Cartref digidol diwylliant Cymru.

Cartref digidol diwylliant Cymru.

Menu

Tag: Gwrando

Atgof – Eryrod Meirion

Perfformiad Eryrod Meirion o’i sengl, ‘Atgof’.

Geiriau: E. Prosser Rhys
Cainc/Trefniant: Gavin Ashcroft
Telyn: Dylan Cernyw
Cynhyrchydd sain: Ifan Jones – Drwm
Cynhyrchydd fideo: Dafydd Hughes – Amcan
Hyfforddwraig: Branwen Williams
Lleoliad: Neuadd Bentref Llangywer

Y Sioe Ffasiwn

Dyma bodlediad newydd sy’n drafod ffasiwn gan griw Colli’r Plot!

Trafod Gŵyl lenyddol Llandeilo, Gŵyl lenyddiaeth trosedd Aber, ffasiwn a chlustdlysau Gladiatrix, a llwyth o lyfrau.

Lot o chwerthin, chydig o bethau dadleuol ac ambell i sgwrs ddwys.

Dyma restr ddarllen o’r cyfrolau a drafodwyd yn y bennod:

Y Brenin, y Bachgen a’r Afon – Mili Williams
Eigra – Eigra Lewis Roberts
We need new names – NoViolet Bulawayo
Fools and Horses – Bernard Cornwell
Pen-blwydd Hapus? – Ffion Emlyn
Blas y môr, John Penri Davies
Y Castell ar y Dŵr – Rebecca Thomas
The One Hundred Years of Lenni and Margo – Marianne Cronin
Parti Priodas – Gruffudd Owen
Ro’n i’n arfer bod yn rhywun – Marged Esli
Not That I’m Bitter – Helen Lederer

Coblyn o Sioe – Myfanwy Alexander

Cerdded y palmant golau – Harri Parri

Drew, Moo and Bunny, Too – Owain Sheers

Ten Steps to Nanette – Hannah Gadsby

The Rabbit Back Literature Society – Pasi Ilmari Jääskeläinen


Pennod 40 – Dyneiddiaeth Gymreig

Mae’r bennod hon yn cyflwyno pwnc a fydd yn ganolog i’r penodau nesaf hefyd, sef dyneiddiaeth yr unfed ganrif ar bymtheg. Gan fod gwrthryfel Glyndŵr wedi methu, nid oedd gan Gymru brifysgolion yn y cyfnod ac felly bu’n rhaid i’r Cymry breintieidig a oedd â digon o foddion i gael addysg prifysgol fentro y tu hwnt i ffiniau’u gwlad enedigol. Eglurwn ystyr y termau ‘dyneiddiaeth’ a’r ‘Dadeni Dysg’ (a nodi nad oedd neb yn eu defnyddio yn y cyfnod dan sylw!).

Er bod llawer o ddyneiddwyr ar draws Ewrop yn canolbwyntio ar ‘aileni’ cyfoeth yr hen ieithoedd clasurol (Lladin a Groeg), esgorodd dyneiddiaeth ar duedd ieithyddol arall – un sydd o’r pwys mwyaf o safbwynt hanes y Gymraeg, sef awydd i fireinio’r Hen Iaith a sicrhau’i bod hi’n gyfrwng sy’n addas er mwyn trafod a throsglwyddo dysg o bob math.

Comisiynau Bloeddiad Olaf Trawsgyweirio

Bloeddiad Olaf Am Chwech O’r Goreuon

Rydym yn falch iawn o gyhoeddi bod chwe chomisiwn newydd wedi’u dyrannu i chwe cherddor ifanc anabl o banel Trawsgyweirio Celfyddydau Anabledd Cymru. Mae’r chwech a ddewiswyd yn cynrychioli pedwar prosiect ysgrifennu caneuon/recordio, un prosiect fideo ac un prosiect podledu. Bydd pob un ohonynt yn mynd i’r afael â’u profiad o fod yn berson creadigol anabl yn gymdeithas heddiw a’u profiadau personol, weithiau’n boenus, weithiau’n ddoniol. Maen nhw i gyd yn gerddorion ifanc hynod fedrus ac ni allwn aros i weld beth maen nhw’n eu creu.

Bydd pedwar o’r prosiectau yn cael eu harddangos mewn digwyddiad rhannu ar 06/06/24 am 18:00 gyda dehongliad IAP gan Claire Anderson.

Pennod 39 – Y Gymraeg a Byd Newydd Print

Pennod 39 (cyfres 2, pennod 6) 

Mae’r bennod hon yn canolbwyntio ar y datblygiad technolegol hollbwysig hwnnw, y wasg argraffu. O gofio mai trafod hanes llenyddiaeth Gymraeg yw nod y podlediad hwn, dylid gweld dyfodiad y cyfrwng hwn fel carreg filltir ryfeddol o drawsffurfiannol o safbwynt cynhyrchu a lledaenu llenyddiaeth.
Argraffwyd y llyfr Cymraeg cyntaf yn 1546, ac eglurwn y teitl-nad-yw’n deitl a roddir arno, sef Yn y Llyfr Hwn. Syr John Prys a oedd yn gyfrol am gynhyrchu’r gyfrol Gymraeg arloesol hon, ond nodwn ei fod yn gymeriad a oedd wedi helpu chwalu rhai o adnoddau llenyddol Cymru yn ogystal â bod yn gyfrifol am wthio’r iaith Gymraeg dros drothwy byd print.

Pen-blwydd Hapus? gan Ffion Emlyn

Pen-blwydd Hapus? gan Ffion Emlyn yw Llyfr y Mis, mis Ebrill. 

Mae Martha yn cael anrheg ar ei phen-blwydd yn 32 oed, newyddion sy’n ei gyrru hi ar daith fydd yn newid ei bywyd am byth. 

Mae’r gomedi dywyll hon yn dilyn siwrnai mewn bws i Lundain, ar goll yng nghefn gwlad Caerfyrddin, wrth iddi guddio mewn camperfan ar draeth ym Mhorthmadog a chyfaddef i lofruddiaeth. 

Yr awdur Ffion Emlyn sy’n rhoi blas o’r gyfrol.

Ar gael nawr o’ch siop lyfrau leol.

CARCHARDAI

Bocs, Canolfan y Mileniwm Cymru

25 – 28/4

12:00 – 16:00

Pennod 38 – Alis Wen

Pennod 38 (cyfres 2, pennod 5)

Trafodwn fardd benywaidd hynod ddiddorol yn y benod hon – Alis ferch Gruffudd neu ‘Alis Wen’, a fu’n canu yn ystod yr unfed ganrif ar bymtheg. Dynion oedd beirdd proffesiynol y cyfnod, ond dysgodd Alis grefft barddoni a chyfansoddodd nifer o gerddi gan ddefnyddio un o’r hen fesurau caeth, yr englyn unodl uniawn. Mae’n debyg iawn mai ei thad, Gruffudd ab Ieuan ap Llywelyn Fychan oedd ei hathro barddol, a gwelwn fod ei pherthynas ungryw â’i thad yn bwnc dan sylw yn rhai o’i cherddi. Dyma lais barddol benywaidd prin sy’n amlygu teimladau gonest Cymraes am gariad, priodas a diswyliadau cymdeithasol. Er bod cymdeithas Cymru’r cyfnod yn ormesol o batrïarchaidd, gwelwn Alis yn protestio ac yn dymuno dilyn ei chalon yn hytrach nag ufuddhau i’r disgwyliadau hynny. Yn ogystal â mynegi’i barn a’i theimladau mewn modd di-flewyn-ar-dafod, mae’n gwneud hynny mewn modd rhyfeddol o ffraeth hefyd.

| təʊl | R&D film

Gwaith amlddisgyblaethol newydd ar gyfer offerynnau taro, a seined ymdrochol gan John Meirion Rea.

Cydwethrediad â’r Fonesig Evelyn Glennie.

HOSPES (4K, Binaural audio)

Mae’r gwaith yn ymchwiliad i gyfoeth diasporig y strydoedd sy’n amgylchynu’r ysbyty, a Chaerdydd yn fwy cyffredinol, a’i osod o fewn ei gyd-destun hanesyddol. Beth mae’r lleisiau sy’n cael sylw yn HOSPES yn ei ddweud am hunaniaeth a pherthyn yn ein Prifddinas heddiw?

PARADE

“Canol Dinas yw lle mae’r holl hen gofadeiladau, ond nid, gan amlaf, lle mae bywydau pobl….y canol yw lle wyt ti.” Guido Guidi.

Lleisiau pobl Cymru yw ysbrydoliaeth fy ngwaith creadigol. Hoeliwyd fy sylw ar natur felodig a gwead ein tafodieithoedd Cymraeg ac Eingl-gymreig brodorol, a’r ffordd y cânt eu hadlewyrchu yn amlinelliad ein tirwedd, yn wledig a dinesig. Gellir gweld yr agwedd hon yn PARADE, sef comisiwn Canfod Maendy/ Finding Maindee ar gyfer Llyfrgell Maendy, sef rhan o fenter Creu Cymunedau Cyfoes, Cyngor Celfyddydau Cymru.

Wrth greu PARADE, cwrddais â phobl a recordiais eu storïau, wrth ochr y sinematograffydd a ffotograffydd, Huw Talfryn Walters. Cyflwynais y deunydd verite yma yn ffurf gosodwaith sain amgylchynol, ac ymyrraeth sonig. Wrth wneud hyn, cyflwynais y gwirioneddau a thirweddau sy’n deillio o’r cyfarfodydd hyn, mewn cyfuniad â sain a delweddaeth haniaethol sy’n arwyddo a symboleiddio ystyr a synnwyr lle, a themâu hunaniaeth, perthyn, a Chenedligrwydd. Teimlais yn gryf y dylid cynnig llwyfan i’r bobl yma gael siarad.

CONCRÈTE: Site-Specific Installation and performance work.

Ni chafodd chwyldro’r ugeinfed ganrif mewn sain a cherddoriaeth ei ddangos ar y teledu, ond yn hytrach cafodd ei roi ar dâp, ei samplo, ei drin, a’i ddyfeisio o’r newydd; gan osgoi hen draddodiadau wrth chwilio am sawl Iwtopia sonig gyfoes.

Dyfeisiwyd technolegau recordio/electronig newydd gan rai. Fe wnaeth rhai eraill ymateb i sŵn, gan greu a chwilota ffurfiau cyfoes o fynegiant, a rhannu aflonyddwch yn y chwyldro sŵn-cerddoriaeth parhaus hyn a ddechreuodd yn gynnar yn yr ugeinfed ganrif, ac sy’n parhau i fod yn berthnasol.

Mewn ymateb i hyn, creodd John berfformiad sonig byw; yn wrogaeth ac yn deyrnged i Ddyfodolaeth, Adeileddiaeth Rwsiaidd, Bauhaus; a meddylwyr a chrewyr gwrthryfelgar fel Maurice Martenot, Léon Theremin, John Cage, Karlheinz Stockhausen, Cornelius Cardew, Luciano Berio, Edgard Varèse, Iannis Xenakis, Milton Babbitt, La Monte Young, Kraftwerk, Robert Moog, Don Buchla, Brian Eno, Gweithdy Radioffonig y BBC, John Zorn….

Yn yr hen ffatri arfau rhyfel, yn Dumballs Road, Caerdydd, fe gymerodd y Cyfansoddwr John Rea a’r Dylunydd Sain, Simon Jones ran mewn perfformiad sonig am un tro yn unig. Fe wnaeth y perfformiad drin cipio sain a thechnoleg cynhyrchu sain y gorffennol a’r presennol. Wedi hynny, rhoddwyd gosodwaith trwythol a grëwyd gan John yn y gofod hwnnw am weddill yr Ŵyl.

Atgyfodi (vb revive, vb resurrect). Arthur Morris Roberts and Capel Celyn.

Dyma glip o’r darn Atgyfodi yn cynnwys recordiadau o ardal Tryweryn, a chyfweliad hefo ffermwr lleol Arthur Morris Roberts, a welodd Capel Celyn yn boddi fel bachgen ifanc. Mae Atgyfodi yn cyfuno perfformiad byw, a gosodweithiau sain, wedi eu ysbrydoli gan archifau sain a ffotograffig Amgueddfa Sain Ffagan. Perfformiwyd y darn, ynghyd a’r gosodweithiau yn yr Amgueddfa ym Mis Hydref, 2018, ac yn Wyl Diffusion/Ffotogallery a Green Man ym 2019. Mae’r mix gwreiddiol yn ymdrochol, 5.1.

Y Ffeinal…o’r diwedd!

Hir yw pob aros ond dyma ni’r bennod olaf o’r gyfres! Er nad oedd yr enillydd yn sioc, roedd na gymaint i’w fwynhau (a’i feirniadu) yn y bennod. Diolch i chi gyd am wrando, am gefnogi ac am gyfrannu at y sgwrs. Da ni wir yn gwerthfawrogi. Felly am y tro, mwynewch!

Gŵyl Rhuthun Festival 2024

Leinyp Top Dre 2024

Dyma leinyp llawn Top Dre eleni! Pwy ydych chi’n edrych ymlaen i weld mwyaf? 

Dydd Sadwrn 29ain o Fehefin 

1yh-8yh 

£5 (plant am ddim) 

Pennod 37 – Hen Chwedlau Cymraeg a Phropaganda’r Tuduriaid: Elis Gruffydd (Rhan 2)

Pennod 37 (cyfres 2, pennod 4) 

Wedi trafod natur ac arwyddocâd cronicl mawr Elis Gruffydd yn y bennod ddiwethaf, edrychwn y tro hwn ar nifer o straeon a gynhwyswyd yn y gwaith sydd o ddiddordeb neilltuol. Mae’n bosibl edrych ar y straeon hyn fel chwedlau gwerin Cymraeg nas cofnodwyd mewn unman arall – hanesion a glywodd Elis ar lafar pan oedd yn blentyn yn sir y Fflint a/neu straeon a welodd mewn llawysgrifau Cymraeg sydd bellach wedi diflannu. Diolch i Elis mae gennym y fersiwn cynharach sydd goroesi o ddwy stori gysylltiedig sy’n darlunio hanes y bardd arallfydol Taliesin, naratifau llawn hwyl sydd hefyd yn dweud llawer am y modd y canfyddai’r Cymry rym barddoniaeth.
Sylwn hefyd ar chwedl sy’n darlunio’r Brenin Arthur fel merchetwr hunanol eiddigeddus. Ac yntau’n filwr ffyddlon ym myddin Harri VIII, cofnododd Elis nifer o chwedlau’n ymwneud â ‘hanes’ y Tuduriaid hefyd, gan gynnwys un sy’n dyrchafu Harri VII fel ‘y mab darogan’ ar draul Owain Glyndŵr, stori gariad sy’n egluro tarddiad y teulu, ac un am y brudiwr o fardd Rhobin Ddu a broffwydodd am enedigaeth Harri Tudur.

GRIEF

Ymdeimlad a brofir gan lawer ond na chaiff ei drafod bob amser.

Mae GRIEF yn paentio darlun o’r tudalennau a’r camau rydyn ni’n mynd trwyddynt wrth wynebu’r agweddau sy’n ffurfio galar. Trwy gerddoriaeth wreiddiol wedi’i gyfansoddi gan Francesca Amewudah-Rivers, symudiad wedi’i goreograffi a’i berfformio gan Arnold Matsena, a geiriau wedi’u hysgrifennu a’u perfformio gan Connor Allen, mae GRIEF yn archwilio effaith colled o safbwynt y corff. Mae’n archwiliad corfforol agos atoch o ymdopi’n barhaus â’r egni a’r emosiwn sy’n cyd-fynd â galaru.

Cerddoriaeth wedi’i chyfansoddi a’i chynhyrchu gan // Music Composed and Produced by – Francesca Amewudah-Rivers
Testun wedi’i ysgrifennu a’i berfformio gan // Text Written and Performed by – Connor Allen
Cyfarwyddwyd gan // Directed by – Connor Allen and Francesca Amewudah-Rivers

interbeing

Mae interbeing, term a grëwyd gan y meistr Zen a gweithredwr heddwch, Thich Nhat Hanh, yn mynegi bodolaeth gysylltiedig pob peth. Yn deillio o’r term hwn, mae’r interbeing yn gollage operatig arbrofol sy’n archwilio perthynas dynoliaeth â’r tir ac, yn benodol, sut mae ein gweithredoedd yn effeithio ar yr amgylchedd. Mae’n awgrymu bod popeth yn bodoli mewn cyflwr o fod yn gysylltiedig, wedi’u gweu gyda’i gilydd ac yn ddibynnol ar ei gilydd. Gan ddefnyddio’r cysylltiad corfforol rhwng tir a chorff fel motiff gweledol a sonig, mae’r opera hon yn gwasanaethu fel galwad i weithred.

Cerddoriaeth // Music – Simmy Singh
Libretto a Delweddau // Libretto and Visuals – ASHA

GIG KLUST 05

Bydd Mellt, Half Happy, Siula a Melfed Melys yn chwarae yn Victoria Dalston, Llundain ar y 3ydd o Fai!

Tocynnau ar werth dydd Gwener am 10AM via klustmusic.com.

Mwy o gyw iâr amrwd na rhost

Diolch byth am ddoniau stand-up Hannah a Tia neu mi fyse’r bennod yma wedi bod yn siom enfawr. Ydi tasg stand-up yn deg pan nid Saesneg yw mamiaith hanner y Cwîns? Ddylse’r dair Cwîn fod wedi bod yn y gwaelod? Gewch chi glywed beth oedd gan Mari a Meilir i’w ddweud nawr!

What The Blazes!

Hanes Manon yn cael ei hysbrydoli yn Gibraltar. Bethan yn gosod her i gyfieithwyr wrth ddefnyddio “rhegfeydd” Cymraeg. Siân yn cyhoeddi llyfr Saesneg, This House. Aled yn cwrdd â phrif weinidog Fflandrys a Dafydd yn sôn am hanes ei chwaer.

Lot o chwerthin, chydig o bethau dadleuol ac ambell i sgwrs ddwys.

Dyma restr ddarllen o’r cyfrolau a drafodwyd yn y bennod:

Gwibdaith Elliw – Ian Richards.

Anfadwaith – Llŷr Titus

The One Hundred years of Lenni and Margot – Marianne Cronin

An elderly lady is up to no good – Helene Tursten.

Birdsong – Sebastian Faulks

Captain Corelli’s Mandolin – Louis de Bernières. 

Awst yn Anogia – Gareth F Williams

Lessons in Chemistry – Bonnie Garmus

Shuggie Bain – Douglas Stuart.       

Ci Rhyfel/Soldier Dog – Samuel Angus

Deg o Storïau – Amy Parry-Williams

Gorwelion/Shared Horizons – gol. Robert Minhinnick

Flowers for Mrs Harris – Paul Gallico

Cookie – Jacqueline Wilson

Alchemy – S.J. Parris

John Preis – Geraint Jones

RAPA – Alwyn Harding Jones

The Only Suspect – Louise Candlish

Helfa – Llwyd Owen

Trothwy – Iwan Rhys

The Beaches of Wales – Alistair Hare

Gladiatrix – Bethan Gwanas

Devil’s Breath – Jill Johnson

Outback – Patricia Wolf

Letters of Note – Shaun Usher

Rhyddewch ni…o’r dasg yma

Sawl tasg wael arall sydd rhaid i ni ddioddef? Fyse chi wedi rhoi “seveeen” i’r bennod yma? Er gwaetha’r diffyg cynnwys, dydi hynny ddim wedi rhoi taw ar drafod Mari a Meilir.

Llanddafad gan Gareth Evans-Jones

Llanddafad gan Gareth Evans-Jones, gyda darluniau gan Lleucu Gwenllian, yw Llyfr y Mis i Blant, mis Mawrth 2024. 

Dewch i gwrdd â Bet, brenhines y defaid, Enfys, y ddafad amryliw, Seren, y ddafad lawn steil, Tomos Tatws, Mari fach, a llawer mwy! Dyma 12 stori, pob un yn canolbwyntio ar fis o’r flwyddyn. 

Gareth Evans-Jones sy’n sgwrsio am ei gyfrol gyntaf i blant gyda Teleri Haf Jones. 

Mynnwch gopi o’r gyfrol o’ch siop lyfrau leol.

Cyn Cwsg – Asgwrn Newydd

Fideo wedi’i saethu yn Queen Street, Caerdydd.

Cyfarwyddo, cynhyrchu a golygu: Aled Victor

Mwddrwgs cynorthwyol: Twm Ebbsworth a Carwyn Selway

Rhan o gronfa fideos Pyst x Lŵp S4C | Part of Pyst x Lŵp S4C music video grant

UNTRO

Mae PYST yn falch o gyhoeddi system newydd fydd yn cefnogi artistiaid newydd i ryddhau eu senglau cyntaf a chreu chyfleon i hyrwyddo y senglau hynny. Gan greu partneriaeth rhwng PYST, Cymru Greadigol, BBC Radio Cymru, Lŵp/S4C a Klust, bwriad UNTRO yw cynrychioli, cydlynu a hyrwyddo traciau gan artistiaid newydd o Gymru gan roi iddynt […]

Son of Chamber Symphony: UPROAR

Mae UPROAR – Ensemble Cerddoriaeth Newydd Cymru yn dychwelyd gyda’i brosiect diweddaraf ar gyfer 17 o gerddorion, gan hyrwyddo rhai o’r lleisiau mwyaf cyffrous ym myd cerddoriaeth glasurol Cymru heddiw ochr yn ochr â chyfansoddwyr rhyngwladol sydd wedi ennill sawl gwobr.

Pennod 36 – Elis Gruffydd (Rhan 1)

Dyma gyflwyniad i awdur Cymraeg rhyfeddol, Elis Gruffydd, Cymro o sir y Fflint a fu’n filwr ym myddin Harri VIII ac yn aelod o warchodlu Calais. Yno ar y cyfandir yr ysgrifennodd ei gronicl hirfaith, hanes y byd o’r Creu Beiblaidd hyd at ddechrau’r 1550au, y testun naratifol hwyaf a ysgrifennwyd erioed yn yr iaith Gymraeg. 

A’i fywyd yn rhychwantu hanner cyntaf oes y Tuduriaid, mae’n bosibl disgrifio Elis Gruffydd gyda gwrthddywediad ymddangosiadol a dweud ei fod yn awdur cwbl unigryw a oedd yn gwbl nodweddiadol o’i oes. Gwelir yn ei waith ysgrifenedig y pontio rhwng yr hen oes a’r newydd, wrth iddo fynd ati’n uchelgeisiol i gofnodi cymaint o wybodaeth trwy gyfrwng ei famiaith. Gan fod Elis yn sôn am ei fywyd ei hun yn ystod rhan olaf ei groncil, a ellir dweud mai hwn yw’r hunangofiant cyntaf yn yr iaith Gymraeg? Holwn hefyd pam nad oes rhagor o Gymry heddiw sy’n gwybod am yr awdur Cymraeg diddorol hwn a’i waith rhyfeddol? Ai oherwydd y ffaith ei fod yn Gymro a oedd yn deyrngar iawn i’r Frenhiniaeth Seisnig a’i byddin?

Amser Gothy i gymryd ei bow

oedd y bennod ddiweddaraf yn llawn tasgau amheus – o ‘reading challenge’ ddi-fflach i sioe gerdd heb sioe. A wnaeth Gothy aros wythnos yn ormod? Ydi cangen ‘UK vs The World’ yn cael llai o ofal na changhenau arall y gyfres? Mae gan Mari a Meilir ddigon i’w ddweud ar y mater.

Siarad Cyfrolau: Aduniad Gwobrau Tir na n-Og 2023

Cyhoeddi rhestr fer Gwobrau Tir na n-Og 2024 yr wythnos hon. 

Ar bodlediad Siarad Cyfrolau, y darlunydd Valériane Leblond, awdur Alun Davies, a chadeirydd y panel beirniaid Morgan Dafydd sy’n ymuno â Francesca Sciarrillo am aduniad gwobrau Tir na n-Og 2023.

Rufus Mufasa

Mae Artist y Mis yn nodwedd lle rydyn ni’n tynnu sylw at waith anhygoel un o’n haelodau.

Ein Hartist y Mis ar gyfer mis Mawrth yw Rufus Mufasa, artist cyfranogol arloesol, actifydd llenyddol, bardd, artist rap, canwr-gyfansoddwr, creawdwr theatr, ac yn olaf ond nid lleiaf, Mam.

O Gymrawd Barbican i Fardd Preswyl cyntaf Deddf Cenedlaethau’r Dyfodol, mae Rufus hefyd yn gweithio’n rhyngwladol, gan sicrhau preswyliadau llenyddol o Ŵyl Lenyddiaeth Hay i Sweden, y Ffindir, Indonesia, a Zimbabwe, ond mae bob amser yn dychwelyd i People Speak Up yn Llanelli, Cymru, gan hyrwyddo addysg hip hop, barddoniaeth perfformio a datblygiad rhwng cenedlaethau, a chafodd ei phenodi yn Fardd ar Bresgripsiwn 2021. Artist Hull ’19 ar y cyd â BBC Contains Strong Language, Flashbacks and Flowers yw ei chasgliad cyntaf, a gyhoeddwyd gan Indigo Dreams, a ddyfarnwyd am eu harloesedd mewn cyhoeddi a Enillodd Rufus Wobr Farddoniaeth Ryngwladol 2022 am hyn. Mae gwaith Rufus yn archwilio mamolaeth, ysbrydolrwydd llinach, dosbarth, anhrefn hinsawdd, trawma traws-genhedlaeth, y dwyfol a’r cartref, ffeministiaeth a ffydd.

Eden – Siwgr

Ail sengl Eden o’r flwyddyn ‘Siwgr’.

Yn dilyn llwyddiant ‘Caredig’ fis diwethaf (y fideo’n cael ei wylio dros 40,000 o weithiau o fewn y 24 awr gyntaf) mae’r band yn barod i ryddhau eu tiwn nesaf ar ffurf alaw bop felys wedi’i chyfansoddi gan Yws Gwynedd, Rich James Roberts a Ifan Siôn Davies.

Mae Non, Emma a Rachael, sydd i gyd yn troi’n 50 eleni, yn falch i gael dymchwel stereoteipiau a gwthio ffiniau’r hyn sy’n bosibl yn y sin gerddoriaeth Gymraeg.

Er iddynt ffurfio dros 30 mlynedd yn ôl, mae’n edrych yn debyg mai 2024 fydd eu blwyddyn brysuraf hyd yma, gyda mwy o gerddoriaeth gyffrous i ddod – gwyliwch y gofod.

Cyfarwyddwr : Ynyr Morgan Ifan
Cyfarwyddwr Ffotograffiaeth: Llion Gethin
Cyfarwyddo Symudiad : Elan Isaac
Cynorthwyydd Camera 1af : Lewis Morgan
Adnoddau : Firebug
Colur a Gwallt : Lisa Pugh
Golygu : Brychan England
Cynhyrchu : Ynyr Morgan Ifan, Owain Jones & Catrin Morris

Pwy sydd am ddweud wrth Jane?

Mae hi’n amser y Snatchgame unwaith eto! Oedd hi’n un lwyddiannus? Wnaeth Jane McDonald a Sinitta lwyddo i achub y llong rhag suddo? Pa wisg gipiodd y fflag, ac a oedd Ru yn rhy galed ar Gothy? Pwyswch play ac fe gewch chi glywed adolygiad Mari a Meilir a llawer llawer mwy.

Pennod 35 – Gwydnwch Hen Draddodiad

Pennod 35 (cyfres 2, pennod 2)

Roedd y bennod ddiwethaf yn amlinellu’r newidiadau mawr a ddaeth yn ystod oes y Tuduriaid. Mae’r bennod hon yn ystyried effaith rhai o’r newidiadau hyn ar y traddodiad barddol Cymraeg. Ond er gwaethaf yr holl drawsffurfiadau, gwelwn wrth graffu ar ychydig o ganu mawl o ddechrau’r cyfnod fod nifer o agweddau hynafol ar y traddodiad yn parhau wrth i’r traddodiad hwnnw esblygu ac amsugno elfennau newydd.

Yn sicr, cyfuniad o’r hen a’r newydd yw’r hyn sy’n gwneud y cyfnod hwn yn hanes llenyddiaeth Gymraeg mor ddiddorol. Er bod pob rhan o Gymru wedi’i hail-lunio ar ffurf siroedd Seisnig yn ystod teyrnasiad Harri VIII, nodwn fod y gyfundrefn farddol Gymraeg yn parhau i feddwl am ddaearyddiaeth y wlad mewn dull Cymreig hynafol. Ac er gwaethaf awgrym rhai haneswyr Protestannaidd a awgrymai fod mynachdai Cymru’n sefydliadau pydredig erbyn iddynt gael eu diddymu gan Harri VIII, gwelwn fod rhai ohonynt wedi parhau’n ganolfannau diwylliannol a chrefyddol bywiog hyd at y diwedd.