Cartref digidol diwylliant Cymru.

Cartref digidol diwylliant Cymru.

Menu

Tag: Geiriau

Llŷr Titus a Peredur Glyn

Beth yw’r grymoedd sy’n gyrru sgwennwyr i archwilio eu hamgylchfyd, ar lefel corff, cymuned a byd?

Yn y gyfres hon o ddeialogau gyda rhai o leisiau mwyaf cyffrous y Gymru greadigol gyfoes, bydd Iestyn Tyne a Grug Muse yn defnyddio drafftiau o waith newydd son gan y cyfrannwyr fel man cychwyn i ystyried y pethau hyn.

Heddiw, y ddau sy’n darllen a datgymalu darnau o’u gwaith, yng nghwmni Iestyn Tyne fydd Llŷr Titus a Peredur Glyn.

Cefnogir gan Llenyddiaeth Cymru ac Eisteddfod Genedlaethol Cymru.

Pennod 27 – Llais Cymraes: Gwerful Mechain

Mae’n hen bryd i ni ganolbwyntio ar lenyddiaeth gan Gymraes. Gan ein bod wedi dechrau trafod cyfnod y cywydd, rydym ni’n neidio ymlaen ryw ganrif ac ychydig o oes Dafydd ap Gwilym yn y bennod hon er mwyn ystyried gwaith Gwerful Mechain, bardd benywaidd a oedd yn byw ac yn cyfansoddi yn ystod ail hanner y 15fed ganrif.
Mae hefyd yn fodd i ni ystyried y modd y mae ‘canonau’ llenyddol Cymraeg – megis y gyfrol ddylanwadol honno, Blodeugerdd Rhydychen o Farddoniaeth Gymraeg – wedi anwybyddu gwaith gan feirdd benywaidd fel Gwerful Mechain. Nodwn hefyd fod Gwerful wedi’i chofio gan rai fel ‘bardd masweddus’ yn bennaf – ysbrydebu anffodus – gan fod ei barddoniaeth yn mynd i’r afael â rhychwant o themâu, gan gynnwys crefydd. Edrychwn yn weddol fanwl ar ei chywydd gorchestol i’r Iesu yn ei ddioddefaint. Cawn gyfle i ystyried barddoniaeth o fath gwahanol iawn ganddi, gwaith sy’n trafod rhyw o safbwynt y fenyw ac yn dychanu canu serch y beirdd gwrywaidd.

Crow Face, Doll Face by Carly Holmes

An uncanny, brooding tale of domestic disturbances, dysfunctional families, flawed mothers, and unfulfilled dreams. “Beautifully written, tender and terrifying.” Una Mannion “Deliciously unsettling… delicately peels away the layers of ordinary family life to reveal dark truths underneath.” Catrin Kean “Unflinching in its authentic and raw portrayal of the complexities of motherhood.” Philippa Holloway Annie surrendered […]

Alun Parrington

Beth yw’r grymoedd sy’n gyrru sgwennwyr i archwilio eu hamgylchfyd, ar
lefel corff, cymuned a byd?

Yn y gyfres hon o ddeialogau gyda rhai o leisiau mwyaf cyffrous y Gymru
greadigol gyfoes, bydd Iestyn Tyne a Grug Muse yn defnyddio drafftiau o
waith newydd son gan y cyfrannwyr fel man cychwyn i ystyried y pethau
hyn.

Y sgwennwr comedi, Alun Parrington, sy’n darllen ac yn datgymalu darnau
o’i waith heddiw, yng nghwmni Grug Muse.

Cefnogir gan Llenyddiaeth Cymru ac Eisteddfod Genedlaethol Cymru.

Tangysgrifiwch i gylchgrawn Y Casglwr!

Cylchgrawn Cymdeithas Bob Owen yw’r Casglwr. Mae’n ymwneud â chasglu pob math o bethau’n gysylltiedig â’r bywyd Cymraeg a Chymreig, yn enwedig llenyddiaeth a deunydd diwylliannol. Mae’n adnabyddus am ei hysbysebion llyfrau ail law. Fe’i cyhoeddir deirgwaith y flwyddyn, trwy’r post i aelodau, am danysgrifiad o £18. Mae ganddo wefan, www.casglwr.org. Mae trefniadau ar y gweill i aelodau tramor dderbyn Y Casglwr dros y We. Mae hefyd ar gael mewn rhai siopau llyfrau. I danysgrifio, dylid cysylltu â’n Trysorydd, elunedevans67@gmail.com.

Yr Etholiad Cyffredinol Prydeinig yng Nghymru

DARLLEN AM DDIM 


Fydd dim rhaid galw’r etholiad nesaf tan 17 Rhagfyr 2024, ond pryd bynnag y’i cynhelir caiff ei ymladd dan amgylchiadau newydd sbon yng Nghymru. Bydd y gostyngiad o 20% yn nifer ein hetholaethau yn cael cryn effaith ar y map gwleidyddol. Ond nid dyna’r ystyriaeth bennaf ym mhob etholaeth. 


Amcangyfrif Presennol



Dylan Huw a Talulah Thomas

Beth yw’r grymoedd sy’n gyrru sgwennwyr i archwilio eu hamgylchfyd, ar lefel corff, cymuned a byd?

Yn y gyfres hon o ddeialogau gyda rhai o leisiau mwyaf cyffrous y Gymru greadigol gyfoes, bydd Iestyn Tyne a Grug Muse yn defnyddio drafftiau o waith newydd sbon gan y cyfrannwyr fel man cychwyn i ystyried y pethau hyn.

Yn y bennod hon, y ddau sy’n darllen a datgymalu darnau o’u gwaith, yng nghwmni Grug Muse fydd Dylan Huw a Talulah Thomas.

Cefnogir gan Llenyddiaeth Cymru ac Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Gair o Galiffornia

Rwy’n ysgrifennu’r golofn hon o stiwdio Hal Todd ym Mhrifysgol San Jose, Califfornia

Gair o Galiffornia

Rwy’n ysgrifennu’r golofn hon o stiwdio Hal Todd ym Mhrifysgol San Jose, Califfornia

Mynd ar ddêt i’r opera

Celf yw celf. Adloniant yw adloniant. Dylwn symud i ffwrdd o’r syniad bod rhai mathau o adloniant iddyn ‘nhw’ ac eraill i ‘ni’

Mynd ar ddêt i’r opera

Celf yw celf. Adloniant yw adloniant. Dylwn symud i ffwrdd o’r syniad bod rhai mathau o adloniant iddyn ‘nhw’ ac eraill i ‘ni’

Elan Davies

“Mae’n rili chwyslyd ac anodd ac mae’n dy wthio, ond dw i’n teimlo gymaint o foddhad pan dw i wedi gorffen gwers”

Material Queer

Croeso i gylchlythyr Material Queer. Gofod ar-lein sy’n dathlu diwylliant queer yn ei holl ogoniant. Allwch chi byth gael gormod.

Cofrestrwch i’n Substack yma.

Hunan ofal wrth sgwennu

Mae Manon wedi dychwelyd a dan ni’n mynd ar daith darllen o Rufain i
Albania. Hunan ofal wrth sgwennu yw’r thema wrth i ni drafod sut yr ydyn
yn edrych ar ôl ein gilydd trwy gyfnodau anodd.

Mae ‘na lot o chwerthin, chydig o bethau dadleuol ac ambell i sgwrs ddwys.

Dyma restr ddarllen o’r cyfrolau a drafodwyd yn y bennod:

The General of the Dead Army – Ismail Kadare
Y Fawr a’r fach – Siôn Tomos Owen
Pwy yw Moses John – Alun Davies
Menopositif – amrywiol gyfranwyr
Rhifyn cyntaf y cylchgrawn Hanes Byw
Gladiatrix – Bethan Gwanas
A World Without Email – Cal Newport
Y Nendyrau – Seran Dolma
The Island – Ragnar Jónasson
Shade Garden – Beth Chatto
Y Gwyliau – Sioned Wiliam
The Folklore of Wales: Ghosts – Delyth Badder, Mark Norman
Sêr y Nos yn Gwenu – Casia Wiliam
Salem – Haf Llywelyn
Paid a Bod Ofn – Non Parry

Pennod 26 – Dychan, Hiwmor a Grym Celf: Dafydd ap Gwilym (rhan 3)

Dywed Richard Wyn Jones rywbeth yn y bennod hon sydd, er ei fod yn sylw ffwrdd-a-hi, efallai’n dweud mwy am afiaith y farddoniaeth hon na holl draethu’i gyd-gyflwynydd. Dywed y byddai wedi astudio’r Gymraeg yn y brifysgol yn hytrach na Gwleidyddiaeth Ryngwladol, o bosib, pe bai wedi cael darllen y cerddi hyn yr ysgol! Dyna ddigon i awgrymu bod y cerddi dychanol doniol hyn gan Ddafydd ap Gwilym yn eang iawn eu hapêl.
Edrychwn ar hunan-ddychan Dafydd yn y cywyddau ‘Trafferth mewn Tafarn’ a ‘Merched Llanbadarn’. Trafodwn hefyd y gerdd a gafodd ei sensro am flynyddoedd lawer, sef ‘Cywydd y Gal’. Ac ystyriwn ei ymddiddan â’r ‘Brawd Llwyd’, cerdd ryfeddol sy’n cyflwyno fersiwn syfrdanol o fodern o Gristnogaeth ac sy’n amddiffyn yr union fath o ganu serch a gysylltir â Dafydd ap Gwilym. Mae hefyd yn gerdd sy’n tystio i’r ffaith bod celf o safon uchel yn gallu dylanwadu ar ymddygiad pobl.

Pennod 26 – Dychan, Hiwmor a Grym Celf: Dafydd ap Gwilym (rhan 3)

Dywed Richard Wyn Jones rywbeth yn y bennod hon sydd, er ei fod yn sylw ffwrdd-a-hi, efallai’n dweud mwy am afiaith y farddoniaeth hon na holl draethu’i gyd-gyflwynydd. Dywed y byddai wedi astudio’r Gymraeg yn y brifysgol yn hytrach na Gwleidyddiaeth Ryngwladol, o bosib, pe bai wedi cael darllen y cerddi hyn yr ysgol! Dyna ddigon i awgrymu bod y cerddi dychanol doniol hyn gan Ddafydd ap Gwilym yn eang iawn eu hapêl.
Edrychwn ar hunan-ddychan Dafydd yn y cywyddau ‘Trafferth mewn Tafarn’ a ‘Merched Llanbadarn’. Trafodwn hefyd y gerdd a gafodd ei sensro am flynyddoedd lawer, sef ‘Cywydd y Gal’. Ac ystyriwn ei ymddiddan â’r ‘Brawd Llwyd’, cerdd ryfeddol sy’n cyflwyno fersiwn syfrdanol o fodern o Gristnogaeth ac sy’n amddiffyn yr union fath o ganu serch a gysylltir â Dafydd ap Gwilym. Mae hefyd yn gerdd sy’n tystio i’r ffaith bod celf o safon uchel yn gallu dylanwadu ar ymddygiad pobl.

Chwedlau Gwerin Cymru gan Robin Gwyndaf

Chwedlau Gwerin Cymru gan Robin Gwyndaf yw Llyfr y Mis, mis Hydref. 

Dros 60 o chwedlau gwerin a gwybodaeth am arferion gwerin Cymru, yn ôl eu hardal, gan gynnwys Cantre’r Gwaelod (Ceredigion), Nant Gwrtheyrn (Gwynedd), Gwenfrewi (Fflint) a marwolaeth Llywelyn ein Llyw Olaf yng Nghilmeri. Mae’r gyfrol hefyd yn cyfeirio at hen arferion y Cymry fel canu calennig, y Fari Lwyd, Gwaseila, Hela’r Dryw a’r Gaseg Fedi.

Wedi eu hysgrifennu’n ddisglair gan yr awdur toreithiog Robin Gwyndaf gyda darluniadau lliw gan Margaret Jones.

Dyma flas o’r gyfrol:

Chwedlau Gwerin Cymru gan Robin Gwyndaf

Chwedlau Gwerin Cymru gan Robin Gwyndaf yw Llyfr y Mis, mis Hydref. 

Dros 60 o chwedlau gwerin a gwybodaeth am arferion gwerin Cymru, yn ôl eu hardal, gan gynnwys Cantre’r Gwaelod (Ceredigion), Nant Gwrtheyrn (Gwynedd), Gwenfrewi (Fflint) a marwolaeth Llywelyn ein Llyw Olaf yng Nghilmeri. Mae’r gyfrol hefyd yn cyfeirio at hen arferion y Cymry fel canu calennig, y Fari Lwyd, Gwaseila, Hela’r Dryw a’r Gaseg Fedi.

Wedi eu hysgrifennu’n ddisglair gan yr awdur toreithiog Robin Gwyndaf gyda darluniadau lliw gan Margaret Jones.

Dyma flas o’r gyfrol:

Marged Elen a Leo Drayton

Beth yw’r grymoedd sy’n gyrru sgwennwyr i archwilio eu hamgylchfyd, ar lefel corff, cymuned a byd?

Yn y gyfres hon o ddeialogau gyda rhai o leisiau mwyaf cyffrous y Gymru greadigol gyfoes, bydd Iestyn Tyne a Grug Muse yn defnyddio drafftiau o waith newydd son gan y cyfrannwyr fel man cychwyn i ystyried y pethau hyn.

Yn y bennod hon, y ddau sy’n darllen a datgymalu darnau o’u gwaith, yng nghwmni Iestyn Tyne fydd Marged Elen a Leo Drayton.

Cefnogir gan Llenyddiaeth Cymru ac Eisteddfod Genedlaethol Cymru.

Marged Elen a Leo Drayton

Beth yw’r grymoedd sy’n gyrru sgwennwyr i archwilio eu hamgylchfyd, ar lefel corff, cymuned a byd?

Yn y gyfres hon o ddeialogau gyda rhai o leisiau mwyaf cyffrous y Gymru greadigol gyfoes, bydd Iestyn Tyne a Grug Muse yn defnyddio drafftiau o waith newydd son gan y cyfrannwyr fel man cychwyn i ystyried y pethau hyn.

Yn y bennod hon, y ddau sy’n darllen a datgymalu darnau o’u gwaith, yng nghwmni Iestyn Tyne fydd Marged Elen a Leo Drayton.

Cefnogir gan Llenyddiaeth Cymru ac Eisteddfod Genedlaethol Cymru.

Gwledd y Nadolig | Festive Reads

Chwilio am anrhegion Nadolig?

Mae Gwledd y Nadolig, blas o’r llyfrau gwych o Gymru fydd ar gael o’ch siop lyfrau leol y gaeaf hwn ar gael nawr.

Galwch draw i’ch siop lyfrau leol i dderbyn eich copi yn rhad ac am ddim!

Dewch o hyd i’ch siop lyfrau leol, YMA

Gwledd y Nadolig | Festive Reads

Chwilio am anrhegion Nadolig?

Mae Gwledd y Nadolig, blas o’r llyfrau gwych o Gymru fydd ar gael o’ch siop lyfrau leol y gaeaf hwn ar gael nawr.

Galwch draw i’ch siop lyfrau leol i dderbyn eich copi yn rhad ac am ddim!

Dewch o hyd i’ch siop lyfrau leol, YMA

Yr iaith Gymraeg a’r Undeb Rygbi

Mae Undeb Rygbi Cymru wastad wedi ymfalchïo yn y ffaith bod y clybiau a’r cymunedau rygbi yn allweddol bwysig ym mywyd dyddiol ein gwlad. Penderfynwyd yn ystod yr Hydref diwethaf i chwilio am berson i hyrwyddo’r defnydd o’r iaith Gymraeg o fewn yr Undeb, ac fe ges i fy mhenodi i’r swydd ym mis Chwefror. […]

Yr iaith Gymraeg a’r Undeb Rygbi

Mae Undeb Rygbi Cymru wastad wedi ymfalchïo yn y ffaith bod y clybiau a’r cymunedau rygbi yn allweddol bwysig ym mywyd dyddiol ein gwlad. Penderfynwyd yn ystod yr Hydref diwethaf i chwilio am berson i hyrwyddo’r defnydd o’r iaith Gymraeg o fewn yr Undeb, ac fe ges i fy mhenodi i’r swydd ym mis Chwefror. […]

Pennod 25 – Caru yn y Coed: Dafydd ap Gwilym (rhan 2)

Rydym ni’n parhau i drafod ffresni rhyfeddol barddoniaeth Dafydd ap Gwilym yn y bennod hon, gan bwysleisio bod newydd-deb ei gyfansoddiadau wedi’i greu gyda deunydd crai traddodiadol i ryw raddau. Ystyriwn ychydig o ganu serch Dafydd, gan ddechrau â’r cywydd ‘Morfudd fel yr Haul’, cyn craffu ar y modd y mae dwy thema fawr, serch a natur, wedi’u plethu ynghyd yn ei waith. Trafodwn yr ‘oed yn y coed’, a’r bardd yn cyfarfod â’i gariad ym myd natur yn bell o hualau cymdeithas (ac yn bell o ‘eiddig’ ar adegau, pan fydd ei gariad yn wraig briod!). Er nad ydym yn ateb y cwestiwn astrus hwn, rydym yn ei godi o leiaf: a oedd y cariadon sy’n ganolbwynt i gynifer o gywyddau Dafydd yn ferched go iawn? Cewch glywed am y llatai hefyd, y negesydd serch y mae’r bardd yn ei gomisynu.

Pennod 25 – Caru yn y Coed: Dafydd ap Gwilym (rhan 2)

Rydym ni’n parhau i drafod ffresni rhyfeddol barddoniaeth Dafydd ap Gwilym yn y bennod hon, gan bwysleisio bod newydd-deb ei gyfansoddiadau wedi’i greu gyda deunydd crai traddodiadol i ryw raddau. Ystyriwn ychydig o ganu serch Dafydd, gan ddechrau â’r cywydd ‘Morfudd fel yr Haul’, cyn craffu ar y modd y mae dwy thema fawr, serch a natur, wedi’u plethu ynghyd yn ei waith. Trafodwn yr ‘oed yn y coed’, a’r bardd yn cyfarfod â’i gariad ym myd natur yn bell o hualau cymdeithas (ac yn bell o ‘eiddig’ ar adegau, pan fydd ei gariad yn wraig briod!). Er nad ydym yn ateb y cwestiwn astrus hwn, rydym yn ei godi o leiaf: a oedd y cariadon sy’n ganolbwynt i gynifer o gywyddau Dafydd yn ferched go iawn? Cewch glywed am y llatai hefyd, y negesydd serch y mae’r bardd yn ei gomisynu.

Creative Inclusion Plan 2030 – TAPE Community Music and Film

Mae TAPE yn gyffrous i ddadorchuddio ei Gynllun Cynhwysiant Creadigol 2030. Y cynllun yw canol hygyrch cynllun busnes newydd TAPE sy’n cymryd dros 15 mlynedd o gyflawni a datblygu. Gan cyflwyno’r ethos a ffocws i’r elusen wrth iddi greu a datblygu mwy o brosiectau newydd cyffrous a cyfleoedd i bobl yng Nghymru.  

Meet our 10 Future Disrupters!!

Beth yw Future Disrupter?

Mae Future Disrupter yn rhaglen ddatblygu newydd sy’n llawn dop sgiliau trosglwyddadwy ac arweiniad i helpu unrhyw berson ifanc sy’n dymuno fod yn rheolwr prosiect. Bydd rhaglen Future Disrupter yn helpu chi datblygu sgiliau allweddol ar gyfer dyfodol eich gyrfa, gan gynnwys gwahoddiad i rwydwaith diwydiant newydd efo cyngor proffesiynol bydd yn eich helpu ar gyfer y camau nesaf.


Cwrdd â’n 10 Future Disrupters!! 
Mae hyn yn bosibl diolch i’n cyllidwyr Cymru Greadigol

Newid Ymddygiad a Chyfathrebu Hinsawdd | Behaviour Change and Climate Communication

Dychmygwch: ‘dych chi wedi dylunio’r prosiect hinsawdd cymunedol perffaith. ‘Dych chi wedi gwneud cais am yr arian, mae gennych chi’r syniadau, ac rydych chi’n barod i fynd – ond ‘di’r gymuned ddim i weld eisiau cymryd rhan. Beth sy’n digwydd?

Dydy newid hinsawdd ddim yn fater amgylcheddol yn unig; mae’n fater o bobl. Er mwyn deall pam bod pobl yn dewis opsiynau llai ‘gwyrdd’ neu pam eu bod yn cau i lawr a rhoi’r gorau i wrando wrth glyed faint o ddrwg ydy pethau, mae angen i ni ddeall seicoleg ddynol.

Gogledd Iwerddon a’r Undeb – pa ddyfodol?

DARLLEN AM DDIM


Mae sefyllfa Unoliaethwyr y chwe sir yn anobeithiol a thrasig. Dyna ddengys gwybodaeth y bu’r awdur yn gyd-gyfrifol am ei chanfod. Nid yw teyrngarwch y rhai yn y Gogledd sy’n uniaethu â Phrydain yn cyfateb i’r farn yng ngweddill y Deyrnas am bwysigrwydd y dalaith o fewn yr Undeb na lleoliad y ffin.