400 o aelodau!

Ar Ddiwrnod Rhyngwladol Pobl Anabl, rydym wrth ein modd i ddathlu’r garreg filltir o 400 o aelodau✨
Diolch o galon i bob un o’n haelodau, a diolch o galon i’r partneriaid sy’n gweithio gyda ni er mwyn ddatblygu cyfleoedd hygyrch sy’n cefnogi a chodi proffil gwaith ein haelodau.
Mae’r celfyddydau’n darparu llwyfan y gellir ei ddefnyddio i herio’r canfyddiadau negyddol cyffredin o bobl anabl, i dynnu sylw at anghydraddoldebau, ac i gefnogi dewisiadau cyfiawnder cymdeithasol amgen.
Rydym yn edrych ymlaen at barhau i weithio gyda chi gyd i’r fodel gymdeithasol o anabledd, trwy symud y cyfrifoldeb am fynediad o’r unigolyn i’r gymdeithas ehangach, sefydliadau ac isadeileddau.
Rydym yn credu bod pobl anabl a byddar yn ganolog i gelfyddydau’r genedl ac yn ddiolchgar i chi gyd am weithio gyda ni tuag at ein gweledigaeth o Gymru gyfartal a chreadigol.
Caru Darllen: Mari George ac Iwan Rhys
Mari George ac Iwan Rhys sy’n trafod llyfrau gyda Mari Sion.
Mae Sut i Ddofi Corryn gan Mari George a Trowthy gan Iwan Rhys ar gael nawr o’ch siop lyfrau leol.
Beth yw pwrpas lansiad llyfr?
Mae ‘na wledd o lyfrau yn Colli’r Plot Tachwedd. Trafod y Rhinoseros yn
yr ystafell, canmoliaeth ar gyfer Sut i Ddofi Corryn a beth yw pwrpas
lansiad llyfr?
Lot o chwerthin, chydig o bethau dadleuol ac ambell i sgwrs ddwys.
Dyma restr ddarllen o’r cyfrolau a drafodwyd yn y bennod:
The Warehouse – Rob Hart
Dros fy mhen a ‘nglustia – Marlyn Samuel
The Year of Yes – Shonda Rhimes
The Darkness – Ragnar Jónasson
The Mist – Ragnar Jónasson
Tom’s Midnight Garden – Philippa Pearce
Gwreiddio – straeon byrion – amrywiol awduron
Coblyn o Sioe – Myfanwy Alexander
Bullet in the brain – Tobias Wolff (stori fer)
I am Pilgrim – Terry Hayes.
The Martian Chronicles & Dandelion Wine – Ray Bradbury
Sut i Ddofi Corryn – Mari George
Hiwmor Tri Chardi Llengar – Geraint H. Jenkins
Unruly – David Mitchell
The Sanatorium – Sarah Pearse
Pryfed Undydd – Andrew Teilo
O Glust i Glust – Llwyd Owen
Darogan – Siân Llywelyn
Isaac and the egg – Bobby Palmer
Welsh Rugby: What Went Wrong – Seimon Williams
How to Win Friends and Influence People – Dale Carnegie
Cyfres Rwdlan – Angharad Tomos
Dewch i adnabod Nia Morais, Bardd Plant Cymru 2023-2025.

Cyfweliad gyda Nia Morais, Bardd Plant Cymru 2023-2025.
Mae Bardd Plant Cymru yn rôl genedlaethol a gaiff ei dyfarnu i fardd Cymraeg bob dwy flynedd. Nod y rôl yw ysbrydoli a thanio dychymyg plant ar draws Cymru trwy weithdai a phrosiectau barddoniaeth amrywiol.
Tymor yr Afalau – Nia Morais

Gwyliwch Nia Morais, Bardd Plant Cymru 2023-2025, yn adrodd ei cherdd ‘Tymor yr Afalau’.
Mae Bardd Plant Cymru yn rôl genedlaethol a gaiff ei dyfarnu i fardd Cymraeg bob dwy flynedd. Nod y rôl yw ysbrydoli a thanio dychymyg plant ar draws Cymru trwy weithdai a phrosiectau barddoniaeth amrywiol.
I Don’t Want to Write a Poem – Alex Wharton

Gwyliwch Children’s Laureate Wales 2023-2025, Alex Wharton, yn darllen ei gerdd ‘I don’t want to write a poem’.
Mae’r Children’s Laureate Wales yn rôl lysgenhadol genedlaethol sydd â’r nod o ymgysylltu â ac ysbrydoli plant Cymru drwy lenyddiaeth.
Mared Llywelyn a Buddug Roberts
Beth yw’r grymoedd sy’n gyrru sgwennwyr i archwilio eu hamgylchfyd, ar lefel corff, cymuned a byd?
Yn y gyfres hon o ddeialogau gyda rhai o leisiau mwyaf cyffrous y Gymru greadigol gyfoes, bydd Iestyn Tyne a Grug Muse yn defnyddio drafftiau o waith newydd son gan y cyfrannwyr fel man cychwyn i ystyried y pethau hyn.
Heddiw, y ddau sy’n darllen a datgymalu darnau o’u gwaith, yng nghwmni Iestyn Tyne fydd Mared Llywelyn a Buddug Roberts.
Cefnogir gan Llenyddiaeth Cymru ac Eisteddfod Genedlaethol Cymru.
December Network Meeting

Ymunwch â ni mewn cyfarfod rhwydwaith ymarferol dathliadol i gysylltu a myfyrio ar y flwyddyn a fu.
Yr artistiaid gwadd fydd Hyrwyddwyr Creadigrwydd llwyddiannus Cymru ar brosiect 64 Miliwn o Artistiaid – Her Mis Ionawr. Gallwch gymryd rhan mewn dau weithdy 25 munud, y byddwch chi’n eu dewis wrth gyrraedd. Dewch ag offer sylfaenol gyda chi – pin, pensil, papur.
14/12
10:00 – 11:30
Cofrestrwch yma
Betty: Bywyd Penderfynol Betty Campbell gan Nia Morais ac Anastasia Magloire

Betty: Bywyd Penderfynol Betty Campbell gan Nia Morais ac Anastasia Magloire yw Llyfr y Mis i Blant mis Tachwedd.
Uno mentrau cymunedol a bod yn “gerbyd i sicrhau mwy o rym i gymunedau”

“Be’ rydyn ni eisiau ydy stopio’r echdynnu o’r cyfoeth a’r arian yma, fel ei fod o’n aros yn ein cymunedau,” medd Prif Swyddog Cymunedoli Cyf
GIG KLUST 03

Pleser cyhoeddi y bydden ni’n dychwelyd i Victoria Dalston ar 01 Rhagfyr gyda’r arbennig Gwilym, Sywel Nyw, Talulah + DJ PalmerViolet. Tocynnau ar werth nawr!
Pennod 28 – ‘Bawddyn!’: Ymrysonau’r Cywyddwyr

Er mwyn dyfnhau’n dealltwriaeth o waith ‘Beirdd yr Uchelwyr’ neu’r Cywyddwyr, edrychwn yn y bennod hon ar rai o’u hymrysonau.
Wrth ystyried cywyddau yr oedd beirdd yn eu cyfnewid, rydym ni’n archwilio cysylltiadau posib rhwng y farddoniaeth hon a chyd-destunau cymdeithasol coll. Mae’n debyg bod beirdd yn ymrysona am wahanol resymau yn y cyfnod – er mwyn cystadlu am nawdd, er mwyn sefydlu neu gadarnhau enw da, er mwyn trafod agweddau ar eu crefft (a dadlau yn eu cylch!), ac er mwyn hwyl neu adloniant – ond mae’n rhaid i ni ddefnyddio’n dychymyg (ac ychydig o theory anthropolegol!) er mwyn deall y berthynas rhwng y cerddi rhyfeddol hyn a’r cyd-destun(au) a roes fod iddynt. Trafodwn gwestiwn hynod ddiddorol arall hefyd: pam bod bardd yn galw enwau mor hyll ar ei wrthwynebydd, a hynny mewn trafodaeth am bynciau dyrchafedig fel ffynhonnell yr awen a phriod waith y bardd?
Eluned Gramich a Sara Borda Green
Beth yw’r grymoedd sy’n gyrru sgwennwyr i archwilio eu hamgylchfyd, ar lefel corff, cymuned a byd?
Yn y gyfres hon o ddeialogau gyda rhai o leisiau mwyaf cyffrous y Gymru greadigol gyfoes, bydd Iestyn Tyne a Grug Muse yn defnyddio drafftiau o waith newydd son gan y cyfrannwyr fel man cychwyn i ystyried y pethau hyn.
Heddiw, y ddau sy’n darllen a datgymalu darnau o’u gwaith, yng nghwmni Grug Muse fydd Eluned Gramich a Sara Borda Green.
Cefnogir gan Llenyddiaeth Cymru ac Eisteddfod Genedlaethol Cymru.
Strategaethau ar gyfer Llesiant | Strategies for Wellbeing

Gyda Justine Wheatley
Dyddiadau:
Mawrth 30 Ionawr, 10yb – 1yp
A
Mawrth 6 Chwefror 2024. 10yb – 1yp
Cost:
£70 (Sefydliadau cyllid portffolio)/ £40 (Sefydliadau cyllid prosiect)
Gallwn gynnig nifer fach o fwrsariaethau AM DDIM. Cysylltwch â ni os hoffech ymgeisio am un o’r rhain.
Archebwch eich tocynnau yma
Curiadau: Blodeugerdd LHDTC+

Blodeugerdd LHDTC+ flaengar a chyffrous yw Curiadau, a’r cyntaf o’i math yn yr iaith Gymraeg. Gareth Evans-Jones yw’r golygydd deheuig sydd wedi casglu’r amrywiaeth trawiadol o dalent LHDTC+ ynghyd. Yn y casgliad arbennig hwn fe ffeindiwch ddarnau gan feirdd, awduron a dramodwyr.
Prynwch eich copi yma
Gwawrio – Tegwen Bruce Deans

Cyfrol o gerddi gan fardd newydd, Tegwen Bruce-Deans. Mae’n cynnwys cerddi sy’n trafod natur, perthnasoedd, pobl a phob math o bethau eraill. Y mae Tegwen yn rhan o’r sîn farddoniaeth gyda beirdd ifanc beiddgar ac mae ganddi lais aeddfed sy’n amlygu ei hun yn y gyfrol fechan hon. Cynhwysir ei dilyniant o gerddi ‘Rhwng Dau Le’ a enillodd iddi gadair Eisteddfod yr Urdd 2023.
Prynwch eich copi yma!
Anwyddoldeb – Elinor Wyn Reynolds

Cyfrol gyntaf o gerddi gan Elinor Wyn Reynolds. Os mai taith yw bywyd, yna cyfrol yw Anwyddoldeb sy’n cerdded llwybr bywyd gan sylwi ar y profiadau a’r dewisiadau ddaw i’n rhan, ac aros weithiau ar hyd y ffordd.
Gweld Llun o Glywed Llinell – Rhys Dafis

Cyfrol o gerddi gan Rhys Dafis. Dyma gasgliad sy’n hel meddyliau am nifer fawr o themâu yn amrywio o natur, teulu a chymdeithas.
Prynwch eich copi yma!
Pigion Y Talwrn

Dyma’r gyfrol ddiweddaraf yn y gyfres boblogaidd o’r gorau o gynnyrch ‘Talwrn y Beirdd’ ar BBC Radio Cymru. Mae’r Meuryn, Ceri Wyn Jones yn dewis y cerddi hynny sydd wedi aros yn y cof, y rhai sydd wedi codi gwên a’r rhai sydd wedi gwneud i ni feddwl.
Prynwch eich copi yma!
Podlediadau llyfrau

Oes gyda chi diddordeb mewn llyfrau Cymraeg neu ysgrifennu?
Dyma’r podlediadau cyfredol sy’n trafod llyfrau, awduron ac ysgrifennu yn y Gymraeg.
Deddf Cydraddoldeb
Mae Deddf Cydraddoldeb (2010) yn diogelu pobl yn gyfreithiol rhag gwahaniaethu uniongyrchol ac anuniongyrchol.
Er bod y gyfraith hon yn defnyddio’r ymadrodd “ailbennu rhywedd” wrth siarad am bobl draws, mae canllawiau’r llywodraeth a nifer o achosion llys wedi’i ymgorffori i gynnwys pob person traws, ni waeth pa gam o’r proses tranewid y gallent fod.
Dysgwch fwy yma
Gall pobl draws fod yn unrhyw rywioldeb

Hunaniaeth Rhywedd yw ein hymdeimlad mewnol o hunan a sut rydym yn dirnad a galw ein hunain.
Mae atyniad rhywiol neu Rhamantaidd yn ymwneud â sut rydyn ni’n teimlo am bobl eraill a’r hyn rydyn ni’n cael ein denu ato mewn pobl eraill.
Os hoffech wybod mwy am y termau hyn, ag eraill, cliciwch yma
Galwad am aelodau Cymraeg eu hiaith!

Wrth i ddathliadau penblwydd Celfyddydau Anabledd Cymru yn 40 oed ddirwyn i ben mis nesaf, rydyn ni wedi cyhoeddi galwad am fwy o aelodau Cymraeg eu hiaith. Bwriad CAC yw cael Cymru greadigol a chyfartal lle mae pobl anabl yn ganolog i gelfyddydau’r genedl. Mae’r sefydliad yn cael ei arwain gan bobl anabl gan ganolbwyntio […]
Mae pobl Draws yn haeddu teimlo’n ddiogel a chael eu parchu

Mae pobl draws yn haeddu parch a diogelwch. Os ydych chi’n aelod o’r gymuned LHDTC+ neu’n gynghreiriad, gweithredwch heddiw! Gallwch ddilyn y ddolen hon ac ysgrifennu at eich AS, a gofyn iddynt weithredu ar droseddau casineb gwrth-LHDTC+”
Am fwy o wybodaeth, darllenwch ‘New data: Rise in hate crime against LGBTQ+ people continues, Stonewall slams UK Gov ‘inaction’’ yma.
Sgwrs Fflur Dafydd
Dafydd Llewelyn sydd yn sgwrsio gyda Fflur Dafydd.
Awdur sydd yn ysgrifennu nofelau ac ar gyfer y sgrin.
Cawn glywed profiadau Fflur fel awdur, hanes The Library Suicides a ‘tips’ ar gyfer sgwennwyr newydd.
Feral Monster Tour – Tickets

National Theatre Wales yn cyhoeddi taith Feral Monster, sioe sydd wedi’i hysgrifennu gan Bethan Marlow a’i chyfarwyddo gan Izzy Rabey, gyda cherddoriaeth gan Nicola T. Chang.
Y cast yw Lily Beau, Carys Eleri, Geraint Rhys Edwards, Rebecca Hayes, Nathaniel Leacock a Leila Navabi.
Rhwng 15 Chwefror a 22 Mawrth 2024, bydd Feral Monster yn mynd ar daith i’r Sherman yng Nghaerdydd, Canolfan y Celfyddydau Aberystwyth, Pontio ym Mangor, Ffwrnes yn Llanelli (Theatrau Sir Gȃr) a Theatr Brycheiniog yn Aberhonddu. Archebwch eich tocynnau yma.
Feral Fest: Call out for young musicians

Rydyn ni’n llawn cyffro wrth gyhoeddi cyfle anhygoel i gerddorion ifanc ledled Cymru fel rhan o’n sioe sydd i ddod, Feral Monster, sioe gerdd fywiog newydd am arddegwr di-nod. Mae Feral Fest yn cynnig llwyfan i gerddorion ifanc ddysgu am gyfansoddi caneuon a chreu cerddoriaeth ar gyfer y theatr. Dyma dy gyfle i fod yn rhan o brosiect cynhwysol sy’n dathlu amrywiaeth, creadigrwydd a chymuned.
Mae National Theatre Wales yn cael ei ysgogi gan anelu at gysylltiad. Rydyn ni’n gweld theatr fel arf i ddod â phobl ynghyd i fyfyrio, archwilio a chael ein hysbrydoli gan straeon ein cenedl. Rydyn ni am i bawb yng Nghymru weld eu hunain, eu cymunedau, eu profiadau a’u dyfodol yn cael eu dychmygu yn y gwaith yr ydyn ni’n ei wneud.
Mae ein model ymgysylltu arloesol, NTW TEAM, wrth wraidd hyn. Rydyn ni’n credu bod gan bawb hawl i gael mynediad at y celfyddydau a chreadigrwydd. Mae TEAM yn dod i adnabod pobl o bob oed, gallu a chefndir, ledled y wlad i wneud i hynny ddigwydd.
Os oes gen ti ddiddordeb mewn cymryd rhan yn Feral Fest, clicia yma i ddysgu mwy
Llŷr Titus a Peredur Glyn
Beth yw’r grymoedd sy’n gyrru sgwennwyr i archwilio eu hamgylchfyd, ar lefel corff, cymuned a byd?
Yn y gyfres hon o ddeialogau gyda rhai o leisiau mwyaf cyffrous y Gymru greadigol gyfoes, bydd Iestyn Tyne a Grug Muse yn defnyddio drafftiau o waith newydd son gan y cyfrannwyr fel man cychwyn i ystyried y pethau hyn.
Heddiw, y ddau sy’n darllen a datgymalu darnau o’u gwaith, yng nghwmni Iestyn Tyne fydd Llŷr Titus a Peredur Glyn.
Cefnogir gan Llenyddiaeth Cymru ac Eisteddfod Genedlaethol Cymru.
Caru Darllen: Guto Dafydd a Malachy Edwards
Guto Dafydd a Malachy Edwards sy’n ymuno â Mari Sion i drafod llyfrau.
Mae pobl Traws wedi bodoli erioed
Am fwy o wybodaeth darllenwch yr erthygl ‘Seven Things About Transgender People That You Didn’t Know’ yma.
HUMBUG!
Mae HUMBUG! yn ddilyniant hwyliog a myfyriol i chwedl glasurol Charles Dickens, A Christmas Carol.
Gyda’n gilydd eto | Together again

Gyda’n gilydd eto | Together again
Arddangosfa Nadolig
11 Tachwedd – 13 Ionawr 2024
Pennod 27 – Llais Cymraes: Gwerful Mechain

Mae’n hen bryd i ni ganolbwyntio ar lenyddiaeth gan Gymraes. Gan ein bod wedi dechrau trafod cyfnod y cywydd, rydym ni’n neidio ymlaen ryw ganrif ac ychydig o oes Dafydd ap Gwilym yn y bennod hon er mwyn ystyried gwaith Gwerful Mechain, bardd benywaidd a oedd yn byw ac yn cyfansoddi yn ystod ail hanner y 15fed ganrif.
Mae hefyd yn fodd i ni ystyried y modd y mae ‘canonau’ llenyddol Cymraeg – megis y gyfrol ddylanwadol honno, Blodeugerdd Rhydychen o Farddoniaeth Gymraeg – wedi anwybyddu gwaith gan feirdd benywaidd fel Gwerful Mechain. Nodwn hefyd fod Gwerful wedi’i chofio gan rai fel ‘bardd masweddus’ yn bennaf – ysbrydebu anffodus – gan fod ei barddoniaeth yn mynd i’r afael â rhychwant o themâu, gan gynnwys crefydd. Edrychwn yn weddol fanwl ar ei chywydd gorchestol i’r Iesu yn ei ddioddefaint. Cawn gyfle i ystyried barddoniaeth o fath gwahanol iawn ganddi, gwaith sy’n trafod rhyw o safbwynt y fenyw ac yn dychanu canu serch y beirdd gwrywaidd.
Crow Face, Doll Face by Carly Holmes

An uncanny, brooding tale of domestic disturbances, dysfunctional families, flawed mothers, and unfulfilled dreams. “Beautifully written, tender and terrifying.” Una Mannion “Deliciously unsettling… delicately peels away the layers of ordinary family life to reveal dark truths underneath.” Catrin Kean “Unflinching in its authentic and raw portrayal of the complexities of motherhood.” Philippa Holloway Annie surrendered […]
Alun Parrington
Beth yw’r grymoedd sy’n gyrru sgwennwyr i archwilio eu hamgylchfyd, ar
lefel corff, cymuned a byd?
Yn y gyfres hon o ddeialogau gyda rhai o leisiau mwyaf cyffrous y Gymru
greadigol gyfoes, bydd Iestyn Tyne a Grug Muse yn defnyddio drafftiau o
waith newydd son gan y cyfrannwyr fel man cychwyn i ystyried y pethau
hyn.
Y sgwennwr comedi, Alun Parrington, sy’n darllen ac yn datgymalu darnau
o’i waith heddiw, yng nghwmni Grug Muse.
Cefnogir gan Llenyddiaeth Cymru ac Eisteddfod Genedlaethol Cymru.
Yr Etholiad Cyffredinol Prydeinig yng Nghymru

DARLLEN AM DDIM
Fydd dim rhaid galw’r etholiad nesaf tan 17 Rhagfyr 2024, ond pryd bynnag y’i cynhelir caiff ei ymladd dan amgylchiadau newydd sbon yng Nghymru. Bydd y gostyngiad o 20% yn nifer ein hetholaethau yn cael cryn effaith ar y map gwleidyddol. Ond nid dyna’r ystyriaeth bennaf ym mhob etholaeth.
Amcangyfrif Presennol
Gweminar: Tyfu Gwytnwch Bwyd | Webinar: Growing Food Resilience

29/11 | 14:00
Cofrestrwch yma!
Sut gall tyfu ein bwyd ein hunain helpu i daclo newid hinsawdd? Beth yw manteision eraill tyfu bwyd yn y gymuned? A sut gall cymunedau ddechrau arni os ydynt eisiau tyfu eu bwyd eu hunain a gwneud yn siŵr eu bod yn garddio yn y ffordd fwyaf ecogyfeillgar posibl?
Ymunwch â ni gyda siaradwyr o Ffermydd a Gerddi Cymdeithasol, Bwyd Bendigedig a’r prosiect Global Gardens i drafod rôl tyfu bwyd cymunedol wrth daclo newid hinsawdd a hybu diogelwch bwyd lleol, yn ogystal â pha gymorth sydd ar gael yng Nghymru i’ch cymuned ddechrau eich prosiectau tyfu bwyd eich hun.
Mae gan sawl un o’n grwpiau a gefnogir gan Egin uchelgeisiau i ddechrau prosiectau tyfu cymunedol, ac mae llawer o’n Mentoriaid Cymheiriaid yn brofiadol mewn gweithio gyda phopeth o erddi ysgol i amaethyddiaeth adfywiol, pantris bwyd i baraddiwylliant – felly rydym yn disgwyl digon o drafodaeth fywiog a cyfleoedd i chi gwrdd â’ch gilydd, rhannu straeon a gofyn cwestiynau!
Gweminar: Effeithlonrwydd Egni | Webinar: Energy Efficiency

21/11 | 13:00
Cofrestrwch yma
Mae deall a lleihau defnydd ynni yn eich adeilad cymunedol yn fwy na lleihau eich effaith negyddol ar yr hinsawdd; mae hefyd yn benderfyniad ariannol call. Ymunwch â Mike Brain, Rheolwr Rhaglen Sero net (CYD Cymru) a Dave Gittins o Asiantaeth Ynni Severn Wye, sy’n darparu archwiliadau ynni am ddim ar gyfer adeiladau cymunedol y grwpiau sy’n cael eu cefnogi drwy Egin. Gyda’i gilydd, byddant yn egluro beth mae pethau fel ôl-osod, ‘sero net’, ac inswleiddio yn ei olygu.
Byddwn hefyd yn clywed straeon gan grwpiau cymunedol sydd wedi llwyddo i wella eu heffeithlonrwydd ynni, gan gynnwys yr heriau a wynebwyd ganddynt. Ymunwch â ni i ddysgu am y newidiadau mawr a bach y gall eich cymuned eu gwneud heddiw, fel y gallwch wneud dewisiadau mwy gwybodus, arbed arian a lleihau eich ôl troed carbon.
Cyfarfod Rhwydwaith mis Tachwedd | November Network Meeting

15/11 | 10:00
Yn dilyn cynhadledd Gwehyddu, dyma sgwrs rhwng Emily van de Venter a Lexi Ireland ar anghydraddoldebau mewn iechyd meddwl a llesiant sy’n ystyried sut gall y sector creadigol gyfrannu at wella cydraddoldeb mewn iechyd meddwl a llesiant, a chanlyniadau iechyd ehangach i bobl sy’n profi anawsterau iechyd meddwl.
Rhinoseros

Mewn pentref tawel, mae rhinoseros yn taranu trwy’r strydoedd. Mae pawb wedi drysu’n llwyr. O ble ddaeth yr anifail arswydus?
Ond, fesul un, caiff holl drigolion y pentref eu hudo gan y drefn newydd a’u trawsnewid i mewn i fwystfilod. Wrth i’r byd a’i bobl newid o’i gwmpas, mae’r arwr annhebygol Bérenger (Rhodri Meilir) yn gafael yn dynn yn ei hunaniaeth ac yn gwrthod ildio – ond beth ydy’r gost o beidio cydymffurfio?
Yn llawn hiwmor annisgwyl a thensiwn hunllefus, mae Rhinoseros yn sylwebu ar gymdeithas, eithafiaeth a sut y gall casineb ledaenu fel feirws. Mor berthnasol nawr ag erioed, daw’r campwaith absẃrd hwn gan Eugène Ionesco i lwyfannau Cymru yn yr addasiad cyntaf i’r Gymraeg gan Manon Steffan Ros ac o dan gyfarwyddyd Steffan Donnelly.
Byddwch yn ofalus – mae’r rhinoserosod yn dod! Ewch i weld dyddiadau’r daith a bachwch eich tocynnau yma
Strange Tales by Daniel Morden

Read the first chapter here: Available now from your local bookshop.
Adlais 1 Live

Mae Connor Morgans yn cyflwyno:
Hemes
Half Happy
Liam J Edwards
Mynediad am ddim
The Moon, Caerdydd
09/09/2023
7.45pm
18+
Swyn

Dewch gyda Swyn ar siwrne trwy fyd natur…
O’r cwningod cyfeillgar i’r hwyiaid hwyliog, mae Swyn yn caru natur! Ond wrth iddi hi geisio chwarae gyda’r creaduriaid clen, mae ganddyn nhw eu syniadau eu hunain ar sut gael hwyl! Gyda help ambell i anifail arbennig ar hyd y ffordd, mae Swyn yn dysgu mai nid trwy arwain neu ddilyn eraill y mae gwneud ffrindiau, ond trwy ddathlu y pethau hynny sy’n gwneud bob un ohonom ni yn unigryw.
Lapiwch yn gynnes ac ymunwch â Swyn a’i ffrindiau ar gyfer sioe swynol yn seiliedig ar y llyfr ‘Whimsy’ gan Krystal S. Lowe. Yn cyfuno’r Gymraeg ac Iaith Arwyddion Prydain (BSL), dyma gynhyrchiad arbennig fydd yn tanio dychymyg cynulleidfaoedd ifanc gyda stori a dawns.
Ewch i weld dyddiadau’r daith ac archebwch eich tocynnau yma
Dylan Huw a Talulah Thomas
Beth yw’r grymoedd sy’n gyrru sgwennwyr i archwilio eu hamgylchfyd, ar lefel corff, cymuned a byd?
Yn y gyfres hon o ddeialogau gyda rhai o leisiau mwyaf cyffrous y Gymru greadigol gyfoes, bydd Iestyn Tyne a Grug Muse yn defnyddio drafftiau o waith newydd sbon gan y cyfrannwyr fel man cychwyn i ystyried y pethau hyn.
Yn y bennod hon, y ddau sy’n darllen a datgymalu darnau o’u gwaith, yng nghwmni Grug Muse fydd Dylan Huw a Talulah Thomas.
Cefnogir gan Llenyddiaeth Cymru ac Eisteddfod Genedlaethol Cymru
On Value, Pay and Problems of Capitalism: Poets Talk About the Challenges of Economic Stress
On Value, Pay and Problems of Capitalism: Poets Talk About the Challenges of Economic Stress
Hunan ofal wrth sgwennu
Mae Manon wedi dychwelyd a dan ni’n mynd ar daith darllen o Rufain i
Albania. Hunan ofal wrth sgwennu yw’r thema wrth i ni drafod sut yr ydyn
yn edrych ar ôl ein gilydd trwy gyfnodau anodd.
Mae ‘na lot o chwerthin, chydig o bethau dadleuol ac ambell i sgwrs ddwys.
Dyma restr ddarllen o’r cyfrolau a drafodwyd yn y bennod:
The General of the Dead Army – Ismail Kadare
Y Fawr a’r fach – Siôn Tomos Owen
Pwy yw Moses John – Alun Davies
Menopositif – amrywiol gyfranwyr
Rhifyn cyntaf y cylchgrawn Hanes Byw
Gladiatrix – Bethan Gwanas
A World Without Email – Cal Newport
Y Nendyrau – Seran Dolma
The Island – Ragnar Jónasson
Shade Garden – Beth Chatto
Y Gwyliau – Sioned Wiliam
The Folklore of Wales: Ghosts – Delyth Badder, Mark Norman
Sêr y Nos yn Gwenu – Casia Wiliam
Salem – Haf Llywelyn
Paid a Bod Ofn – Non Parry
Pennod 26 – Dychan, Hiwmor a Grym Celf: Dafydd ap Gwilym (rhan 3)

Dywed Richard Wyn Jones rywbeth yn y bennod hon sydd, er ei fod yn sylw ffwrdd-a-hi, efallai’n dweud mwy am afiaith y farddoniaeth hon na holl draethu’i gyd-gyflwynydd. Dywed y byddai wedi astudio’r Gymraeg yn y brifysgol yn hytrach na Gwleidyddiaeth Ryngwladol, o bosib, pe bai wedi cael darllen y cerddi hyn yr ysgol! Dyna ddigon i awgrymu bod y cerddi dychanol doniol hyn gan Ddafydd ap Gwilym yn eang iawn eu hapêl.
Edrychwn ar hunan-ddychan Dafydd yn y cywyddau ‘Trafferth mewn Tafarn’ a ‘Merched Llanbadarn’. Trafodwn hefyd y gerdd a gafodd ei sensro am flynyddoedd lawer, sef ‘Cywydd y Gal’. Ac ystyriwn ei ymddiddan â’r ‘Brawd Llwyd’, cerdd ryfeddol sy’n cyflwyno fersiwn syfrdanol o fodern o Gristnogaeth ac sy’n amddiffyn yr union fath o ganu serch a gysylltir â Dafydd ap Gwilym. Mae hefyd yn gerdd sy’n tystio i’r ffaith bod celf o safon uchel yn gallu dylanwadu ar ymddygiad pobl.