Sesiwn Fawr Dolgellau 2024
Sesiwn Fawr Dolgellau – First wave 2024
18-21 Gorffennaf – Dolgellau, Gwynedd
Tocynnau ar werth 1 Mawrth yma
Mwy o wybodaeth i ddod
Y Rhifyn Di-Drefn
Colli’r Plot gyda Bethan Gwanas, Dafydd Llewelyn, Siân Northey, Aled Jones a Manon Steffan Ros.
Pedwar awdur sy’n bustachu efo plotiau yn gyson ac yn aml yn ei cholli hi.
Lot o chwerthin, chydig o bethau dadleuol ac ambell i sgwrs ddwys.
Dyma restr ddarllen o’r cyfrolau a drafodwyd yn y bennod:
Safana – Jerry Hunter
Mymryn Rhyddid – Gruffudd Owen
Drift – Caryl Lewis
The Soul of a Woman – Isabel Allende
Gut – Giulia Enders
O Ddawns i Ddawns – Gareth F. Williams
Dying of politeness – Geena Davies
The Bee Sting – Paul Murray
Yellowface – R. F. Kuang
Y Castell ar y Dŵr – Rebecca Thomas
Y LLyfr – Gareth yr Orangutang
Pony – R.J. Palacio
Llygad Dieithryn – Simon Chandler
Gwibdaith Elliw – Ian Richards
Charles and the Welsh Revolt – Arwel Vittle
Killing Floor – Lee Child
Die Trying – Lee Child
Riding With The Rocketmen – James Witts
Be ydi dy brand di?
Ar ôl pennod ychydig fwy rhwystredig, mae Mari a Meilir yn ceisio darganfod be yn union oedd y dasg yr wythnos hon. Doedd y Cwîns fawr callach chwaith! Oeddech chi’n cytuno efo dewis y ddwy Cwîn fuddugol? Beth fyddech chi wedi ei ddewis? Cliciwch ‘play’ i ymuno yn y drafodaeth nawr.
Fe gei di fynd i’r ‘ball’!
Tri chynnig i’r Cwîns! Da ni’n cael ein diffethaf yr wythnos hon efo nid un, nid dau ond tri categori ar y runway. Pwy drödd o froga yn dywysog, pwy frathodd yr afal a phwy gafodd eu ‘hapus am byth bythoedd’? Wel, pwyswch play ac mi gewch chi glywed y cyfan gan Mari a Meilir nawr.
UNTRO
Cyhoeddi system i gefnogi artistiaid Cymraeg newydd.
Encil Preswyl Kathod
Mae Llenyddiaeth Cymru a phrosiect Kathod yn falch iawn o gyhoeddi enwau’r deg artist sydd wedi eu dethol i fynychu Encil Kathod.
Gŵyl Llais Cappella Arberth | Narberth A Cappella Voice Festival 2024
Cyngerdd Gŵyl Llais Cappella Arberth 2024: Dathliad o ddiwylliant Cymru a rhagoriaeth gerddorol.
Rhestr Chwarae / Playlist | Ie Ie Ie
Os chi wedi gweld Ie Ie Ie, fyddwch chi eisioes wedi clywed y soundscape anhygoel o bangers Cymraeg sy’n rhedeg trwy’r sioe. Dyma nhw…
Podlediadau Chwaraeon
Wrth i bethau dechrau poethi yn y byd chwaraeon gan gynnwys gemau pwysig i dîm pêl-droed Cymru, pencampwriaeth rygbi’r chwe gwlad, a’r clasuron yn y byd seiclo, mae ‘na ddigonedd o bodlediadau i chi cael y diweddaraf o’r meysydd chwarae.
Dyma grynodeb o’r podlediadau chwaraeon sydd ar gael yn y Gymraeg.
Y gorau o gampau’r Cymry ar draws y cynghreiriau pêl-droed, croeso i Pod Sgorio yng nghwmni Sioned Dafydd ac Ifan Gwilym.
Owain Tudur Jones a Malcolm Allen sydd yn “Y Coridor Ansicrwydd” ac yn barod i drafod digwyddiadau diweddar y byd pêl-droed yn ogystal â phob math o bethau eraill.
Steff a Rhodri yn trafod y byd pêl droed ar wasanaeth Cymru Sport https://cymrusport.cymru/
I Mewn i’r Gôl
Os ydych chi’n ffan o clwb pel-droed Wrecsam dyma’r podlediad
i chi.
Rygbi:
Podcast Rygbi Cymru
Eich diweddariad Rygbi Cymru wythnosol, sy’n cwmpasu’r pedwar rhanbarth, y tîm cenedlaethol a gêm y merched – yn eich mamiaith.
Seiclo:
Y Dihangiad
Y podlediad Cymraeg sy’n trin a thrafod y byd seiclo proffesiynol yng nghwmni Dewi Owen a Rheinallt ap Gwynedd.
Podlediad Cymraeg am Feddyldryd ac Iechyd Meddwl o fewn Chwaraeon
Mae’r holl bodlediadau yma ar gael ble bynnag yr ydych yn gwrando ar bodleldiadau ond dewch draw i ypod.cymru i bori a darganfod mwy o bodlediadau Cymraeg.
Pennod 34 – Cyfnod Newydd?
Dyma bennod gyntaf ail gyfres ‘Yr Hen Iaith’! Dechreuwn drafod llenyddiaeth Gymraeg yr unfed ganrif ar bymtheg trwy ystyried y datblygiadau hynny sy’n ein galluogi i wahaniaethu rhwng yr Oesau Canol a’r Cyfnod Modern Cynnar. Un o’r pethau sydd mor ddiddorol am y cyfnod hwn yw’r modd y gwelwn feirdd ac awduron Cymraeg yn ymaddasu ac yn ymateb wrth i gymdeithas newid yn ystod hanner cyntaf yr unfed ganrif ar bymtheg.
Ni ellir gwadu bod datblygiadau gwleidyddol, technolegol, crefyddol ac addysgiadol wedi cyfuno i drawsffurfio cymdeithas Cymru yn ystod y cyfnod hwn. Ond pwysleisiwn hefyd fod llenyddiaeth Gymraeg yn datblygu yn ei ffordd unigryw ei hun a bod cryfder traddodiad yn ein galluogi i weld y ‘cyfnodoli’ hwn mewn golau holl wahanol!
Sgwennu’n Well: Cyhoeddi Mentoriaid | Writing Well: Announcing the Mentors
Mae Sgwennu’n Well | Writing Well yn rhaglen 12 mis mewn dwy ran ar gyfer ymarferwyr llenyddol yng Nghymru. Mae rhan un yn cynnig hyfforddiant dwys gyda’r nod o wella’r sgiliau sydd eu hangen i hwyluso gweithgareddau llenyddol yn y gymuned. Bydd rhan dau yn cefnogi’r garfan o hwyluswyr i greu a chyflwyno prosiectau cyfranogi sydd o fudd i iechyd a llesiant y cyfranogwyr. Darllen mwy am y rhaglen.
Mae’n bleser gennym gyhoeddi enwau’r 6 artist cyfranogol profiadol a fydd yn darparu mentora i garfan bresennol Sgwennu’n Well:
Dr Tracy Breathnach
Iola Ynyr
Christina Thatcher
Kittie Belltree
Cecilia Knapp
clare.e.potter.
Sut i Drefnu Priodas Pum Mil – Trystan Ellis-Morris, Emma Walford ac Alaw Griffiths
Sut i Drefnu Priodas Pum Mil gan Trystan Ellis-Morris, Emma Walford ac Alaw Griffiths yw Llyfr y Mis, mis Chwefror.
Wnaethoch chi golli ni?
Da ni methu cadw draw ac mi rydyn ni nol yn gorlifo efo brwdfrydedd a chynnwrf am ail gyfres RuPaul’s Dragrace UK vs The World. Mae hon yn bennod arbennig, ychydig hirach gan ei bod yn ddechrau cyfres a chymaint i’w drafod! O, mae hi’n braf bod nol.
Gŵyl Triban 2024
Mai 31 – Mehefin 1
Eleni, bydd Gŵyl Triban yn ôl am y drydedd flwyddyn i gloi wythnos Eisteddfod yr Urdd mewn steil. Bydd Triban yn cael ei gynnal rhwng y 30ain o Fai i’r 1af o Fehefin ar Faes yr Eisteddfod, a’n cynnig adloniant i’r holl deulu – cerddoriaeth byw, comedi, sgyrsiau, stondinau, bar a bwyd!
I agor Gŵyl Triban ym Maldwyn, ar nos Iau’r 30ain o Fai, bydd noson Gŵyl Gomedi Machynlleth, ar y nos Wener bydd Bwncath ac i gloi nos Sadwrn bydd Eden!
Y Fainc Ffrindiau gan Wendy Meddour a Daniel Egnéus
Y Fainc Ffrindiau gan Wendy Meddour a Daniel Egnéus yw Llyfr y Mis i Blant.
Mae Tes a’i chi Cysgod wedi symud ty. Ond pan mae Tes yn dechrau mewn ysgol newydd, rhaid i Cysgod aros y tu allan, a Tes yn gorfod chwarae ar ei phen ei hun.
Felly mae athro Tes yn dweud wrthi am roi cynnig ar Y Fainc Ffrindiau – ond mae rhywun arall yn eistedd arni’n barod …
Addasiad Manon Steffan Ros o stori dyner a gobeithiol am wneud ffrindiau newydd ac am bwysigrwydd cyfeillgarwch.
GIG KLUST 04
Bydd ein gig nesaf ni ar ddydd Sul 11eg Chwefror draw yn Paradise Garden, Caerdydd — Setiau cynnes braf gan Dafydd Owain, Gillie, Cyn Cwsg, Lila Zing + Keyala i ddathlu lansiad ein hail gylchgrawn, KLUST 02.
Pennod 33 – Cyflwyno’r Ail Gyfres
Dyma edrych ymlaen at yr ail gyfres a fydd yn canolbwyntio ar lenyddiaeth y cyfnod modern cyntaf, gan ddechrau gyda’r trawsffurfiadau heriol a ddaeth yn oes y Tuduriaid.
Rhoi’r gwas newydd yn y glorian
Cafodd Rhun ap Iorwerth ei ddyrchafu’n arweinydd Plaid Cymru mewn amgylchiadau annisgwyl. Craffu ar y modd y mae wedi ymgodymu â’r her honno a wna ein colofnydd y mis hwn.
Blwyddyn Newydd a chyngor i awduron newydd
Dyma rifyn newydd ar gyfer y flwyddyn newydd. Mae Merched Meirionnydd yn cael cinio cudd ac yr ydym yn ateb cwestiwn gan wrandäwr sydd yn gofyn am gyngor i awduron newydd.
Lot o chwerthin, chydig o bethau dadleuol ac ambell i sgwrs ddwys.
Dyma restr ddarllen o’r cyfrolau a drafodwyd yn y bennod:
Trothwy – Iwan Rhys
Pryfed Undydd – Andrew Teilo
Y Cylch – Gareth Evans Jones
Wild – Cheryl Strayed
Pony – R J Palacio
Pollyanna – Eleanor H. Porter
Helfa – Llwyd Owen
Gwibdaith Elliw – Ian Richards
Salem – Haf Llewelyn
Y Delyn Aur – Malachy Edwards
Born a Crime – Trevor Noah
The Old Chief Mshlanga – Doris Lessing
Dan Y Dŵr – John Alwyn Griffith
A Terrible Kindness – Jo Browning Wroe
Bikepacking Wales – Emma Kingston
The Folklore of Wales: Ghosts – Delyth Badder a Mark Norman
Y Llyfr – Gareth Yr Orangutan
Dal Arni – Iwan ‘Iwcs’ Roberts
The Last Devil To Die – Richard Osman
Podlediad Santes Dwynwen
Podcast yn trafod pwy oedd Santes Cariad Cymru…
ImpactArdawiad – Angharad Pearce Jones
ImpactArdawiad gan Angharad Pearce Jones yw un o lyfrau’r mis, mis Ionawr.
Dyma gyfrol sy’n dathlu gwaith yr artist Angharad Pearce Jones, ond hefyd yn gydymaith i’w harddangosfa yng Nghanolfan y Celfyddydau, Aberystwyth, ImpactArdawiad.
Gyda chyfraniadau gan Ffion Rhys, Dylan Huw, Beca Brown, Ali Anwar yn ogystal ag Angharad Pearce Jones yn ei geiriau ei hun.
Mwy am Angharad Pearce Jones ac ImpactArdawiad, yn y ffilm arbennig hon gan Y Wladfa Newydd, rennir gyda chaniatad arbennig.
Y gyfrol ar gael nawr o’ch siop lyfrau leol.
Gŵyl Gerdd Bangor | Bangor Music Festival 2024
Mae Gŵyl Gerdd Bangor yn ôl!
Unwaith eto eleni, byddwch yn gallu gwylio rhai o eitemau’r ŵyl gerddorol yn rhithiol drwy AM. Dysgwch fwy am y digwyddiadau a phrynwch eich tocynnau isod.
Sgwrs Llwyd Owen
Llwyd Owen yw’r gwestai diweddaraf ar Colli’r Plot wrth i Manon clywed am y nofel ddiweddaraf, Helfa.
Pam mae Llwyd yn ysgrifennu? Beth yw’r dylanwadau arno? Sut mae creu nofelau tywyll llawn tensiwn?
Sgwrs difyr a hwyliog.
RHYBUDD: IAITH GREF!
Pennod 32 – Diwedd yr Oesau Canol
The End of the Middle Ages
Here we reach the end of our first series and hear that Richard Wyn Jones’s llên-barrassment has reduced a bit. Also, although we have finished discussing the Middle Ages, Jerry Hunter emphasizes that the history of Welsh literature is unique and has developed in a unique way.
Broga Bach Heglog (Darlleniad)
Red Is Home (Reading)
Prynwch eich copi yma!
Be Sy’n Digwydd // What’s On
Digwyddiadau diweddaraf Graffeg!
Caru Darllen: Sgyrsiau 2023
Mewn pennod arbennig o’n podlediad, Mari Siôn sy’n rhannu pigion o rai o sgyrsiau 2023, yn cynnwys sgyrsiau gyda:
- Nia Peris a Dorian Morgan
- Elen Ifan a Dyfan Lewis
- Myfanwy Alexander a Dyfed Edwards
- Gwenllian Ellis a Ffion Enlli
- Guto Dafydd a Malachy Edwards
- Mari George ac Iwan Rhys
Cynhyrchir y podlediad gan Dylan Jenkins.
Lleuwen – Emynau Coll y Werin // Lost Welsh Folk Hymns
Lleuwen yn cyhoeddi taith ‘Emynau Coll y Werin’ o Gapeli Cymru.
gwilym. – ti ar dy ora’ pan ti’n canu
Ti ar dy orau pan ti’n canu
Teitl a neges tra phwerus, gysurus albwm diweddaraf y band poblogaidd Gwilym.
Dyma ail albwm hirddisgwyliedig y band ers rhyddhau Sugno Gola nôl yn 2018. Maent yn dychwelyd gyda’u sŵn newydd ddatblygiedig wrth ddal ar eu stamp gwreiddiol a chyfarwydd. Rhyddhawyd yr albwm mewn ffordd unigryw drwy’i rannu’n ddwy ran, gyda’r naill wedyn y llall yn adeiladu’r cynnwrf yn berffaith at ryddhad yr albwm yn ei gyfanrwydd ddechrau’r Haf. Mae’r band wedi parhau i fod yn brysur ers rhyddhau’r albwm wrth fynd ar wythnos o daith dros Gymru, yn ogystal a chyd-weithio efo Lŵp ar fideo, neu ffilm fer yn fwy priodol, i gyd-fynd â’r albwm.
Er mai dwy gân sydd i’w gael mae’r ffilm yn gynrychiolaeth o’r albwm â’i themâu sy’n cael ei amlygu o’u dewis o ganeuon. Y cyntaf oddi ar yr albwm, ‘dwi’n cychwyn tân’, a’r olaf i ddilyn, ‘ti ar dy orau pan ti’n canu’ yn gweithio’n gelfydd i gwmpasu’r cyfan.
Dilynnwn daith ddwys a phwerus cymeriad ‘Gwilym’ wrth iddo ddianc o gaethiwed llwm ei fyd o fewn pedair wal wen, at ryddid llydan yr awyr agored, a hynny drwy gyfrwng cerddoriaeth. Wrth i’r cymeriad gael ei gyflwyno i gerddoriaeth mae ei fywyd yn newid yn gyfan gwbl, a honno’n un haen yn unig i’r hyn rydym yn ei weld.
Ceir yn ogystal archwiliad o’r hunain a brwydrau mewnol a pŵer cerddoriaeth o fewn hynny, ond hefyd pŵer sydd gan gwmni neu eiriau eraill. Drwy gydol y ffilm fer dydyn ni ddim yn siwr os mai ffrind yn estyn llaw yw’r cymeriad arall yntau’n ddrych neu’n ran, neu lais arall ym meddwl ‘Gwilym’. Drwy gyfrwng y ddau gymeriad a’r berthynas rhyngddynt cawn archwiliad tyfnach o wrywdod a’r hawl i deimlo, a’r hawl i fregusrwydd.
Mae’r cyferbyniad trawiadol rhwng yr ystafell un-lliw a gogoniant amryliw y tirwedd i’w weld hefyd yng nghymeriad ‘Gwilym’ wrth iddo sylweddoli gwerth a phŵer y gerddoriaeth sy’n atgyfnerthu’r neges deimladwy y dylid ei gofio, ‘ti ar dy orau pan ti’n canu’.
Pennod 31 – Yr Eisteddfodau Cynharaf ac Addysg y Beirdd
Dyma bennod fyw arbennig a recordiwyd ym Mhabell Lên Eisteddfod Genedlaethol Llŷn ac Eifionydd, a pha beth gwell i’w drafod ar y maes ym Moduan na hanes yr eisteddfodau cynharaf?!
A yw’n bosib gweld ‘Gwledd Arbenning’ a gynhaliwyd gan yr Arglwydd Rhys yn Aberteifi yn 1176 fel yr eisteddfod gyntaf a gofnodwyd? Ac wrth drafod eisteddfod a gynhaliwyd tua chanol y 15fed ganrif, rydym ni’n archwilio’r cysylltiad rhwng yr eisteddfodau cynnar hyn a’r modd yr oedd dysg y beirdd yn cael ei thraddodi, ei diogelu a’i rheoli. Beth yw arwyddocâd y ‘gramadegau barddol’ sydd wedi goroesi mewn llawysgrifau, a beth yw hanes y term rhyfedd hwnnw, ‘dwned’, sy’n cael ei ddefnyddio i ddisgrifio testun o’r fath weithiau?
Gyda golwg ar gyfres nesaf y podlediad – a fydd yn craffu ar lenyddiaeth Gymraeg yr 16fed ganrif – trafodwn yr eisteddfodau a gynhaliwyd yng Nghaerwys yn yn ystod y ganrif honno a’r ddogfen ddiddorol honno a gysylltir ag Eisteddfod gyntaf Caerwys, ‘Statud Gruffudd ap Cynan.’ Nodwn ei bod yn bosib weld yr holl reoleiddio hwn mewn dwy ffordd hollol wahanol – fel arwydd o gryfder, yn cadarnhau statws a phwysigrwydd yr hen gyfundrefn farddol Gymraeg, neu fel arwydd o wendid, gan fod ffynonellau nawdd yn crebachu yn ystod cyfnod y Tuduriaid. Ac beth fyddai beirdd Cymraeg yr 21fed ganrif yn meddwl am y modd y mae’r ‘Statud’ yn gwahardd beirdd rhag mynychu tafarndai?!
Chris Tally Evans
Blwyddyn newydd dda i bawb o dîm DAC! I ddechrau’r flwyddyn rydym wrth ein bodd i ailddechrau Artist y Mis, lle rydym yn rhoi sylw i waith bendigedig un o’n haelodau.
Artist y mis ar gyfer mis Ionawr bydd yr actor a’r cerddor Chris Tally Evans.
‘Mae fy albwm, Cooking Blind, bellach yn ffrydio ar Spotify, Apple Music, YouTube a thua 147 o lwyfannau eraill nad ydw i erioed wedi clywed amdanyn nhw. Mae’r albwm yn ymdrin â materion anabledd, iechyd meddwl, colled a chariad. Prosiect recordio gyda Clovis Phillips, aml-offerynnwr hynod dalentog gyda stiwdio ychydig i fyny’r ffordd oddi wrthyf yng nghefn gwlad Canolbarth Cymru. Mae pob cân ar yr albwm, Cooking Blind, wedi eu sgwennu gen i, dros ryw ddeugain mlynedd o greu.’
Os da chi’n aelod o DAC ac eisiau cymryd rhan yn Artist y Mis cysylltwch gyda’ch Swyddog Celf. Gallwch ffeindio gwybodaeth am sut i ymaelodi yma.
Pennod 30: ‘Gwledd hyd y gogledd o gig’: Y Cywyddau Brud
Ar wahân i bennod arbennig a recordiwyd yn yr Eisteddfod Genedlaethol ac a gaiff ei darlledu nesaf, hon yw pennod olaf cyfres gyntaf Yr Hen Iaith.
Rydym ni’n gorffen trafod llenyddiaeth yr Oesoedd Canol a daw llawer o themâu’r gyfres ynghyd wrth i ni ystyried cywyddau brud yn gysylltiedig â ‘Rhyfel y Rhos’. Ystyr ‘brud’ yw proffwydodliaeth, a chawn gyfle i egluro bod gan yr hen Gymry ddull arbennig o weld cysylltiadau rhwng hanes, presennol a dyfodol y genedl Gymreig. Rhyfel rhwng teulu Lancaster a theulu York am goron Loegr ydoedd, a ddaeth i ben yn 1485 gyda buddugoliaeth y Cymro Harri Tudur a aeth yn Harri VII. Ond, er eu bod yn cefnogi ymgeiswyr go iawn am y goron, roedd y beirdd proffwydol hyn yn aml yn darlunio’r rhyfel mewn dull hynafol a dwfn fel ymrafael rhwng y Cymry a’u hen elynion y Saeson.
Craffwn yn benodol o waith Dafydd Llwyd o Fathafarn, gan ystyried nifer o gywyddau sy’n dangos y modd y defnyddiodd draddodiadau hynafol i drafod gwleidyddiaeth gyfoes gan oedi dipyn ynghylch cerdd isaol o waedlyd, ei ymddiddan â’r Gigfran. Dyma gyfle i archwilio cysyniadau mawr, gan gynnwys ‘proto-genedlaetholdeb cyn-fodern’ a pharhâd traddodiad
Llyfr – anrheg i’w hagor dro ar ôl tro: Llyfrau i Oedolion
Dyma ambell awgrym o lyfrau Cymraeg fyddai’n gwneud anrhegion gwych i oedolion.
Llyfrau’r Flwyddyn
Trafod y llyfrau wnaethon ni mwynhau yn ystod y flwyddyn a cheisio creu ein rhestr Llyfr Y Flwyddyn.Sut mae cyfieithu i BT yn ennill ‘kudos’ a fel y disgwyl mae’r podlediad llawn hwyl yr wyl .
Llyfrau 2023:
Siân
Llyfr Y Flwyddyn – Mari Emlyn
Prophet Song – Paul Lynch
Aled
Y Bwthyn – Caryl Lewis
And Away – Bob Mortimer
Bethan
Sut i Ddofi Coryn – Mari George
Lessons in Chemistry – Bonnie Garmus
Dafydd
Sut i Ddofi Coryn – Mari George
A Terrible Kindness – Jo Browning Wroe
Manon
Llyfr Y Flwyddyn – Mari Emlyn
The Folklore of Wales: Ghosts – Delyth Badder, Mark Norman
Dyma restr ddarllen o’r cyfrolau a drafodwyd yn y bennod:
Sut i Ddofi Coryn – Mari George
The Rich – Rachel Lynch
Dathlu – Rhian Cadwaladr
I Let You Go – Clare Mackintosh
Cregyn ar y Traeth – Margaret Pritchard
Dros fy mhen a nghlustiau – Marlyn Samuel
A Little life – Hania Yanagihara
Rhwng Bethlehem a’r Groes – Barry Archie Jones
Pryfed Undydd – Andrew Teilo
Y Cylch – Gareth Evans Jones
The Christmas Guest – Peter Swanson
Sian Phillips – Hywel Gwynfryn
Gwreiddio – straeon byrion – amrywiol awduron
A Christmas Carol – Charles Dickens
Plant Annwfn – DG Merfyn Jones
Alone – Kenneth Milligan
Llyfr – anrheg i’w hagor dro ar ôl tro: Llyfrau i bobl sy’n dysgu Cymraeg
Francesca Sciarrillo sy’n rhannu ambell awgrym o lyfrau fyddai’n gwneud anrhegion gwych i bobl sy’n dysgu Cymraeg.
Trafod iechyd meddwl
Dyma grynodeb o’r podlediadau Cymraeg sy’n ymwneud a iechyd meddwl.
Gwrandwch ar sgyrsiau onest ac agored wrth i eraill rhannu eu profiadau am brofiadau iechyd meddwl a lles.
Mae gwefan meddwl.org yn lle i gael cefnogaeth, gwybodaeth a phrofiadau iechyd meddwl – i gyd drwy gyfrwng y Gymraeg.
Cyfres o sgyrsiau am ‘ups and downs’ bywyd – a sut mae’r celfyddydau a chreadigrwydd yn gallu helpu drwy gyfnodau heriol a hapus.
Yn 2020 fe gychwynnodd Tara Bethan ar daith i ddysgu am sut mae’r creadigrwydd yn gwneud gwahaniaeth i fywydau mewn cyfnodau heriol a hapus.
Yn ei chartref newydd ar BBC Sounds mae’r sgyrsiau yn parhau, a chawn gyfarfod mwy o wynebau cyfarwydd Cymru i glywed am y pethau sy’n eu cynnal nhw.
Ar hyd y ffordd cawn glywed am brofiadau yn ymwneud ag iechyd meddwl a lles yn cael eu trafod mewn ffordd agored a gonest.
Mae’r podlediad yma’n cynnwys iaith gref.
Digon yw digon, wrth i Non Parry ddweud ei bod hi’n amser am sgwrs onest am iechyd meddwl.
Podlediad Cymraeg sy’n trafod teimlada’ a rhannu profiada’ am iechyd meddwl.
Mae Glesni a Siân yn dwy ferch o Fôn sy’n eu deuddega’, yn ffrindia gora’ ers blynyddoedd maith, ag efo diddordeb mewn iechyd meddwl, sydd rwan isio rhannu hynny efo chi! Bwriad y podlediad yw i chwalu y stigma o gwmpas iechyd meddwl trwy normaleiddio cael sgyrsia’ agored amdano.
Y gobeithio yw i ysbrydoli eraill i gwneud run peth a creu cymuned lle gallwch teimlo’n berthyn a uniaethu efo eraill.
Am fwy o wybodaeth, dilynwch Malu Cachu, Chwalu Stigma ar Facebook ag Instagram.
Podlediad newydd gan meddwl.org ac Academi Berfformio Caerdydd sy’n rhoi cyfle i bobl ifanc drafod eu profiadau personol o salwch meddwl a phrofiadau anodd eraill.
Mae chwe phennod yn y gyfres, pob un yn canolbwyntio ar elfen wahanol; o alar i anhwylderau bwyta, o orbryder i iselder, rhywioldeb a rhywedd, bwlio a mwy.
Podlediad Cymraeg am Feddylfryd ac Iechyd Meddwl o fewn Chwaraeon.
Enaid y Ddinas gan Awduron Amrywiol, lluniau Richard Outram
Enaid y Ddinas yw Llyfr y Mis, mis Rhagfyr.
Cerddi, ysgrifau a darnau creadigol am Gaeryddd gan awduron y mae’r Brifddinas wedi chwarae rhan bwysig yn eu bywydau, a ffotograffau yn ymateb i’r testun gan Richard Outram.
Y cyfranwyr yw: Ffion Dafis, Huw Llywelyn Davies, Beti George, Hanan Issa, Carwyn Jones, Dafydd Llewelyn, Gareth Potter, Rebecca Thomas ac Ali Yassine.
Uchafbwyntiau Gŵyl NAWR 2023
Francis Rees – PELL
Rhan o gronfa fideos cerddorol PYST x Lŵp S4C
Cyfarwyddwyd gan Hedydd Ioan (Trac 42)
Hynt y Ceidwadwyr Cymreig ers datganoli – a beth nesaf?
Ar ôl cyfnodau o bendilio rhwng cefnogi’r gyfundrefn ddatganoledig a chofleidio’r Undeb yn dynn, mae’r Torïaid erbyn hyn ar eu mwyaf Prydeinig ac yn awchu am danseilio ymdrechion llywodraethau Caerdydd a Chaeredin i wneud pethau’n wahanol i San Steffan. Undod y Deyrnas Gyfunol sydd bwysicaf o ddigon yn eu golwg.
CWIS i’n darllenwyr – GWOBR: Gwaith celf ysbrydoledig o Orielodl
Artist o Bontarddulais yw Rhys Padarn Jones a bydd enillydd y Cwis yn derbyn taleb werth £50 i’w gwario ar nwyddau o’u dewis. Ewch i’w wefan orielodl.com i weld y dewis gwych o bethau sydd ar gael, yn brintiau, posteri, cardiau, jig-sôs a llawer mwy.
Mae’r atebion i gyd rhwng cloriau’r rhifyn hwn o BARN dim ond i chi ddarllen yn fanwl. Nid yw’r erthyglau o angenrheidrwydd yn ymddangos yn yr un drefn â’r cwestiynau.
Anfonwch eich atebion at:
Swyddfa Barn, Y Llwyfan, Caerfyrddin SA31 3EQ gyda’ch enw, cyfeiriad post ac e-bost neu at swyddfa@barn.cymru erbyn 5 Chwefror 2024.
Bydd yr atebion ac enw’r enillydd yn rhifyn Mawrth.
Y Goron
Mae’r amser wedi dod i ni goroni brenhines cyfres 5 o RuPaul’s Dragrace UK a da ni’n barod amdani… Ychydig yn hwyrach na’r arfer, ond da ni’n mwydro ddigon i’w gwneud hi’n un werth aros amdani. Ar eich marciau, barod… EWCH!
Pennod 29 – Gwin, Arch a Diwedd Oes: Guto’r Glyn
Trafodwn un o feirdd Cymraeg pwsicaf y 15fed ganrif yn y bennod hon. Cafodd Guto’r Glyn oes hir, ac yntau wed’i eni ychydig o flynddoedd ar ôl diwedd gwrthryfel Glyndŵr ac wedi marw rai blynyddoedd ar ôl i Harri Tudur gipio coron Lloegr yn 1485. Roedd yn filwr proffesiynol ar adegau hefyd, ac agweddau ar ei waith yn dangos mor gyfarwydd ydoedd â rhyfela’r oes.
Yn arbenigo ar y cywydd mawl, mae dros gant o’i gerddi wedi goroesi, ac mae’r corff mawr hwn o farddoniaeth yn ffynhonnell bwysig iawn er mwyn deall y traddodiad barddol ar ddiwedd y cyfnod canoloesol. Er na chanodd am serch a natur fel llawer o’r cywyddwyr eraill, roedd ei ganu mawl yn amrywio’n fawr ac yn gallu bod yn ddyfeisgar iawn. Disgrifia un o’i gerddi frwydr rhwng y beirdd a gwin yn llys eu noddwr, wrth iddyn nhw fynd ati am y gorau i wagio seleri’r uchelwr. Trafodwn ei farwnad ddwy i fardd arall, Llywelyn ab y Moel, a chywydd a ganodd Guto ddiwedd ei oes, cerdd ryfeddol sy’n dangos y bardd fel hen ŵr yn aflonyddu ar y mynaich a oedd yn gofalu amdano.
Ble Wyt ti Bwci Bo? gan Joanna Davies a Steven Goldstone
Ble Wyt ti Bwci Bo? / Where are you Bwci Bo? gan Joanna Davies a Steven Goldstone yw Llyfr y Mis i Blant, mis Rhagfyr.
Caru Darllen: Mari George ac Iwan Rhys
Mari George ac Iwan Rhys sy’n trafod llyfrau gyda Mari Sion.
Mae Sut i Ddofi Corryn gan Mari George a Trowthy gan Iwan Rhys ar gael nawr o’ch siop lyfrau leol.
Beth yw pwrpas lansiad llyfr?
Mae ‘na wledd o lyfrau yn Colli’r Plot Tachwedd. Trafod y Rhinoseros yn
yr ystafell, canmoliaeth ar gyfer Sut i Ddofi Corryn a beth yw pwrpas
lansiad llyfr?
Lot o chwerthin, chydig o bethau dadleuol ac ambell i sgwrs ddwys.
Dyma restr ddarllen o’r cyfrolau a drafodwyd yn y bennod:
The Warehouse – Rob Hart
Dros fy mhen a ‘nglustia – Marlyn Samuel
The Year of Yes – Shonda Rhimes
The Darkness – Ragnar Jónasson
The Mist – Ragnar Jónasson
Tom’s Midnight Garden – Philippa Pearce
Gwreiddio – straeon byrion – amrywiol awduron
Coblyn o Sioe – Myfanwy Alexander
Bullet in the brain – Tobias Wolff (stori fer)
I am Pilgrim – Terry Hayes.
The Martian Chronicles & Dandelion Wine – Ray Bradbury
Sut i Ddofi Corryn – Mari George
Hiwmor Tri Chardi Llengar – Geraint H. Jenkins
Unruly – David Mitchell
The Sanatorium – Sarah Pearse
Pryfed Undydd – Andrew Teilo
O Glust i Glust – Llwyd Owen
Darogan – Siân Llywelyn
Isaac and the egg – Bobby Palmer
Welsh Rugby: What Went Wrong – Seimon Williams
How to Win Friends and Influence People – Dale Carnegie
Cyfres Rwdlan – Angharad Tomos
Dewch i adnabod Nia Morais, Bardd Plant Cymru 2023-2025.
Cyfweliad gyda Nia Morais, Bardd Plant Cymru 2023-2025.
Mae Bardd Plant Cymru yn rôl genedlaethol a gaiff ei dyfarnu i fardd Cymraeg bob dwy flynedd. Nod y rôl yw ysbrydoli a thanio dychymyg plant ar draws Cymru trwy weithdai a phrosiectau barddoniaeth amrywiol.