Planet presents an evening at Y Cŵps!

Mae’r cynnwys yma yn uniaith Saesneg.
Cronfa Cerddoriaeth PYST: Canllawiau

1. Ynglyn a’r Gronfa Cronfa beilot newydd yw hon sy’n ymroddedig i gynnal a datblygu gweithgaredd cerddoriaeth Gymreig ar lawr gwlad. Gan gynnig cefnogaeth i labeli, sefydliadau ac unigolion sy’n gweithio gyda cherddoriaeth Gymreig ar hyn o bryd, bydd y cynllun peilot hefyd yn ceisio cefnogi ymgysylltiad a chyfranogiad ehangach ar lefel gymunedol. Mae sîn […]
The story of our storytelling commons, our People’s Newsroom

Mae’r cynnwys yma yn uniaith Saesneg.
What is a storytelling commons – and why is it so hard to talk about?

Mae’r cynnwys yma yn uniaith Saesneg.
Rhifyn 2 prynwch nawr!

Mae Rhifyn 2 nawr ar gael i’w brynu o’r ddolen yma.
CWYR Issue 1 DE-VICES
Gyflwyno CWYR rhifyn 1: DE-VICES sy’n cynnwys gwaith gan naw artist cwiar, mae’r rhifyn hwn yn ceisio darparu archwiliad i’r ffordd y mae folx cwiar yn rhyngweithio â thechnolegau digidol, yn eu defnyddio ac yn eu gwrthsefyll.
CWYR rhifyn 2 yn cael ei ryddhau heddiw 🔊

Oyez, oyez! CWYR rhifyn 2 yn cael ei ryddhau heddiw 🔊 Gan gyflwyno gwledd o greadigrwydd queer, archwilir cyflawniad mewn detholusrwydd. Wedi’i gynnwys o fewn 44 o dudalennau wedi’u hailgylchu, barddoniaeth gelwydd, ffotograffiaeth ac ysgrifennu ar yr Oesoedd Tywyll 🕯️ Wedi’i argraffu a’i rwymo gan @folium_publishing, cwblheir y clawr gyda gorffeniad powdr thermo arian. Ar […]
RHIFYN 2 LANSIO CYFLAWNIAD
Mynnwch eich dyddiadur allan oherwydd rydym yn lansio ail rifyn CWYR ar ddydd Gwener 13eg o Ragfyr! Ymunwch â ni o 6:30pm yn Rare Mags i fwynhau ein rhifyn diweddaraf, yn ffres oddi ar y wasg (bach).
Pennod 54 – ‘Y ddaear a grynodd’: cyflwyniad i lenyddiaeth Gymraeg y ‘Rhyfeloedd Cartref’
Mae llawer o lenyddiaeth Gymraeg wedi goroesi sy’n gysylltiedig â’r ‘Rhyfeloedd Cartref’ rhwng y Senedd a’r Brenin Charles I.
Nodwn yn y bennod hon fod awdur Cymraeg enwocaf y cyfnod, Morgan Llwyd, yn Biwritan a gefnogai’r Senedd, gan ddyfynnu cerdd ganddo sy’n disgrifio’r rhyfela fel daeargryn yn ysgwyd ei fyd. Eto, roedd y rhan fwyaf o Gymry’r ail ganrif ar bymtheg ar ochr y brenin, a thrafodwn y modd y dioddefodd un bardd Cymraeg oherwydd ei ymlyniad gwleidyddol a chrefyddol. Ond er bod llawer o destunau Cymraeg sy’n tystio i ymwneud y Cymry â’r gwrthdaro a’r trais, edrychwn hefyd ar enghraifft sy’n ein hatgoffa nad ar chwarae bach y mae cymryd llenyddiaeth fel ffynhonnell hanesyddol ddibynadwy.
Mae’r Fflag i Fyny

Ar gyfer Diwrnod Rhyngwladol Pobl Anabl, dyma flog am yr iteriad diweddaraf o’r Fflag Cynnydd Balchder a ddyluniwyd gan ein Swyddog Hyfforddiant a Chyllido Rachel Stelmach.
Mae Rachel wedi ysgrifennu am hanes y fflag a’i dyluniad newydd sy’n cynnwys pobl anabl.
Chwilio am anrhegion Nadolig?

Dyma ambell gyfrol fyddai’n gwneud anrhegion Nadolig gwych.
Cyflwyno Ein Gwehyddion Rhwydwaith

Rydym wed penodi pedwar aelod Newyddiaduraeth Gynhwysol Cymru i arwain prosiectau a bod yn rhan o’ penderfyniadau
Bwrdd 21: BBOSSing it yng Ngwobrau Cyfryngau Cymru

Sedd wrth y Bwrdd: Mae Miguela Gonzalez n myfyrio ar ei phrofiad ng Ngwobrau Cyfryngau Cymru 2024, a pham mae cynrychiolaeth yn bwysig.
Gororau: Ar gyfyngoldeb, niwroamrywiaeth ac ysgrifennu

Mae Emily Wilkinson yn plethu themâu o hunaniaeth, creadigrwydd, niwroamrywiaeth, a dod o hyd i gysur ym myd natur
Partneriaeth gyda QueerAF: Pam na ddylai cynrychiolaeth cwiar mewn chwaraeon deimlo fel ymdrech Herculean

Partneriaeth gyda QueerAF: Pam na ddylai cynrychiolaeth cwiar mewn chwaraeon deimlo fel ymdrech Herculean
Llyfrau’r Gaeaf

Chwilio am anrhegion Nadolig?
Mae Llyfrau’r Gaeaf, blas o’r llyfrau gwych o Gymru fydd ar gael dros y misoedd nesaf, ar gael nawr.
Galwch draw i’ch siop lyfrau leol i dderbyn eich copi yn rhad ac am ddim neu porwch y catalog yma!
Grŵp Ffocws – Siaradwyr Ifanc Cymraeg

Bydd y ffurflen gais hon yn cymryd tua 3 munud i’w llenwi. Os oes angen i chi gyflwyno’r wybodaeth hon mewn fformat arall e-bostiwch mari@pyst.net
Rydym yn chwilio am Siaradwyr Cymraeg Ifanc i gymryd rhan mewn grŵp ffocws yn trafod sut mae’r celfyddydau yng Nghymru yn cael eu cynrychioli’n ddigidol ar hyn o bryd, a sut y gall AM wella ymgysylltiad â’r celfyddydau.
Ffurflen Gais YMA
Argyfwng Y Byd Llyfrau
Croeso i bennod arall o Colli’r Plot.
Yn y rhifyn yma da ni’n trafod yr argyfwng yn y diwydiant cyhoeddi Cymraeg, pa mor hyfryd ydy Cymdeithas Gymraeg y Bermo a thrafod yr yrfa ddisglair sydd o flaen yr awdur Kate Roberts, sydd wirioneddol yn anhygoel.
Mae ‘na lot o chwerthin, ‘chydig o bethau dadleuol ac ambell i sgwrs ddwys.
Dyma restr ddarllen o’r cyfrolau a drafodwyd yn y bennod:
Lwmp – Rhian Wyn Griffiths
Meirw Byw – Rolant Tomos
Laura Jones – Kate Roberts
Lladron y Dyfnfor – Gruffudd Roberts
Meirw Byw – Rolant Tomos
Gwaddol – Rhian Cadwaladr
Letting Go – Wil Gritten
Friends of Dorothy – Sandi Toksvig
Nala’s World: One man, his rescue cat and a bike ride around the globe – Dean Nicholson
Tadwlad – Ioan Kidd
The Power of one – Bryce Courtenay
Disgyblion B – Rhiannon Lloyd
Elin a’r Felin – Richard Holt
Pennod 53 – Pechod yn Llanymddyfri: Y Ficer Prichard
Trafodwn yn y bennod hon y modd yr aeth Rhys Prichard (c.1579-1644), ficer Llanymddyfri, ati i ddefnyddio barddoniaeth rydd seml i ledaenu gwersi crefyddol.
Yn ogystal ag ystyried ei agenda gyffredinol, craffwn ar un gerdd sy’n dangos ei fod yn poeni’n fawr am y bywyd pechadurus a welai yn ei blwyf ei hun ac sy’n darlunio Llanymddyfri fel rhyw Sodom a Gamora. Dim ond ar ôl iddo farw y cyhoeddwyd ei waith, a hynny yng nghasgliad Cannwyll y Cymry. Byddai’r gwaith yn cael ei adargraffu’n gyson, gan sicrhau bod ‘y Ficer Prichard’ ymysg beirdd Cymraeg mwyaf adnabyddus y cyfnod cyn 1800. Ond i’n tyb ni, y peth mwyaf diddorol am y bardd hwn yw’r modd y cafodd Rhys Prichard ei wneud yn rhan o olyniaeth lenyddol y Piwritaniaid Cymraeg; o edrych o’r newydd am y dystiolaeth am fywyd a’i ddaliadau’i hun, casglwn ei fod ar y pegwn arall i’r Piwritaniaid a ymladdai yn erbyn y brenin mewn gwirionedd. Dyma felly enghraifft drawiadol o lenyddiaeth wedi’i chymryd allan o’i chyd-destun gwreiddiol a’i defnyddio at ddibenion hollol wahanol.
Clawr Llyfr Plant y Flwyddyn 2024

I ddathlu a chydnabod cyfraniad darlunwyr a dylunwyr a’u gwaith i ddod â straeon yn fyw, mae Panel Pobl Ifanc Cyngor Llyfrau Cymru wedi dewis 8 clawr llyfr o Gymru sydd yn eu barn nhw yn haeddu’r teitl Clawr Llyfr Plant y Flwyddyn 2024.
Bydd dylunydd/darlunydd y cloriau buddugol yn y ddau gategori yn ennill neu’n rhannu gwobr ariannol o £500.
Speak Back

Mae ’Speak Back’ yn gwrs preswyl 5 diwrnod ar gyfer beirdd ac artistiaid perfformiadol. Ar gyfer y cyfle hwn, rydym yn croesawu ceisiadau gan feirdd ac artistiaid sydd heb gynrychiolaeth ddigonol yng Nghymru, ac mae’r cwrs yn rhad ac am ddim i’r awduron llwyddiannus.
Dyddiadau’r Cwrs: Dydd Llun 3 Mawrth – Dydd Gwener 7 Mawrth 2025.
Dyddiad cau: Dydd Mawrth 26 Tachwedd 2024.
Bydd yr wythnos yn archwilio themâu hunaniaeth, argyfwng hinsawdd, cyfiawnder hinsawdd a chyfiawnder cymdeithasol. Y tiwtoriaid yw Taylor Edmonds a Kandace Siobhan Walker.
Mae ‘Speak Back’ yn cael ei ariannu gan y Loteri Genedlaethol drwy Gyngor Celfyddydau Cymru, Ymddiriedolaeth Rhys Davies a Sefydliad Foyle.
Sut i wneud cais – https://www.llenyddiaethcymru.org/ein-prosiectau/speak-back/speak-back-sut-i-wneud-cais/
Cymhwysedd a Chwestiynau cyffredin – https://www.llenyddiaethcymru.org/ein-prosiectau/speak-back/speak-back-cymhwysedd-a-chwestiynau-cyffredin/
Pennod 52 – ‘Cyfaill ac Anwylddyn’: Beibl Bach 1630
Er mwyn deall datblygiad llenyddiaeth Gymraeg yn yr ail ganrif ar bymtheg, rhaid trafod y Beibl eto. Yn dilyn cyhoeddi Beibl William Morgan yn 1588, cyhoeddwyd fersiwn diwygiedig yn 1620.
‘Beiblau pulpud’ oedd y cyfrolau hyn, llyfrau mawr a ddefnyddid yn yr eglwys ond a oedd yn rhy ddrud i’r rhan fwyaf o’r Cymry eu prynu. Ond cyhoeddwyd un tra gwahanol yn 1630, y ‘Beibl Bach’, un a oedd dipyn yn llai o ran maint ac felly’n rhatach. Wrth drafod ei arwyddocâd yn y bennod hon, craffwn ar ragymadrodd y Beibl Bach, ysgrif hynod ddiddorol sy’n annog y darllenydd i adael i’r beibl hwn fyw yn tŷ ag ef ‘fel cyfaill’ ac ‘fel anwylddyn.’ O safbwynt hanes crefydd yng Nghymru, dyma garreg filltir a fyddai’n hybu Piwritaniaeth yn y pen-draw. Ac o safbwynt hanes llenyddiaeth Gymraeg, byddai’r cyhoeddiad hwn yn hybu llythrennedd yn sylweddol.
Arwain o chwith

‘Free Gear Keir’, Vaughan Gething ac Einar Gerhardsen
Rhoddion dadleuol i wleidyddion gan noddwyr a’r ymdrechion i gyfiawnhau’r derbyn sydd dan sylw ein colofnydd y mis hwn.
Hwb Beics Pen Llŷn Bike Hub
Mae GwyrddNi webi bod yn cydweithio hefo Darganfod Llŷn (cwmni beiciau preifat lleol), O Ddrws i Ddrws, Yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol, Canolfan Fenter Congl Meinciau, Coleg Meirion-Dwyfor (Staff a Myfyriwr), Amgueddfa Eco, Canolfan Pen y Graig a Sustrans i sefydlu Hwb Beics Llŷn yn Congl Meinciau, Botwnnog.
Am £20 y mis, mae pobl yn gallu dod yn aelod o’r Hwb a benthyg beic trydan. Mae’r fideo yn dangos dipyn o’r adborth rydym wedi ei gael yn barod!
Eisiau gwybod mwy neu benthyg beic? Cysylltwch hefo dafydd.rhys@ynnillyn.cymru
(Fideo beicio wedi ei dynnu gan Darganfod Llŷn)
Her yr Hydref: Aduniad – Elidir Jones

Awydd darllen mwy o lyfrau Cymraeg ond ddim yn siŵr lle i ddechrau? Ymunwch â Her yr Hydref!
Mae Her yr Hydref yn eich annog i ddarllen un llyfr o gyfres Stori Sydyn bob wythnos yn ystod mis Hydref.
Booktober: Last Resort by Richard Williams
Yr amser gorau i ddarllen llyfr
Llongyfarchiadau Bethan Gwanas ar ennill Gwobr Mary Vaughan Jones 2024, sydd yn dathlu cyfraniad arbennig at lenyddiaeth i blant a phobl ifanc.
Trafod darllen llyfrau ar yr amser cywir, beth mae tylluanod yn ei wybod, cerddoriaeth a chyfrolau, a lansiad llyfr sy’n cynnwys stripper.
Mae hwn i fod yn bodlediad am lyfrau!
Dyma restr ddarllen o’r cyfrolau a drafodwyd yn y bennod:
Y Daith ydi Adra – John Sam Jones (cyfieithad Sian Northey)
Tell Me Who I Am – Georgia Ruth
Pen-blwydd Hapus – Ffion Emlyn
Dog Days – Ericka Walker
Y Morfarch Arian – Eurgain Haf
Lwmp – Rhian Wyn Griffiths
Y Fran Glocwaith – Catherine Fisher (cyf. Mared Llwyd)
Nightshade Mother – Gwyneth Lewis
Ystorïau Bohemia – amrywiol, cyf. T H Parry-Williams
Pen-blwydd Hapus – Ffion Emlyn
Clear – Carys Davies
Tywyllwch y Fflamau – Alun Davies
Y Twrch Trwyth – Alun Davies
Gwaddol – Rhian Cadwaladr.
Oedolyn-ish – Mel Owen
The Rhys Davies Short Story Award Anthology
Her yr Hydref: Gwledd gan Lowri Haf Cooke

Awydd darllen mwy o lyfrau Cymraeg ond ddim yn siŵr lle i ddechrau? Ymunwch â Her yr Hydref!
Mae Her yr Hydref yn eich annog i ddarllen un llyfr o gyfres Stori Sydyn bob wythnos yn ystod mis Hydref.
Mae’r gyfres arbennig hon o lyfrau gan awduron poblogaidd yn cynnig cyfle gwych i bori mewn llyfr. Gyda’r llyfrau yn ddim ond £1 yr un, ac yn rhyw 100 o dudalennau o hyd, maen nhw’n berffaith ar gyfer taith trên i’r gwaith, darllen dros amser cinio neu ddeg munud gyda phaned.
Mae Gwledd gan Lowri Haf Cooke yn dathlu 10 cwmni bwyd a diod o Gymru.
Dyma straeon rhai o arwyr ac arwresau’r byd bwyd a diod yng Nghymru heddiw. Dewch i gael eich ysbrydoli gan fusnesau sydd wedi ennyn parch ledled Cymru a thu hwnt, ac sydd wedi cipio gwobrau cenedlaethol.
Mae gwledd yn eich disgwyl, wrth i chi ddysgu am yr emosiwn, y gwaith caled a’r dyfalbarhad sydd wedi dod a llwyddiant i’r cynhyrchwyr arloesol, angerddol ac arbennig yma.
Pennod 50 – Bardd Mewn Dau Fyd:Richard Hughes, Cefnllanfair
A ninnau wedi recordio 50 o benodau, rydym ni’n dathlu’r garreg filltir trwy drafod un o feirdd mwyaf diddorol y cyfnod modern cynnar, Richard Hughes o Gefnllanfair yn Llŷn.
Nodwn ei fod yn un o nifer o feirdd Cymraeg a oedd yn treulio llawer o amser yn Llundain yn oes Elizabeth I. Roedd Richard Hughes yn ffwtman, yn was a wasanaethai’r frenhines ei hun, ond yn ogystal â threulio amser yn y llys yn Llundain roedd hefyd yn ymweld yn gyson â’i hen fro, fel y tystia’i farddoniaeth.
Yn wir, mae’i waith yn rhyfeddol o amrywiol, yn cynnwys cerddi rhydd a cherddi caeth o ran mesur, ac, o ran themâu, yn cynnwys: cerddi serch cwrtais a cherddi sy’n trafod rhyw mewn modd masweddus iawn; cerddi am fywyd yn Llundain a cherddi am Ben Llŷn (gan gynnwys englyn sionc i gwch Ynys Enlli); cerddi sy’n talu teyrnged i unigolion a cherddi sy’n dychanu pobl eraill. Ac, ie, roedd trafod barddoniaeth Richard Hughes yn fodd i Richard Wyn Jones ddysgu hen air Cymraeg am dŷ bach – cachdy!
Am Hapus / About Hapus
Nod Hapus yw helpu sbarduno sgyrsiau a gweithredu ar les meddyliol.
Ar y wefan hon, rydym yn darparu gwybodaeth sy’n seiliedig ar dystiolaeth am yr hyn sy’n gweithio i gefnogi lles meddyliol cadarnhaol.
Her yr Hydref: Tywyllwch y Fflamau gan Alun Davies

Awydd darllen mwy o lyfrau Cymraeg ond ddim yn siŵr lle i ddechrau? Ymunwch â Her yr Hydref!
Mae Her yr Hydref yn eich annog i ddarllen un llyfr o gyfres Stori Sydyn bob wythnos yn ystod mis Hydref.
Focus Group – Deaf, disabled and/or neurodivergent people

FFURFLEN AR GAIS NAWR AR GAU
Bydd y ffurflen gais hon yn cymryd tua 3 munud i’w llenwi. Os oes angen i chi gyflwyno’r wybodaeth hon mewn fformat arall e-bostiwch mari@pyst.net
Rydym yn chwilio am unigolion Fyddar, anabl a/neu niwroamrywiol i gymryd rhan mewn grŵp ffocws yn trafod sut mae’r celfyddydau yng Nghymru yn cael eu cynrychioli’n ddigidol ar hyn o bryd, a sut y gall AM wella ymgysylltiad â’r celfyddydau.
Gormod o gŵn

Yn ddiweddar fe gawson ni wyliau bach yn nhref lan môr Whitby yng ngogledd Swydd Efrog. Lle hyfryd a difyr dros ben, er yn llawer prysurach na phan fuon ni yno bymtheg mlynedd yn ôl, a mwy o bobol â chŵn nag ydw i wedi’u gweld mewn un lle erioed. Yn yr hinsawdd cŵn-garol sydd […]
Eluned Morgan – ein Prif Weinidog anfoddog

Lai na blwyddyn yn ôl, nid oedd Eluned Morgan yn chwennych bod yn Brif Weinidog. Bellach mae wedi etifeddu’r fantell honno mewn gwlad sy’n gynyddol feirniadol o berfformiad y Llywodraeth Lafur. Ai yn ystod ei chyfnod hi wrth y llyw y gwelwn dra-arglwyddiaeth Llafur yng Nghymru yn dechrau dod i ben?
Chwarae’r Chwedlau: Cabaret

11/10/2024 – 7.30pm
Mae Chwarae’r Chwedlau: Cabaret nôl am bennod olaf o 2024!
Os methwch chi’n Eisteddfod eleni, paid a phoeni: rydym yn dod a rhai o’r acts o raglen LHDTC+ y prifwyl, Mas ar y Maes, i The Queer Emporium!
Mae’r cast yn cynnwys Caitlin McKee, Tom Kemp, Betsan and Welsh Ballroom Community!
Plîs prynwch docynnau pryd medrwch oherwydd mae gwerthu tocynnau i nosweithiau cwiar, Cymraeg medru bod yn galed, a hefyd mae’n helpu lleddfu’r gor-bryder!
Beach of Dreams

Ar hyn o bryd mae TAPE yn rhan o brosiect cyffrous o’r enw Beach of Dreams; Rydym yn rhan o rwydwaith o seflydliadau, artistiaid a chymunedau mewn cenhadaeth gyffredin i archwilio ac ymateb i’r heriau hinsawdd enbyd sy’n wynebu rhanbarthau arfordirol y DU.
Rydym wedi bod yn gweithio gyda Jason Singh, artist, bîtbocsiwr natur, cynhyrchydd, DJ, curadur, hwylusydd a pherfformiwr. Mae wedi gweithio gyda phobl fel y BBC, Tate Britain, a’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol i enwi dim ond rhai!
Bydd TAPE Sound yn gweithio ochr yn ochr â Jason i gipio sain o wahanol ffynonellau ym Mae Colwyn a’r ardaloedd cyfagos i’w defnyddio fel rhan o brofiad sonig trochi. Bydd hefyd yn ceisio dal straeon a safbwyntiau o’r gymuned leol.
Mae TAPE yn falch o fod yn rhan o’r dathliad arfordirol hwn ochr yn ochr ag artistiaid a gomisiynwyd a chymunedau lleol ledled y DU!
Lumiere Project

Mae prosiect Lumiere yn rhan o Wyl y Goleuni mewn cydweithrediad a Chyngor Tref Bae Colwyn, Creu Conwy ac ystod o bartneriaid eraill. Mae TAPE yn gweithio gyda nifer o grwpiau cymunedol lleol gan gynnwys ein clwb cyfryngau rheolaidd a chlwb celf, i greu gosodiadau a fydd yn cael eu gosod mewn ffenestri siopau ym Mae Colwyn a’u goleuo. Cysylltwch â ni i ddysgu sut y gallwch chi gymryd rhan, neu ymunwch â ni ar yr 28ain o Dachwedd ar gyfer datgeliad mawr y gosodiadau!
Ymunwch â Her yr Hydref!

• Awydd darllen mwy o lyfrau Cymraeg ond ddim yn siwr lle i ddechrau?
• Dim digon o amser i ddarllen?
• Chwilio am her ar gyfer yr hydref?
Pennod 49 – Cariad, Protest ac Ideoleg Mesur: Y Canu Rhydd
Dechreuwn yn y bennod hon drwy ystyried rhywbeth y mae llawer ohonom yng Nghymru’n ei gymryd yn ganiataol, sef y gwahaniaeth rhwng canu caeth Cymraeg a chanu rhydd.
Awgrymwn fod agweddau cymdeithasol ac ideolegol ar y gwahaniaeth mydryddol sylfaenol hwn. Canolbwyntiwn ar farddoniaeth rydd a gyfansoddwyd yn yr unfed ganrif ar bymtheg ac ar ddechrau’r ganrif nesaf ac mae trafod dau fath o fesur rhydd yn fodd i ni ystyried cwestiynau mawr yn ymwneud â’r berthynas (a’r gwahaniaeth) rhwng yr hen a’r newydd ac y ‘brodorol’ a’r ‘estron’. Nodwn fod lleisiau barddol benywaidd yn ymddangos yn y corff newydd hwn o farddoniaeth ac edrychwn yn fanwl ar gerdd angerddol sy’n protestio’n erbyn dadgoedwigo cymoedd y De (ac sy’n rhoi’r bai am y dinistr ecolegol hwn ar ‘y Saeson’).
Ela: Cynrychioli plant Bethesda
Ar yr un pryd ag yr oedd y Cynulliadau Cymunedol ar yr Hinsawdd yn cael eu cynnal yn 2022-23, roedd ein rhaglen addysg yn cynnwys:
*Sesiynau am newid hinsawdd;
*Ymweliadau ag atebion hinsawdd lleol;
*Cynulliadau i blant a phobl ifanc;
*Cyflwyniadau gan y plant a phobl ifanc i’r gwasanaethau cymunedol; a
*Sesiynau gweithredu ymarferol.
Dyma Ela o Ddyffryn Ogwen yn rhannu sut brofiad oedd bod yn rhan o gynulliadau hinsawdd yr ysgolion, a sut oedd y profiad o gynrychioli plant Bethesda o flaen yr oedolion, a sut oedd hi i ffeindio rhai o’u syniadau wedi’u hychwanegu i’r Cynllun Gweithredu Hinsawdd Cymunedol.
Rydym nawr yn dechrau rolio ein cynnig addysg ar gyfer Cam Gweithredu Cymunedol GwyrddNi – sy’n golygu y bydd ysgolion yn cael cymryd rhan mewn prosiectau penodol a gweithredu – cadwch olwg am fwy o fanylion!
www.gwyrddni.cymru
Helpu trigolion Pen Llŷn gyda thlodi tanwydd ac ôl-osod (blog gan Jon Bethell)

Symudodd Jon Bethell i Anelog, ger Aberdaron chwe blynedd yn ôl ar ôl byw yn Coventry am flynyddoedd lawer yn gweithio yn y diwydiannau awyrofod a modurol. Cyn mynd i Brifysgol Coventry, bu’n byw yn Rhydycroesau, ger Croesoswallt. Mae’n ddysgwr Cymraeg ymroddedig a bellach yn difaru peidio â rhoi mwy o sylw i ddosbarthiadau Cymraeg ei ysgol gynradd yn Llansilin! Ar hyn o bryd mae ar fwrdd cyfarwyddwyr Ynni Llŷn ac mae hefyd yn sefyll i mewn fel rheolwr swyddfa yn y cwmni.
Da i’r waled a’r blaned: Cyfnewidfa Gwisg Ysgol Bro Ffestiniog

Dydd Sadwrn, yr 20fed o Orffennaf – cynhaliwyd Cyfnewidfa Gwisg Ysgol ym Mlaenau Ffestiniog.
Cyfle i deuleuoedd dod draw am banad, gadael i’w plant chwarae ar y byrddau crefft a chael peintio eu gwynebau, tra’n edrych drwy’r 100kg neu fwy o wisgoedd ysgol cafodd eu rhoddi dros yr wythnosau diwethaf.
Cyflwyniad/Introduction

Mae “Seiniau Gwyllt Cymru” yn brosiect newydd sy’n cyfuno cerddoriaeth gerddorfaol, synau natur, a thechnoleg rhith-realiti. Wedi’i ddatblygu gan y cyfansoddwr Owain Llwyd, nod y prosiect yw creu profiad trochi o dirweddau Cymru trwy gerddoriaeth, sain a thechnoleg. Daeth y syniad ar gyfer y prosiect i’r amlwg yn ystod 2021 pan oedd Owain yn cyfansoddi […]
Dominatrix
Llyfr newydd Bethan Gwanas, trafod cultural appropriation, a ble mae’r lle gorau i wrando ar bodlediad Colli’r Plot?
Ymddiheuriadau Heledd Cynwal!
Dyma restr ddarllen o’r cyfrolau a drafodwyd yn y bennod:
The Glutton – A.K Blakemore
Ysgrifau Llenorion – gol. John Lasarus Williams
The Story Spinner – Barbara Erskine
Hi-Hon – gol. Catrin Beard ac Esyllt Angharad Lewis
Nice Racism – Robin Diangelo
Tadwlad – Ioan Kidd
Sunset – Jessie Cave
The Satanic Mechanic – Sally Andrew
Y Morfarch Arian – Eurgain Haf
The Hoarder – Jess Kidd
Madws – Sioned Wyn Roberts
The Trees – Percival Everrett
Ar Amrantiad – Gol Gareth Evans-Jones
Cysgod y Mabinogi – Peredur Glyn
Cysylltu/Connecting Dyffryn Peris: Gwennan
Dyma Gwennan, a oedd yn rhan o Gynulliadau Cymunedol ar yr Hinsawdd GwyrddNi yn Nyffryn Peris, yn sôn am ei phrofiad ac am ei chyffro am y syniad o Bartneriaeth Dyffryn Peris.
Ers i ni ffilmio hyn, mae pethau wedi bod yn symud! Mae nifer o fudiadau ac unigolion yn parhau gyda’r gwaith o sefydlu Partneriaeth Dyffryn Peris. Bydd yn rwydwaith datblygu cymunedol fydd yn dod a chefnogaeth ymarferol, arbenigedd lleol, adnoddau, prosiectau a digwyddiadau ychwanegol i’r fro.
Mae croeso cynnes i drigolion yr ardal i’r sgwrs gymunedol nesaf ar y 18fed o Fedi am 18:00 yn Caban, Brynrefail – cysylltwch hefo lowri@deg.cymru am fwy o wybodaeth.
Cofio’r Cynulliadau Hinsawdd – Roger & Ronwen
Yn 2022 a 2023, cynhaliwyd cyfrys o Gynulliadau Cymunedol ar yr Hinsawdd mewn pum rhan o ogledd orllewin Gwynedd i ateb y cwestiwn: Sut allwn ni yn (yr ardal hon) ymateb yn lleol i Newid Hinsawdd?
Dysgwch fwy
Yn gynharach eleni, buom yn cyfweld ag aelodau o’r gymuned am eu profiadau o’r gwasanaethau. Dyma Roger a Ronwen yn hel atgofion am eu hatgofion o gymryd rhan yng ngwasanaethau Bro Ffestiniog.
Garddio a Thyfu: Aisha
Dyma Aisha, sy’n byw ym Methesda ers 15 mlynedd, yn siarad am y llysiau mae hi’n eu tyfu a’r ffordd mae Cynulliadau hinsawdd GwyrddNi wedi ei newid hi.
“Mae wedi rhoi hyder i mi, mae wedi codi fy ysbryd… Fedrai’m coelio’r cyfle sydd gen i hefo Ysgol Abercaseg – mae’n anhygoel!” meddai am ei rôl newydd yn dysgu plant ysgol leol am dyfu hadau.
Dysgwch fwy am GwyrddNi a sut y gallwch chi gymryd rhan yn www.gwyrddni.cymru
Os ydych chi ym Methesda ac eisiau cymryd rhan mewn tyfu bwyd yn y gymuned, cysylltwch â chris@ogwen.org
Stori’r Tir (Story of the Land) Dyffryn Peris – Lindsey
Dyma Lindsey, hefo Lowri, yn sôn ychydig am y prosiect Stori’r Tir, prosiect a ddaeth o syniadau’r plant yng Nghynulliadau Cymunedol ar yr Hinsawdd yn Nyffryn Peris.
Mae Stori’r Tir yn brosiect creadigol sy’n casglu a rhannu storiau ynghylch ein perthynas gyda’r tir yn Nyffryn Peris.
“Dan ni’n dod a’r gymuned at ei gilydd i gipio doethineb y cenedlaethau blaenorol, hybu hunaniaeth a chyswllt gyda’r tir a’r iaith Gymraeg.” – gwelwch restr o’r prosiectau a digwyddiadau yma.