Rhaglen Eisteddfod Cymunedoli

Mae’n bleser rhannu rhaglen sgyrsiau Eisteddfod Genedlaethol stondin Cymunedoli gyda chi. Rydym yn edrych ymlaen at wythnos llawn bwrlwm a sgyrsiau difyr gyda mentrau hyd a lled Cymru. Os ydych ar faes yr Eisteddfod wythnos nesaf, dewch draw i stondin rhif 142 i ddweud helô!
Llais y Lle 2024

Lansiwyd Llais y Lle yn 2023 i gefnogi unigolion creadigol i ddatblygu defnydd a pherchnogaeth y Gymraeg drwy weithio gyda chymunedau. Roedd rhai o brosiectau’r llynedd yn amrywio o ŵyl i ddathlu merlod gwyllt y Carneddau, i astudiaeth o rôl yr iaith yn Nhrebiwt; a gweithdai creadigol i bobl ifanc yn Sir Drefaldwyn.
Mae modd gweld rhywfaint o waith Llais y Lle 2023 ar sianel y prosiect ar AM. Nododd Einir Sion, Ysgogydd y Gymraeg i Cyngor Celfyddydau Cymru, ei bod yn falch i allu rhannu’r straeon yma: “Mae prosiectau Llais y Lle 2023 wedi bod yn wych ac wedi cael effaith mawr ar yr iaith Gymraeg chymunedau ledled Cymru. Mae’r straeon yma yn haeddu cael eu clywed, ac AM yw’r llwyfan perffaith i wneud hyn.”
Eleni derbyniwyd mwy o geisiadau nac erioed, ac mae’n bleser gan Cyngor y Celfyddydau cyhoeddi enwau carfan Llais y Lle 2024. Wrth eu datgelu dywed Einir: “Mae’n bleser croesawu 16 o unigolion arbennig i deulu Llais y Lle 2024. Roedd y flwyddyn gyntaf yn eithriadol ond rydym wedi dysgu ohono ac wedi sicrhau bod yr ail flwyddyn yn targedu cymunedau a chelfyddydau gwahanol, yn rhoi mwy o gyfleoedd i ddatblygu arfer creadigol Cymraeg ac yn parhau i gynnal ffordd gefnogol a chyfunol o weithio. Mae’r cyfan eleni ar blatfform AM o’r cychwyn. Dwi’n gyffrous iawn am be ddaw”.
Ffion Campbell-Davies – Yn yr Afon/Khalon
TRYDYDD ARTIST UNTRO: FFION CAMPBELL-DAVIES
Ailddyfeisio’r Prif Gymeriad | Reinventing the Protagonist

Mae Llenyddiaeth Cymru, mewn partneriaeth â Chelfyddydau Anabledd Cymru, unwaith eto yn falch o wahodd awduron Byddar a/neu Anabl a/neu’n Niwroamrywiol sydd yn byw yng Nghymru i ymgeisio am le ar ein cwrs ysgrifennu creadigol digidol, Ailddyfeisio’r Prif Gymeriad a fydd yn cael ei gynnal yn ystod gaeaf 2024 – gwanwyn 2025.
Dyddiad Cau: 12.00pm, dydd Iau, 29 Awst
Dyddiadau’r cwrs: 6, 13, 20, 27 Tachwedd 2024, gyda sesiynau un-i-un a’r gweithdy olaf yn cael eu cynnal ym mis Ionawr a mis Chwefror 2025.
Bydd y tiwtor yn penderfynu ar yr amser mwyaf cyfleus unwaith mae’r grŵp wedi cael ei benodi.
Sesiynau galw heibio: Dydd Mercher 24 Gorffennaf 1.00pm-2.00pm, Dydd Mawrth 6 Awst, 1.00-2.00pm.
Ffion Campbell-Davies – Yn yr Afôn
Rhan o gronfa fideo Lŵp x PYST
Ffion Campbell-Davies – Yn yr Afôn
Rhan o gronfa fideos PYST x Lŵp S4C
Hedydd Ioan – Penygroes

Mae Byw ‘Ma yn broject lle byddwn i, Hedydd Ioan yn datblygu mherthynas fel unigolyn ac fel artist efo fy nghymuned, sef ardal Dyffryn Nantlle. Y prif amcan fydd dod i ddalld gofynion dyddiol a creadigol unigolion o fewn fy nghymuned.
Partner – Yr Orsaf. Penygroes
Frances Higginson – Y Fenni, Powys

Labordy gwaith ar y llawr Cymraeg gyda dawnswyr cymunedol i ddatblygu geirfa, trosiadau a rhannu barddoniaeth o’r cysylltiad cinetig rhwng ein cyrff symudol a’r ddaear. Byddwn yn mynd â hyn ar y tir lle rydym yn byw a gweithio.
Creu ffilm o’r broses yn y Gymraeg gyda gwneuthurwr / artist ffilm niwro-wahanol di-Gymraeg. Daw y Gymraeg yn arf i ddeall ac agosatrwydd.
Partner – Dance Blast
Paul Eastwood – Wrecsam, Dinbych a Conwy

Siarid i greu, creu i siarid yn prosiect sy’n canolbwyntio ar ddatblygu creadigrwydd cymunedol trwy ddefnyddio’r Gymraeg fel cyfrwng. Bydd y prosiect yn cynnwys nifer o weithgareddau a digwyddiadau sy’n archwilio gwahanol dechnegau a chymwysiadau celf, sy’n cefnogi trafodaeth a dysgu yn yr iaith Gymraeg. Ysbrydoli pobl o bob cefndir i ddod yn rhan o brofiad artistig.
Partneriaid – Menter Iaith Wrecsam, Dinbych a Conwy, Oriel Mostyn, StudioMade a Perilco
Eadyth Crawford – Merthyr

‘Mae ‘Y KandE Collective’ yn brosiect blwyddyn o hyd yn gweithio yn agos gyda Merthyr drwy gerddoriaeth, celfyddydau a pherfformiaday i hyrwyddo dysgu Cymraeg. Bydd gweithdai, creu cerddoraeth ar y cyd, perfformiadau byw a gosodwaith celf cyhoeddus yn meithrin profiad iaith bywiog.
Bydd modd cael blas o Llais y Lle mewn digwyddiad arbennig yn ystod wythnos yr Eisteddfod Genedlaethol ym Mhontypridd ac mae croeso mawr i bawb ymuno yn YMa ym Mhontypridd rhwng 10 – 1 ddydd Mercher Awst 7ed.
Partner – Canolfan a Menter Iaith Merthyr Tudful
Bridie Doyle-Roberts – Rhondda Cynon Taf

Mae Rêf Celf yn labordy creadigol i artistiaid sy’n croesawu diwylliant Pop, Rêf a Gŵyl i archwilio’r hunaniaeth Gymreig gyfoes wrth greu gwaith Cymraeg newydd. Gwahoddir artistiaid o bob ffurf ar gelfyddyd o Dde Cymru, yn enwedig y rhai sy’n uniaethu fel pobl anabl, byddar neu niwroamrywiol, i chwarae, arbrofi, creu a chydweithio mewn profiadau cymdeithasol a chyfranogol.
Partneriaid – Valleys Kids, Theatrau RhCT, Soar, Artis Cymuned
Marc Roberts – Pontyberem, Gwendraeth Valley

Bydd prosiect Y Ddraenen Wen yn cynnig cyfle i’r gymuned i ddatblygu rhwydwaith o weithgaredd celfyddydol Cymreig a Chymraeg ym mhentref Pontyberem a bro Cwm Gwendraeth drwy gynnal nifer o sesiynau/gweithdai/gweithgareddau amrywiol. Bydd y pwyslais ar greu cyfleon sy’n hygyrch i bawb ar lawr gwlad ac yn cynnwys sesiynau gwerin/canu cymunedol/dawns/ffilm/ysgrifennu creadigol a chelf weledol.
Partneriaid – Clwb Rygbi Pontyberem, papur bro y Cwm, Llyfrgell Cwm Gwendraeth, Fforwm Iaith Cwm Gwendraeth
Angharad Owen – Dyffryn Peris

Ymchwiliad hanesyddol/celfyddydol a ieithyddol i hunaniaeth Dyffryn Peris, gan weithio efo grŵp Stori’r Tir, ac adeiladu ar arbrawf i ddod a pobl ynghyd yn y dyffryn i gyd-weithio ac ailgreu ein straeon coll ac anhysbys. Gweithio efo dulliau trafod a galaru, er mwyn gwneud synnwyr o’n colled ac ailsgwennu ein naratif at y dyfodol.
Partneriaid – GwyrddNi, Cynulliad Hinsawdd Dyffryn Peris
Coastline Film Festival

Rydym yn gyffrous i gyhoeddi bod tocynnau ar gyfer y Coastline Film Festival nawr ar werth! Wedi’i rhaglennu gan Glwb Cyfryngau TAPE, mae’r wyl eleni yn cyflwyno detholiad o ffilmiau â themâu sy’n gysylltiedig â thrydedd ffilm nodwedd TAPE, Ymysg y Tonnau. Bydd yr wyl yn cael ei chynnal rhwng y 14eg a’r 16eg o Awst yng Nghanolfan Celfyddydau Cymunedol TAPE yn Hen Golwyn.
Archebwch eich tocynnau yma!
Myfanwy Alexander – Sir Drefaldwyn

Cae/Agor: ffilm uchelgeisiol gyda Mudiad Ffermwyr Ifanc Cymru. Gan ddefnyddio mapiau, bydd aelodau yn creu perfformiadau wedi eu ffilmio gan Robbie Meade gan ddarganfod Cymraeg wedi ei guddio yn y tirlun. Codi Cân: darganfod ac ymgysylltu gyda cherddorion lleol, archwilio rhwystrau i ddefnyddio y Gymraeg gan arwain at sesiynau cyfarfod a chyd-greu.
Partner – Ffermwyr ifanc
Sian Parri – Penrhyn Llŷn

Nod y prosiect ydi cynyddu defnydd y Gymraeg yn Llangwnnadl a’r ardal ehangach, wrth rannu a dathlu’r iaith a’r diwylliant, cynyddu cyfleon Cymraeg a chyd-ddarganfod celf a ffyrdd creadigol i groesawu pawb at y Gymraeg.
Mae Llangwnnadl wedi ei leoli yng ngogledd Llŷn ac mae ysgogi a chynyddu defnydd y Gymraeg fel iaith fyw yn y gadarnle yma’n allweddol i’w pharhad i’r dyfodol.
Partneriaid – Cymdeithas Pen-y-graig, Cyfeillion Llŷn, Cynghorau Cymuned Llŷn a thu hwnt, Menter Iaith Gwynedd a Cymunedoli.cyf.
Mymuna Soleman – Caerdydd a Chaernarfon

Celebrating Cofi Welsh through a Somali lens via creative writing workshops in Caernarfon. These creative sessions will focus on the intersectionality of the Welshness and race, with support by Mudiad Meithrin and the excellent resources they have prepared on anti-racism.
Ciaran Fitzgerald – Castell Nedd, Port Talbot

Bwriad y prosiect hwn yw dod â dau grŵp o bobl ifanc at ei gilydd a fyddai fel arfer â chysylltiad cyfyngedig â’i gilydd er eu bod yn byw yn yr un ardal ddaearyddol. Dwi’n bwriadu gwaithio gyda dwy ysgol, Ysgol Gyfun Bro Dur, ysgol Gymraeg brif ffrwd ym Mhort Talbot, ac Ysgol Maes y Coed, Ysgol Arbennig yng Nghastell-nedd, sydd ag ddisgyblion gyda amrywiaeth o anhawsterau dysgu a chyfathrebu yn ogystal ag anableddau corfforol. Fy mwriad yw gwneud darn o theatr stryd sy’n adlewyrchu’r gymuned y mae’r bobl ifanc hyn yn rhan ohoni, a’i harddangos yn Eisteddfod yr Urdd ym Margam 2025. Mae’r prosiect hwn yn rhoi cyfle i bobl ifanc o wahanol gefndiroedd, ond yr un gymuned, weithio gyda’i gilydd, a datblygu cyd-ddealltwriaeth rhyngddynt.
Doctor Pwy?
Y podlediad meddygol Cymraeg wrth i ni ddarganfod bod yna tri doctor bellach ar y podlediad.
Llongyfarchiadau i’r doctor newydd, Manon.
Mae darllen llyfrau yn dda i’ch iechyd. Dyma restr ddarllen o’r cyfrolau a drafodwyd yn y bennod:
Cysgod y Mabinogi – Peredur Glyn
Recipes for love and murder – Sally Andrews
Madws – Sioned Wyn Roberts
It Comes To Us All/Fe Ddaw Atom Ni Oll – Irram Irshad
Camu – Iola Ynyr
Y Bocs Erstalwm – Mair Wynn Hughes
Ultra-Processed People – Chris van Tulleken
Jac a’r Angel – Daf James
Gemau – Mared Lewis
Pris Cydwybod T.H.Parry-Williams a Chysgod y Rhyfel Mawr – Bleddyn Owen Huws
Rhiannon Mair – Pontyates, Sir Gaerfyrddin

Prosiect ym mhentref Pontyates, Sir Gaerfyrddin, a fydd yn defnyddio llwybr chwedlonol y Twrch Trwyth drwy’r pentref, ynghyd a llwybr y traciau tren oedd yn cario glo’r cwm i’r porthladd, fel cynsail ar gyfer gweithgarwch creadigol Cymraeg yno.
Partner – cyngor cymuned Llangyndeyrn a Chapel Nazareth
Elin Mannion – Abertawe/Swansea

Cornel Cymraeg: Cyfle i gymuned weithgar ac ymroddedig GIG Bwrdd Iechyd Bae Abertawe sydd eisoes yn siarad a dysgu’r Gymraeg i gael troedio i mewn i’r celfyddydau a dysgu, defnyddio a byw’r Gymraeg nid trwy eirfa feddygol a chyfarchion “Cymraeg Cwrteisi” yn unig, ond mewn sefyllfaoedd creadigol, ysbrydoledig a chyffrous a thrwy weithdai gydag amryw artist Cymraeg.
Partneriaid – GIG Bwrdd Iechyd Bae Abertawe, Dysgwyr Cymraeg (staff)
Colin Daimond – Ynys Mon/Anglesey

Mae Cwtch yn brosiect celfyddydol rhyng-genedlaeth cerddorol, dawns a charnifal Cymraeg wedi ei arwain gan y gymuned. Bydd Cwtch yn ymbweru unigolion a chreu cydlyniad cymunedol drwy raglen eang hyblyg gyfranogol i siaradwyr Cymraeg o bob lefel. Bydd pob oedran yn cyd-greu perfformiad Carnifal cyfoes gan ddewis themau chwedlau, delweddau, tirluniau a cherddoraeth werin Cymru. Bydd hefyd gyfleon creadigol i weithio gyda chyfryngau digidol a deunyddiau wedi eu hail-gylchu.
Partneriaid – Rhwydwaith Gymunedol EHE, Wispy Willow Creations, Plas Llwynnon
Richard Huw Morgan – Trefforest, Pontypridd

Bydd y prosiect yn archwilio gwybodaeth, agwedd a hyder iaith Gymraeg cymuned dymhorol sef teithwyr bws yng nghymunedau glofaol de Cymru drwy gyfres o sgyrsiau un-wrth-un. Bydd yn annog hyder mewn unrhyw allu sydd gennym ac yn cydnabod ein bod oll ar sbectrwm o allu yma bynnag iaith y siaradwn. Bydd y cyfan yn cael ei ddogfennau fel cyfres o recordiadau ar gyfer arddangosda gelfyddydol glywedol yn y dyfodol.
Partner – Citrus Arts
Rufus Mufasa – Blaenau Gwent

Rhaglen gyfrwng gymysg amlddisgyblaethol yn rhoi cyfle i leisiau ar yr ymylon ail-ddychmygu iaith a’r celfyddydau gan amlygu medrusrwydd ac amrywiaeth ein cenedl â’i gwneud yn agored i bawb. Bydd mynegiant y genedl yn hygyrch i bawb ac yn cryfhau pob fframwaith, pob polisi, i bawb, heddiw a chenhedlaethau’r dyfodol.
Partner – Celf ar Y Blaen
Kirsti Davies – Machynlleth, Powys

Mae Gwreiddio yn brosiect wedi ei arwain gan artistiaid sydd yn anelu i fwyhau lleisiau Cymraeg yn Nyffryn Dyfi a dathlu ei berthynas hir a’i eiriolaeth o natur. Bydd y prosiect yn cychwyn ymholiad creadigol gan gyfoedion i feithrin balchder a pherchenogaeth o fewn naratif natur. Bydd y broses yn creu gwaith artistig newydd, gweithdai cydweithio ac yn cyrraedd penllanw mewn digwyddiad dathlu arbennig.
Partner – Ennyn, Eco Dyfi
Aildanio: Rhan Un
Ffilm gan Culture Colony am Wobr Celfyddydau Aildanio Celfyddydau Anabledd Cymru!
Mae’r Ffilm mewn dwy ran: Rhan 1 yn archwilio arferion celfyddydol yr artistiaid, a Rhan 2 yn arddangos arddangosfa deithiol Aildanio ei hun.
Aildanio: Rhan Dau | Part Two
Ffilm gan Culture Colony am Wobr Celfyddydau Aildanio Celfyddydau Anabledd Cymru!
Mae’r Ffilm mewn dwy ran: Rhan 1 yn archwilio arferion celfyddydol yr artistiaid, a Rhan 2 yn arddangos arddangosfa deithiol Aildanio ei hun.
Candice Black
Y Cysgod yn y Cof gan Bob Morris

Y Cysgod yn y Cof gan Bob Morris yw Llyfr y Mis, mis Gorffennaf.
Yr awdur Bob Morris, sy’n darllen blas o’r gyfrol
Aisha Kigs – Llygaid Cudd
Rhan o brosIect AffriCerdd – sef y bartneriaeth rhwng Tŷ Cerdd â’r Eisteddfod Genedlaethol sy’n cefnogi artistiaid
lliw i weithio yn y Gymraeg.
Fideo wedi’i ariannu yn rhan o bartneriaeth Lŵp x PYST.
New Welsh-language songs by Adjua and Aisha Kigs released on Tŷ Cerdd’s ‘Sionci’ label

Mae’r ddau gyhoeddiad yn bennod newydd i AffriCerdd – sef y
bartneriaeth rhwng Tŷ Cerdd â’r Eisteddfod Genedlaethol sy’n cefnogi artistiaid
lliw i weithio yn y Gymraeg
Below the Waves

Below the Waves fydd 3edd ffilm nodwedd TAPE, ond ein ffilm gyntaf i gael ei hanimeiddio!
Mae TAPE ar hyn o bryd yn y ‘cyfnod cyn-gynhyrchu ac Ymchwil a Datblygu’ ar gyfer Below the Waves. Mae hyn yn golygu ein bod ni’n gwneud llawer o arbrofi. Byddwn yn cynnal arddangosfa deithiol Below the Waves yn gynnar yn 2025. Bydd yr arddangosfa yn teithio i wahanol lefydd yng Ngogledd Cymru. Bydd yn dangos yr holl waith creadigol gwahanol sydd wedi mynd i Below the Waves hyd yn hyn.
Pennod 45 – ‘Cymraeg iawn i’r Cymry i gyd’: Beibl 1588
Yn y bennod hon trafodwn gamp ryfeddol William Morgan, Beibl Cymraeg 1588. Bid a fo am ei harwyddocâd crefyddol amlwg, canolbwyntiwn ar arwyddocâd y garreg filltir hon o safbwynt hanes yr iaith Gymraeg a’i llenyddiaeth.
Un o’r pethau sy’n gwneud y Gymraeg yn iaith mor anhygoel o gyfoethog yw’r amrywiaeth o gyweiriau sydd ar gael i awduron, a Bebil 1588 yn anad dim a sicrhaodd fod ganddi gywair llenyddol aruchel arhosol. Mae’r undod ieithyddol hwn wedi profi’n hynod bwysig o safbwynt hunaniaeth Gymreig hefyd. Cawn gyfle hefyd i nodi ymateb rhai Cymry cyfoes, gan gynnwys cywydd mawl gan y bardd Rhys Cain sy’n tynnu sylw mewn modd cofiadwy at gamp ieithyddol William Morgan.
Elfed Saunders Jones – Y Llong Ofod
“Llong i’r gofod! Llong i’r gofod, a bellach mae hi bron yn barod!” Mae Elfed Saunders Jones yn ei ôl gydag opera roc newydd yn dilyn llwyddiant ysgubol y clasuron ‘Gadewaist’ ac ‘Ar Hyd i Bawb a Fynno’ – gyda’r sengl hon ‘Y Llong Ofod’ yn un o lu o uchafbwyntiau cerddorol o’i opws ‘Cofiwch […]
Mwy o Straeon o’r Mabinogi gan Siân Lewis

Mwy o Straeon o’r Mabinogi gan Siân Lewis, gyda darluniau gan Valériane Leblond yw Llyfr y Mis i Blant, mis Gorffennaf 2024.
Dyma ddilyniant hyfryd i gyfrol arobryn Pedair Cainc y Mabinogi a enillodd wobr Tir na n-Og yn 2016. Mae’n olrhain tair stori allweddol o fyd chwedloniaeth frodorol Cymru, sef stori anturus Culhwch ac Olwen, helyntion y ddau frawd. Lludd a Llefelys, a hud a lledrith Breuddwyd Macsen.
Cyfle arall i ymgolli yn rhai o straeon hynaf ac enwocaf Cymru a gofnodwyd ar femrwn y tro cyntaf tua’r ddeuddegfed ganrif. Mae byd y Mabinogi’n un sy’n llawn cyffro, heriau, antur, swynion, anghydfod, gwrthdaro, dirgelwch, cymeriadau anhygoel, rhamant a ffantasi, a’r cyfan yr un mor apelgar i ddarllenwyr heddiw ac ydoedd wyth canrif yn ôl.
Dyma flas o’r gyfrol:
Seren Esgynnol/Rising Star: featuring Bethany Handley

Seren Esgynnol/Rising Star is a focus on early career talents from the world of poetry. Bethany Handley is a Monmouthshire-based poet, writer, campaigner and presenter. She was part of the Hay Festival 2024, and she was awarded a place in the Literature Wales’ ‘Representing Wales’ writer development programme in 2023.
Gwneuthurwyr Ffilmiau Cymunedol AM | AM Community Filmmakers

Rydyn ni’n falch iawn o gyhoeddi’r gwneuthurwyr ffilm llwyddiannus o brosiect Ffilmiau Cymunedol AM!
Culhwch and Olwen by Catherine Fisher

Culhwch and Olwen by Catherine Fisher, illustrated by Efa Lois is our July Children’s Book of the Month.
A mythical adventure of love and heroism. Culhwch falls madly in love with Olwen, the daughter of the malevolent giant Yspaddaden Penkawr. But Olwen’s father isn’t happy about the pairing and sets Cuhlwch a test – he must complete several perilous feats and bring him the treasures he desires.
Catherine Fisher is a New York Times bestselling author. Her novel Incarceron was the Times Book of the Year. She has twice won the Tir na n-Og prize, and has been shortlisted for the Blue Peter, Carnegie, Costa and WHSmith prizes.
Efa Lois is an exciting young illustrator, new to the world of books but with significant experience elsewhere, having produced work for Visit Wales, the National Library of Wales, Cadw, the Tafwyl festival and Cara magazine.
‘A beautifully told retelling of Welsh folklore that will entrance and delight.’
Zoe James-Williams, Drawing on Books
‘Culhwch and Olwen is a spellbinding, lyrical re-telling of an early Arthurian myth that completely captivated me as I followed a courageous hero and his companions on a dangerous, thrilling and seemingly impossible quest.’ Book Craic
Creative Non-Fiction – Sarn Helen, Tom Bullough (Granta Publications)

This is the account of Tom Bullough’s journey along Sarn Helen – Helen’s Causeway – the old Roman Road that runs from the south of Wales to the north. As Bullough walks the route, he explores the political, cultural and mythical history of this small country that has been divided by language and geography. Woven into this journey are conversations with climate scientists and the story of Tom’s engagement with the urgent issue of the climate crisis, showing us its likely impact on Wales, which is – in miniature – a vision of what lies ahead for us all.
Pennod 44 – Yr Hen a’r Newydd, Y Gwir a’r Gau: Rhagymadrodd Richard Davies
‘Dwi wir wedi fy llorio gan hyn’ yw un o’r pethau a ddywed Richard Wyn Jones ar ôl clywed am ragymadrodd syfrdanol yr Esgob Richard Davies i Destament Newydd 1567. Dyma ysgrif lenyddol fywiog sy’n hynod ddiddorol – ac yn hynod arwyddocoal – o safbwynt hunaniaeth Gymreig y cyfnod. Mae hefyd yn ddarn o bropanda Brotestannaidd sy’n troi’r gwirionedd y tu chwith allan gan ddarlunio’r Hen Frytaniaid fel rhyw fath o broto-Brotestaniaid a honni mai dychwelyd eu hen ffydd iddynt yn hytrach na’u cyflwyno i ffydd newydd yr oedd y Diwygiad Protestannaidd. Ond mae hefyd yn cyflwyno cnewyllyn o wirionedd o fath arall wrth drafod yr hen ryfeloedd rhwng Cymru a Lloegr ac mae’n rhyfeddol gweld Richard Davies yn trafod coron Loegr mewn modd negyddol gan ei fod yn gwasanaethu’r goron honno fel esgor yn Eglwys Loegr!
IN CONVERSATION: Georgia Ruth “I didn’t want to dwell in the shadows of the album, for too long”

Georgia Ruth‘s beautiful fourth studio album, Cool Head is her best yet, a tale of keeping your calm when things around you are falling apart. Written in the year after her husband and collaborator was taken seriously ill, Georgia describes the album as a long drive through night into morning: a journey through the darkness […]
Abi Palmer: Slime Mother

20.07.24 – 06.10.24. Digwyddiadau Agoriadol 19.07.24, 4-8pm
People’s Choice – In Orbit, Glyn Edwards (Seren)

On receiving news of a beloved teacher’s death, a man struggles with the loss of a relationship sustained by deep admiration and unrequited love. Memories of their shared journey are separated into three orbits where the man’s past, present, and future are punctuated by intense grief.
In Orbit uses a variety of innovative forms to explore loss, from traditional stanzas to prose poems to shaped poems in the form of birds, circuits, or hands. The narrative shifts in time, moving from his teen years to the present day when he himself has become a teacher, working alongside the man he mourns.
The book not only grieves the loss of the teacher, but also toxic standards for boys and men. Beyond human connection, sustenance is found in the moon, the stars, the sky, and nature. The discovery of a badger’s track or the treasure of a bird egg reminds us how small trajectories are in the context of the more-than-human: an answer perhaps to the grieving process.
I Think We’re Alone Now, Abigail Parry (Bloodaxe Books)

I Think We’re Alone Now was supposed to be a book about intimacy: what it might look like in solitude, in partnership, and in terms of collective responsibility. Instead, the poems are preoccupied with pop music, etymology, surveillance equipment and cervical examination, church architecture and beetles. Just about anything, in fact, except what intimacy is or looks like. So this is a book that runs on failure, and also a book about failures: of language to do what we want, of connection to be meaningful or mutual, and of the analytic approach to say anything useful about what we are to one another. Here are abrupt estrangements and errors of translation, frustrations and ellipses, failed investigations. And beetles.
Poetry – Cowboy, Kandace Siobhan Walker (CHEERIO Publishing)

The poems in Cowboy are knowing, millennial, internet-sick, funny, but there are deeper undercurrents, too: of embodied and disembodied spiritualities; of the knowledge of animals; of familial mythologies; of grief and longing; of autism and navigating diagnoses; of early and enduring disappointment; of the wildness underneath the smooth glass-and-chrome surfaces of contemporary life.
You’ve Got Dragons/Mae Gen Ti Ddreigiau

“Mae dreigiau’n dod yn union pan nad wyt ti’n eu disgwyl. Rwyt ti’n troi rownd, a dyna nhw.”
Mae llawer o bobl yn eu cael: breuddwydion cas, bola’n chwyrlio, teimlo’n bigog. A weithiau maen nhw’n gwneud iti deimlo’n unig. Beth all plentyn sy’n cael pwl cas o ddreigiau ei wneud felly?
Chwedl hyfryd am daith plentyn at ddygymod â’i ddreigiau, a adroddir yn null unigryw Taking Flight. Mae’r cynhyrchiad sensitif, gweledol wych hwn, gyda’i fiwsig byw gwreiddiol, yn archwilio mewn modd doniol a gwefreiddiol y dreigiau a wynebwn ni i gyd.
Yn cynnwys capsiynau creadigol, BSL a disgrifiadau sain wedi’u cydblethu; mae You’ve Got Dragons yn brofiad braf i’r teulu i gyd. A chofiwch… “Nid oes draig yn y byd sy’n fwy grymus na TI!”
Based on the book written by Kathryn Cave & illustrated by Nick Maland
Addasiad Gan Manon Steffan Ros
Cydgynhyrchiad Cwmni Theatr Taking Flight/Pontio
Cyfarwyddwraig: Elise Davison
Dylunio Setiau a Gwisgoedd: Ruth Stringer
Dylunio Goleuadau: Garrin Clarke
Cyfansoddwr a Dylunio Sain: Dan Lawrence
Seremoni Llyfr y Flwyddyn | Wales Book of Year Ceremony

Bydd y ffrwd ar gael i’w wylio yma o 7.10yh ymlaen.
Bydd Seremoni Llyfr y Flwyddyn 2024 yn cael ei ffrydio o Galeri, Caernarfon yma ar AM! Ymunwch â ni ar Orffennaf 4ydd am noson wefreiddiol i ddathlu llwyddiannau llenorion talentog Cymreig.
Mi fydd y digrifwr a’r cyflwynydd Tudur Owen yn arwain y noson gan ddatgelu pwy fydd dod i’r brig yn y categorïau Barddoniaeth, Ffuglen, Ffeithiol Greadigol a Phlant a Phobl Ifanc, yn ogystal â phwy fydd yn cipio gwobrau Barn y Bobl a theitl Llyfr y Flwyddyn 2024.
Gwobrau llenyddol cenedlaethol yw Llyfr y Flwyddyn sy’n dathlu llwyddiannau llenorion Cymreig sy’n rhagori mewn ffurfiau llenyddol amrywiol yn y Gymraeg a’r Saesneg. Mae deuddeg gwobr i gyd, gyda chyfanswm o£14,000 o wobrau ar gael i’r awduron llwyddiannus.
Llyfrau’r Haf | Summer Reads

Chwilio am lyfrau i’w darllen dros yr haf? Porwch ein catalog newydd, Llyfrau’r Haf.
Y cyfrolau i gyd ar gael o’ch siop lyfrau leol.