Pennod 82 – Eben Fardd
Canolbwyntiwn ar Ebenezer Thomas (1802-1863) yn y bennod hon. Mae trafod dechrau’i yrfa lenyddol gynnar yn gyfle i ni ystyried diwylliant barddol Cymraeg hanner cyntaf y bedwaredd ganrif ar bymtheg yn gyffredinol. Bu rhwydwaith o gymdeithasau Cymraeg yn ei fro enedigol, Eifionydd, yn fodd i’r Ebenezer ifanc hogi’i grefft, dod i adnabod beirdd adnabyddus yr […]
Griff Lynch – Sesiynau Gŵyl Tawe 2026

Mae Menter Iaith Abertawe yn gyffrous i rannu’r cyntaf o’u sesiynau Gŵyl Tawe 2026 gyda Griff Lynch yn fyw o theatr hanesyddol Llewelyn yn yr adeilad YMCA Swansea. Cyfarwyddwr – Ka Long Tung Camera – Adwitiya Pal Sain – Graham Morse / Eleven Sound Hire
Tŷ Cerdd | Tapestri | 1: Cymdeithas y Delyn Deires
Cymdeithas y Delyn Deires: O delynor proffesiynol sydd wedi chwarae’r delyn ar deithiau rhyngwladol am dros ddeugain mlynedd, i’r rheiny sy’n newydd i’r offeryn traddodiadol hwn. Darganfyddwch fwy am y criw o ffrindiau sy’n cyfarfod i chwarae a rhannu alawon ar y delyn draddodiadol Gymreig, yn eu canolfan arbennig yn Nhalyllyn. Am fwy o […]
Tŷ Cerdd | Tapestri | 2: Wales One World Choir
Wales One World Choir: Wedi’i sylfaenu degawd yn ôl, dyma brosiect celfyddydau cymunedol sy’n dathlu lleisiau pobl o bob cwr o’r byd – pobl sy’n aml wedi’u dadleoli o’u gwledydd genedigol. Gyda 75% o’r côr yn bobl o liw ac ieithoedd y côr yn cynnwys Cymraeg, Saesneg, Arabeg, Punjabi, i enwi ond ambell un, dyma […]
Lafant ‘O! Mor Las’
Fideo swyddogol i sengl Lafant ‘O! Mor Las’. Wedi ei ariannu gan Fideo Cerddorol (Prifysgol Aberystwyth). Cyfarwyddwr: Nico Dafydd Animeiddio: Lleucu Elisa
Sut i Ddarllen: Geraint Iwan
Yn ymuno a Francesca Scarrillo mae’r awdur a’r cyflwynydd Geraint Iwan. Dros y blynyddoedd mae wedi dilyn nifer o yrfaoedd a gweithio i lu o gwmnïau gwahanol, gan gynnwys y BBC, yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol ac amryw o gwmnïau teledu. Cyhoeddir ei gyfrol gyntaf, Storis Geraint Iwan, storis am yr hyn sy’n llechu dan […]
Tŷ Cerdd | Tapestri | 3: Seindorf Beaumaris Band
Seindorf Beaumaris: Ffurfiwyd lawer o fandiau pres wedi’i sefydlu mewn ymateb i ddiwydiant lleol – fel y pyllau glo a’r chwareli, ond a wyddoch chi y ffurfiwyd Seindorf Beaumaris mewn ymgais i hybu twristiaeth i gornel fach hyfryd o Ynys Môn? Dyma fand sydd wedi ei gwreiddio yn ei chymuned ac yn falch iawn o […]
Tŷ Cerdd | Tapestri | 4: Zebra Cactus
Zebra Cactus: Mwynhewch y ‘supergroup’ 10 aelod yma sydd ag ysbryd ‘DIY’ ac agwedd bync wrth iddyn nhw baratoi ar gyfer eu gig nesaf. Ffurfiwyd Zebra Cactus drwy Bwthyn Sonig, rhaglen Tŷ Cerdd sy’n hyrwyddo cerddoriaeth newydd sbon gan artistiaid sydd ag anableddau dysgu. Am fwy o wybodaeth ar brosiect Tapestri, ewch i https://www.tycerdd.org/tapestri-cym
Tŷ Cerdd | Tapestri | 5: Côr Meibion Llanymddyfri
Côr Meibion Llanymddyfri: Dewch i gael cipolwg ar ymarfer gan gôr cymunedol sydd â’i bryd ar hyrwyddo gwerthfawrogiad pobl o gerddoriaeth gorawl meibion yng Nghymru. Gyda theidiau, tadau a meibion yn canu ynghyd, dyma gôr sy’n pontio’r cenedlaethau ac yn cyfoethogi eu cymuned glos. Am fwy o wybodaeth ar brosiect Tapestri, ewch i https://www.tycerdd.org/tapestri-cym
Tŷ Cerdd | Tapestri | 6: Ayan Cymru
Ayan Cymru: Dewch i fwynhau detholiad bach o sioe ddiweddar gan Ayan Cymru sy’n wledd o gerddoriaeth amlddiwylliannol. Perfformir y cyfan gan grŵp amrywiol o berfformwyr a phobl greadigol sy’n cydweithio ar draws cerddoriaeth, dawns a theatr. Am fwy o wybodaeth ar brosiect Tapestri, ewch i https://www.tycerdd.org/tapestri-cym
Tŷ Cerdd | Tapestri | 7: Sesiwn Werin Chapter Folk Session
Sesiwn Werin Chapter: Eisteddwch ac ymunwch yn yr hwyl. Mae hon yn sesiwn werin agored wrth far Chapter, canolfan gelfyddydol yng Nghaerdydd sy’n rhoi cyfle i chwarae, canu, dawnsio, ac ymwneud â thraddodiadau Cymreig a thu hwnt. Am fwy o wybodaeth ar brosiect Tapestri, ewch i https://www.tycerdd.org/tapestri-cym
Tŷ Cerdd | Tapestri | 8: LLiFT
LLiFT: Mae’n braf chwarae cerddoriaeth er mwyn chwarae; darganfod synau newydd, ymateb i gerddorion eraill a bod yn gwbl greadigol heb ffiniau. Dyma yw nod LliFT, grŵp cymunedol cynhwysol sy’n rhoi cyfle i unigolion chwarae neu brofi cerddoriaeth ensemble byrfyfyr yn rheolaidd yng ngogledd Cymru. Mwynhewch ei sain unigryw. Am fwy o wybodaeth ar […]
Iwan Bala yn Storiel
David Nash in conversation with Greg Parsons
Pennod 81 – ‘Gwybodaeth yn amlhau’: Y Wasg Gyfnodol Gymraeg ar ddechrau’r 19eg Ganrif’
A ninnau wedi cyrraedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg, dechreuwn drafod rhai o’r trawsffurfiadau a effeithiai ar ddiwylliant Cymraeg y cyfnod. Diwydiannu, tŵf y boblogaeth, datblygiadau technolegol, balchder yn yr ymerodraeth Brydeinig – byddai’r holl ffactorau hyn yn cyflyru llenyddiaeth Gymraeg wrth i’r ganrif fynd rhagddi. Ond canolbwyntiwn yn y bennod hon ar un peth […]
Tŷ Cerdd | Tapestri | 9: Forget-me-not Chorus, De Caerdydd a’r Fro
Forget-me-not Chorus De Caerdydd a’r Fro: Cymerwch gipolwg ar ymarfer diweddar a dewch i gwrdd â mam a merch sy’n aelodau selog o gangen De Caerdydd a’r Fro o Forget-me-not. Dyma grŵp sy’n cefnogi’r rheiny sy’n byw gyda dementia, a’i hanwyliaid, drwy bŵer cyd-ganu. Am fwy o wybodaeth ar brosiect Tapestri, ewch i https://www.tycerdd.org/tapestri-cym
Tŷ Cerdd | Tapestri | 10: Philomusica Aberystwyth
Philomusica Aberystwyth: Dewch am dro i lan y môr i gwrdd â Philomusica, cerddorfa symffoni gymunedol Aberystwyth a ffurfiwyd ym 1972. Mae ei haelodau – myfyrwyr a phobl leol – yn cwrdd yn wythnosol i rannu’r wefr o greu cerddoriaeth fawr, bwerus, gerddorfaol. Am fwy o wybodaeth ar brosiect Tapestri, ewch i https://www.tycerdd.org/tapestri-cym
Tŷ Cerdd | Tapestri | 11: Panedeni
Panedeni: Sut mae grŵp cerdd yn mynd ati i blethu Arabeg a’r Gymraeg? Sut mae caneuon gwerin Cymreig yn swnio gyda rhythmau Arabaidd? Mae Panedeni (cyfuniad o “paned” o de â “Adeni” te o Yemen) grŵp o Wrecsam, yma i ddatgelu’r cyfan. Dyma grŵp sy’n dathlu cerddoriaeth amlddiwylliannol ac yn ehangu gorwelion. Am fwy […]
Tŷ Cerdd | Tapestri | 12: Côr Meibion Hoyw De Cymru
Côr Meibion Hoyw De Cymru: Ydych chi weithiau’n teimlo’n flinedig ar ddiwedd diwrnod hir? Mae aelodau’r côr bywiog a chynhwysol yma o Gaerdydd yn deall yn iawn. Yr hyn maen nhw’n ei argymell? Dod ynghyd â phobl eraill sydd wrth eu bodd yn canu, a mwynhau cyd-ganu caneuon egnïol, byrlymus sy’n llawn hwyl. Am […]
Tŷ Cerdd | Tapestri | 13: Dawns ar gyfer Parkinson’s
Dawnsio ar gyfer Parkinson’s – Cyffordd Llandudno: Mae cerddoriaeth a symudiad yn bwysig i’r enaid, fel y mae’r grŵp yma’n deall yn iawn. Dewch i weld grŵp Dawnsio ar gyfer Parkinson’s – Cyffordd Llandudno, dan arweiniad Cywaith Dawns. Maent yn cyfarfod yn wythnosol i deimlo buddion symud creadigol, cerddoriaeth delyn fyw a sgwrs dda dros […]
Tŷ Cerdd | Tapestri | 14: Canfod y Gân
Canfod y Gân: Mae cerddoriaeth yn ffordd o gysylltu ag eraill a ffurfio cymuned, fel y gwelir gyda Canfod y Gân – prosiect arloesol Canolfan Gerdd William Mathias mewn partneriaeth â Chyngor Gwynedd. Mae Canfod y Gân yn canolbwyntio ar greu cerddoriaeth gydweithredol a chynhwysol, ac yn rhoi lle i unigolion fynegi eu hunain. […]
Angen (Feat. kts_had_enough & Sage Todz)
Fideo swyddogol ar gyfer sengl gyntaf DAGRAU (prosiect unigol newydd Llion Robertson), wedi’i chyd-ysgrifennu gyda kts_had_enough (Katie Hall o’r band Chroma) ac yn cynnwys y rapiwr, Sage Todz. Fideo wedi cael ei ariannu gan gronfa fideos PYST x S4C.
Tŷ Cerdd | Tapestri | 15: Ffidil Fawr
Ffidil Fawr: Mae’r penwythnos hwn yn ddathliad o’r traddodiad ffidil yng Nghymru. O’r rheiny sy’n newydd iawn i gerddoriaeth ffidil, i arbenigwyr, mae Ffidil Fawr yn dod â dros 100 o bobol at ei gilydd i ddysgu, rhannu a dathlu’r ffidil yng Nghymru. Am fwy o wybodaeth ar brosiect Tapestri, ewch i https://www.tycerdd.org/tapestri-cym
Rhwyd: Cyflwyniad Lowri Jones am Dafarn Y Vale
Rhoddwyd y cyflwyniad hwn yn ystod digwyddiad ‘Tafarn, Ysgol a Ffermwyr – Mentro a Chydweithio yn Nyffryn Aeron’ (29/07/2025). Rhwydwaith yw Rhwyd sy’n cefnogi mentrau cymunedol i sicrhau lle’r Gymraeg wrth iddynt gynnal gwaith cymunedol ac adfywio economaidd. Mae Rhwyd yn brosiect ar y cyd rhwng IAITH: y ganolfan cynllunio iaith a Cymunedoli […]
Mared – Bore Hir (Ffrinj Abertawe 2025)
Mae Menter Iaith Abertawe yn gyffrous i rannu’r sesiynau wedi eu recordio yn Tŷ Tawe yn ystod Gŵyl Ffrinj Abertawe. Mared – Bore Hir (Ffrinj Abertawe 2025) Gitarydd – Ed Allen Saethu a Golygu – Sam Stevens (sam.ffoto) a Siôn Teifi Rees(sion.ffoto) Sain – Graham Morse / Eleven Sound Hire
Resurrection of Catastrophe
The Space Between …
The Institution (Revisited)
Sut i Ddarllen: Sioned Erin Hughes
Yn ymuno a Francesca Sciarrillo mae’r bardd a’r awdur Sioned Erin Hughes. Daw Erin yn fardd o Ben Llŷn. Enillodd y Fedal Ryddiaith yn Eisteddfod Tregaron yn 2022 gyda’i chyfrol gyntaf i oedolion, Rhyngom (Y Lolfa). Hi oedd golygydd y gyfrol Byw yn fy Nghroen (Y Lolfa) a enillodd Wobr Tir na n-Og yn 2020, Iaith Heb Ffiniau (Carreg Gwalch) a chydolygydd Beyond/Tu Hwnt (Lucent Dreaming). Roedd ei chyfrol O’r Rhuddin ar restr fer Llyfr y Flwyddyn 2025, ac fe gyhoeddwyd ei chyfrol gyntaf o gerddi Fel y Moroedd y llynedd. Yn y bennod mae Erin yn trafod ei diffyg diddordeb mewn llyfrau yn blentyn, effaith a dylanwad […]
Tapestri – 01.03.26
Mae Tŷ Cerdd yn cyflwyno Tapestri, o ffilmiau byrion sy’n dal ysbryd grwpiau cerddorol ar hyd a lled Cymru, sydd yn cael eu dangos am y tro cyntaf ar Am. Crëwyd y ffilmiau yn ystod mis Ionawr 2026 gan y gwneuthurwr ffilmiau arobryn Meinir Siencyn. Mae’r ffilmiau’n cynnig golwg fanwl ar y gerddoriaeth sy’n cael ei […]
Y Mari Llwyd
Pennod 80 – Ann Griffiths (1776-1805)
Tan yn ddiweddar, Ann Griffiths oedd yr unig fardd benywaidd a welid mewn canonau llenyddol Cymraeg. Nid yw’n syndod felly i Richard Wyn Jones ddweud ei fod yn lled gyfarwydd â hi wrth i ni ddechrau trafod yr emynyddes enwog yn y bennod hon. Ond mae Richard yn dysgu’n fuan fod agweddau syfrdanol ar hanes […]
Wigwam – Paid â Dod Nôl i Fi (Ffrinj Abertawe 2025)
Mae Menter Iaith Abertawe yn gyffrous i rannu’r sesiynau wedi eu recordio yn Tŷ Tawe yn ystod Gŵyl Ffrinj Abertawe. Wigwam – Paid â Dod Nôl i Fi (Ffrinj Abertawe 2025) Saethu a Golygu – Sam Stevens (sam.ffoto) a Siôn Teifi Rees(sion.ffoto) Sain – Graham Morse / Eleven Sound Hire
AD-DREFNU – Lleucu Elisa Jenkins
Ffilm yn olrhain hanes ymgyrch ad-drefnu Fflach Cymunedol a ffrwyth llafur eu gwaith caled o feithryn y sîn gerddorol lleol yn ardal Aberteifi blwyddyn wedi’r ymgyrch. Comisiynwyd yn rhan o rifyn arbennig o’r ŵyl ffilmiau digidol AmCam i ddathlu Dydd Miwsig Cymru 2026.
Sŵn Mach – Lowri Page
Ffilm ddogfen am don newydd o arbrofi cerddorol Cymreig yng Nghanolbarth Cymru, yn cynnwys Tai Haf Heb Drigolyn, Osgled a Cerys Hafana. Comisiynwyd yn rhan o rifyn arbennig o’r ŵyl ffilmiau digidol AmCam, i ddathlu Dydd Miwsig Cymru 2026.
Croeso Y Diwylliant: Vol.1 – fruitb0y
Cipolwg agos ar y sîn MOBO yng Nghymru, gan ganolbwyntio ar bedwar artist o gefn gwlad Cymru — fruitb0y, Bombero, Mr Phormula a Skylrk. Trwy eu straeon, mae’r ffilm yn archwilio eu teithiau, eu brwydrau, a’u gobeithion ar gyfer y dyfodol. Comisiynwyd yn rhan o rifyn arbennig o’r ŵyl ffilmiau digidol AmCam, i ddathlu […]
Garlleg – Kieron Shand
Hanes y casgliad celfyddydol o Aberystwyth, Garlleg. Comisiynwyd yn rhan o rownd arbennig o’r gŵyl ffilmiau digidol AmCam, i ddathlu Dydd Miwsig Cymru 2026.
Rhwyd: Cyflwyniad Owen Llywelyn am Weithgor Dyffryn Aeron
Rhoddwyd y cyflwyniad hwn yn ystod digwyddiad ‘Tafarn, Ysgol a Ffermwyr – Mentro a Chydweithio yn Nyffryn Aeron’ (29/07/2025). Rhwydwaith yw Rhwyd sy’n cefnogi mentrau cymunedol i sicrhau lle’r Gymraeg wrth iddynt gynnal gwaith cymunedol ac adfywio economaidd. Mae Rhwyd yn brosiect ar y cyd rhwng IAITH: y ganolfan cynllunio iaith a Cymunedoli […]
Rhwyd: Cyflwyniad Dr Osian Elias am Gadernid Iaith
Rhoddwyd y cyflwyniad hwn yn ystod digwyddiad ‘Rhwyd: Cyfarfod Cynllunio’ (16/01/2026). Rhwydwaith yw Rhwyd sy’n cefnogi mentrau cymunedol i sicrhau lle’r Gymraeg wrth iddynt gynnal gwaith cymunedol ac adfywio economaidd. Mae Rhwyd yn brosiect ar y cyd rhwng IAITH: y ganolfan cynllunio iaith a Cymunedoli Cyf. Caiff ei ariannu gan YAC.
Sut i Ddarllen: Huw Stephens
Yr awdur a’r darlledwr Huw Stephens sy’n cadw cwmni i Francesca Sciarrillo. Mae Huw Stephens yn darlledu’n ddyddiol ar BBC Radio 6 Music, ac yn cynnal sioeau wythnosol yn y Gymraeg a Saesneg ar BBC Radio Wales a BBC Radio Cymru. Fe sefydlodd y Wobr Gerddoriaeth Gymreig a Gŵyl Sŵn Caerdydd. Ef hefyd yw awdur […]
Tokomololo – Deffro (Ffrinj Abertawe 2025)
Mae Menter Iaith Abertawe yn gyffrous i rannu’r sesiynau wedi eu recordio yn Tŷ Tawe yn ystod Gŵyl Ffrinj Abertawe. Tokomololo – Deffro (Ffrinj Abertawe 2025) Saethu a Golygu – Sam Stevens (sam.ffoto) a Siôn Teifi Rees(sion.ffoto) Sain – Graham Morse / Eleven Sound Hire
Sut i Ddarllen: Cyfres Dau
Mwy o sgyrsiau difyr am lyfrau a darllen gyda Francesca Scarrillo. Y gyfres newydd ar gael yn fuan ar Am.
Pennod 79 – Bardd Rhyddid ac Arch-ffugiwr: Iolo Morganwg
Edrychwn yn y bennod hon ar un o gymeriadau mwyaf enigmatig y traddodiad llenyddol Cymraeg (ac efallai un o gymeriadau mwyaf enigmatig hanes Cymru yn gyffredinol), sef Edward Williams neu Iolo Morganwg (1747-1826). Ystyriwn ei radicaliaeth wleidyddol gan ei chysylltu â rhai o’i gerddi gwreiddiol. Talwn deyrnged i’w gyfraniadau diwylliannol a’i allu ysgolheigiaidd. Ond, wrth […]
Gwasanaeth Creadigol yn y Cartref
Gwasanaeth celfyddyd a iechyd i bobl hŷn ar draws Sir Gaerfyrddin. Rydym yn derbyn atgyfeiriadau gan ein partneriaid yn Cysylltu Sir Gaerfyrddin ac yn eu paru gyda hwylusydd proffesiynol PSU ac artist. Mewn partneriaeth â Chyngor Sir Caerfyrddin, prosiect Cysylltu Sir Gaerfyrddin ac wedi’i ariannu gan Gyngor Celfyddydau Cymru. https://peoplespeakup.co.uk/creative-home-delivery-service
Małgola, No – Pethau Bach (Ffrinj Abertawe 2025)
Mae Menter Iaith Abertawe yn gyffrous i rannu’r sesiynau wedi eu recordio yn Tŷ Tawe yn ystod Gŵyl Ffrinj Abertawe. Małgola, No – Pethau Bach Saethu a Golygu – Sam Stevens (sam.ffoto) a Siôn Teifi Rees(sion.ffoto) Sain – Graham Morse / Eleven Sound Hire
Rhys Dafis – Mynwent y Garn (Ffrinj Abertawe 2025)
Mae Menter Iaith Abertawe yn gyffrous i rannu’r cyntaf o’u sesiynau wedi eu recordio yn Tŷ Tawe yn ystod Gŵyl Ffrinj Abertawe. Rhys Dafis – Mynwent y Garn Saethu a Golygu – Sam Stevens (sam.ffoto) a Siôn Teifi Rees(sion.ffoto) Sain – Graham Morse / Eleven Sound Hire
Pennod 78 – Jac Glan-y-Gors
Cawn hwyl yn y bennod hon wrth drafod John Jones (1766-1821), cymeriad amryddawn a adwaenir yn well heddiw fel Jac Glan-y-Gors. Yn wreiddiol o Gerrigydrudion, sir Ddinbych, treuliodd Jac y rhan fwyaf o’i oes yn Llundain. Aeth yn rheolwr ac efallai’n berchennog ar sawl tafarn yn y ddinas ac roedd yn chwarae rhan amlwg mewn […]
Rhestr Chwarae PYST YN DY GLUST Playlist
Y traciau diweddaraf i’w dosbarthu drwy PYST