, gwaith trin y tir a’r gerddi, gwyliau a dathliadau crefyddol a lleol.
GOLWG | Cyf. 33 | Rhif 41 | 24 .06.21

Malcolm Allen yn ailddarganfod cariad at bêl-droed yn Baku a Rhufain. Hefyd yn #golwg …
🔹Galw am orfodi perchnogion tai haf i’w gwerthu
🔹STEIL: Sioned Geraint – Comisiynydd Rhaglenni Plant newydd S4C
🔹Band newydd BOI Big Leaves
Darllenwch YMA
✂️Crefft | Craft✂️ 👨👦Carden Sul y Tadau👨👦 – Menter Gorllewin Sir Gâr
Eisiau creu carden Sul y Tadau personol eleni?
Dyma syniad i chi!
📚Amser Stori | Story Time📚🐘 Mwd, Mwd a Mwy o Fwd
Der i ymdrochi yn y mwd gyda ni a’r stori ddoniol yma!
Diolch i Gwasg Carreg Gwalch am ei cydweithrediad
‘Easy Meat’ by Rachel Trezise

Easy Meat by Rachel Trezise is a glimpse of a young man and a country on the verge of a momentous decision.
The south Wales Valleys, 23rd June, 2016. It’s another long day chopping beef carcasses up at the slaughterhouse for former reality TV star and Iron Man contender, Caleb Jenkins, whose untroubled world unravelled when his old man’s carpet business went bust last year, another casualty of the global financial crisis. While he’s busy trying to manage the well-being of his conspiracy-theorist brother, the mortgage keeping a roof over his bankrupt parents’ heads, his own excruciating grief, internal rage and impossible credit score, politicians of all persuasions are promising the scared and voiceless people around him real change.
Desperate for acknowledgement and a transformation he can’t quite bring about by his own means, Caleb is on the edge.
Easy Meat by Rachel Trezise is the Books Council of Wales’s Book of the Month, and is available now from your local bookshop.
Find your local bookshop here.
Dangoswch eich cefnogaeth i’r iaith Lydaweg! | Show support for the Breton language!
Chwaer ieithoedd yw’r Gymraeg a’r #Llydaweg fel clywch chi o wrando ar y fideo hwn. Mae Caradog ac Eira Tangi yn mynd i ysgol Llydaweg Diwan yn Karaez, #Llydaw. Ond mae eu haddysg Llydaweg bellach yn anghyfreithlon yn ôl cyfansoddiad Ffrainc.
Pam? Oherwydd ail gymal cyfansoddiad Ffrainc yw “Ffrangeg yw iaith y weriniaeth”. Dim un iaith arall. Yn ôl y cyfansoddiad, does dim hawl siarad Llydaweg ar y buarth chwaith na gyda’r athrawon tu allan i’r ystafell ddosbarth. Mae’r gyfraith hon hefyd yn eithrio cydnabyddiaeth swyddogol i lythrennau Llydaweg fel Ñ a C’h.
Lein-yp Sesiwn Fawr Digi-Dol 2021

Sesiwn Fawr ar ffurf digidol yn ffrydio ar 17 Gorffennaf 2021
CYNFAS #5

Cynfas yw cylchgrawn celf digidol sy’n ran o’r project Celf ar y Cyd.
Rhifyn 5, Mai 2021 | Cynefin
Logo + fideo golygyddol: Manon Awst
Firefly signs multi-award-winning Welsh language YA novel in translation

Penny Thomas, Publisher at children’s and YA publisher Firefly Press has acquired UK English rights in multi-award-winning Welsh language YA novel The Blue Book of Nebo by Manon Steffan Ros, from Christopher Combemale at Sterling Lord Literistic, Inc. A prize-winner in three categories of the 2019 Wales Book of the Year Award and Winner of […]
Innocence

(2). Innocence! I ate from the same delicious apple… red as Angela’s pristine cheeks. Her furtive tongue tasted of delicious Strawberries and thick cream. Our playground was a vast, walled And fruitful orchard. At the outside shack of a toilet, she Pulled me inside, showed me her dark And secret womanhood… I couldn’t tell anyone! […]
Dad: Cerddi gan Dadau, Cerddi am Dadau

Blas o gyfrol newydd, Dad: Cerddi gan Dadau, Cerddi am Dadau gan y golygydd Rhys Iorwerth
“Dw i jesd yn licio pobol od, basically… pobol sy’n ddiddorol a lliwgar i fi.”

20:1 gyda Siôn Griffiths o Fôn sy’n gwneud ei raglenni ei hun i Hansh, yn ffilmio i Heno yn y Gogledd, ac yn Ddoctor Ffilms
Barry Thomas
Lansiad llyfr ‘Metamorffosis Franz Kafta’ Book Launch

Lansiad y Llyfr – Croeso i bawb! 7pm Llun 21 Mehefin, Prif Adeilad, Prifysgol Bangor, LL57 2DG Fel rhan o Wyl Gelfyddydau ‘Metamorffosis 2021’ Wythnos o Gelf, Miwsig, Perfformio, Dawns, Ffilm, Barddoniaeth a Rhyfeddodau Eraill
Yfory Trwy Lygaid Ddoe | The Future Has A Past
Mae Yfory Trwy Lygaid Ddoe yn arddangosfa amlddisgyblaethol wedi creu ar y cyd gan yr artist Henry Alles a Chynhyrchwyr Amgueddfa Cymru. Trwy’r arddangosfa, mae nhw’n archwilio i dyfodol posib.
Mae projectau wedi’u harwain gan ieuenctid ar draws yr Amgueddfa yn trawsnewid y ffordd mae pobl ifanc o bob cwr o Gymru yn gweithio gyda ni. Gwnaed y gwaith hwn yn bosib drwy gefnogaeth hael Mathew a Lucy Prichard, a Grant Tynnu’r Llwch Cronfa Dreftadaeth y Loteri
Siarad papur ar y Mekong: Chwarae Bob Dylan – a Monopoly

Dyfan Maredudd Lewis
Llun: Ha Thi Be, 67 oed, yn ei chartref teuluol, a ddisgynnodd i’r Mekong yn Ionawr 2017 / Sim Chi Yin
Tiwtorial – Sut i greu toes?
Dilynwch y camau yma er mwyn creu toes eich hun.
Bydd angen:
Blawd plaen (plain flour)
Olew (oil)
Blawd corn (cornflour)
Halen (salt)
Dŵr (water)
Lliw bwyd (food colouring)
📅 Iaith Arwyddo | Sign Language – Dddoe, Heddwi, Fory 📅 – Menter Gorllewin Sir Gâr
Beth am ddod i ddysgu mwy o Iaith Arwyddo gyda ni’r wythnos yma eto?
Campfa(ch) gyda Lluan Pt – Neidwich i mewn i fywyd iach (FIdeo 3)
Dyma fideo arall gan Lluan Heledd PT, ymarfer y gallwch wneud gartref i gadw’n iach.
Campfa(ch) gyda Lluan; Ymarfer Cynhwysol / Inclusive Exercise – Fideo 4
Mae Lluan, sydd yn gyn-ddisgybl yn Ysgol Maes Garmon ac wedi hyfforddi fel PT yn dangos heddiw ymarferion cynhwysol fydd yn addas i bawb o bob oed a gallu.
📚 Amser Stori | Story Time 📚🥳 Prynhawn Bach Cyffrous 🥳 – Metner Gorllewin Sir Gâr
Dewch i dreulio prynhawn bach cyffrous yn ein cwmni ni!
Y Rhith Rhamantaidd

Rhys Kaminski-Jones
LLun: Llyn-y-Cau, Cader Idris gan Richard Wilson/Creative Commons
#ArchifPedwarGwynt
Anrhegion Sul y Tadau / Father’s Day Gifts

5 llyfr sy’n anrhegion perffaith ar gyfer Sul y Tadau
Effaith bwlio – Meg

Cofnodwyd ar Mawrth 31, 2021 gan Meddwl
Teimlo’n Euog – Gweno Lloyd Roberts

Cofnodwyd ar Ebrill 8, 2021 gan meddwl
Dwi Wedi Blino – Elin Aaron

Dwi wedi blino! Dwi di cael digon! Dwi wedi cadw yn bositif am dros flwyddyn ond ma’ hi’n anodd! Dwi berchen bwyty a hostel wrth droed yr Wyddfa yn Llanberis ac mi rydw i wedi blino. Yn ogystal â thrio cadw fy musnes yn y du yn ystod y cyfnod anodd yma mi rydw i […]
Meddyliau Brawychus – Faith Jones

Cofnodwyd ar Mai 20, 2021 gan arddunrhiannon