Cartref digidol diwylliant Cymru.

Cartref digidol diwylliant Cymru.

Menu

Theme: Llenyddiaeth

Louise Bretland-Treharne

Fy enw i yw Louise Bretland-Treharne.

Cefais fy magu mewn pentref bach o’r enw Cribyn ger Llambed yng Ngheredigion. Dwi bellach yn byw yn Nhre-Ioan ar gyrion tref Caerfyrddin. Awdur, cyfarwydd a bardd ydw i yn byw cyda chyflwr Ataxia a chyflyrrau meddygol eraill sy’n ymwneud â newidiadau gwybyddol. Rwy’n gwella o gancr y groth. Mae fy ysgrifennu yn seiliedig ar nifer o themâu megis creu ymwybyddiaeth ynglŷn ag anableddau.

Rwy’n ysgrifennu ar themâu’n ymwneud â mamolaeth, anifeiliaid, galar a cholled, tirlun, hiwmor, iechyd a gofal cymdeithasol. Mae gen i gofiant sydd ar hyn o bryd yn nwylo cyhoeddwr. Mae fy straeon byrion a cherddi wedi cael eu cyhoeddi mewn cylchgronau, papurau newydd, ac ar blatfformau digidol ar y sîn cenedlaethol a rhyngwladol yn Gymraeg a Saesneg.

Pennod 2 – Y Llawysgrif Gymraeg gyntaf (sydd wedi goroesi!)

Llyfr Du Caerfyrddin, Llyfr Taliesin, hanes ysgrifennu Cymraeg a natur llawysgrifau:

Dechreua’r bennod hon drwy ystyried rhai o’r enghreifftiau cynharaf o ysgrifen Gymraeg sydd wedi goroesi, a nodi bod yr iaith wastad wedi bod yn gyfrwng i drafod dysg o wahanol fathau, gan gynnwys gwyddoniaeth. Trafodwn dechnoleg ysgrifennu’r cyfnod canoloesol, gan bwysleisio bod y llawysgrifau’n bethau prin, bregus a gwerthfawr. Wedyn, rydym ni’n oedi cryn dipyn ynghylch Llyfr Du Caerfyrddin, y llawysgrif Gymraeg – h.y., yn gyfan gwbl Gymraeg o ran iaith – sydd wedi goroesi. Pwy oedd y mynach a aeth ati i gynllunio a chreu casgliad o farddoniaeth Gymraeg, llawer ohoni’n gysylltiedig â’r bardd Myrddin chwedlonnol a roes ei enw i’r lle, yn ôl y stori? A yw’n bosibl dweud bod Myrddin yn ymryson â’r bardd chwedlonol arall hwnnw, Taliesin, am oruchafiaeth yn y traddodiad llenyddol? A beth am y llawysgrif bwysig honno â gyslltir ag ef, sef Llyfr Taliesin? Pam fod cymaint o’r farddoniaeth Gymraeg hon yn broffwydol, a beth yw dehongliad ‘pobl Pen’mynydd’ yn sir Fôn o’r Mab Darogan?

Cyflwynwyd gan: Yr Athro Jerry Hunter a’r Athro Richard Wyn Jones
Cynhyrchwyd gan: Richard Martin
Cerddoriaeth: Might Have Done gan The Molenes

Jeff William Acosta: How I Wrote ‘of thee I sing’

They came in like flashes, in fragments—a tapestry of thoughts. Writing poetry in a language that is not native to me, in a sense makes me think of ways or approach the English language in a different angle.


Jeff William Acosta is a poet from Ilocos Sur, Philippines. He is a 2021 Jack Grapes Poetry semifinalist, 2022 Foley Poetry Contest finalist, Boston Review Annual Poetry Contest semifinalist. His poems have been published or are forthcoming in America Magazine, Kritika Kultura, Tomás Journal, Strange Horizon, NOVICE, and the Margins.

You can find him on Instagram @jeeeepney or on Facebook under Jeff William Acosta

Interview by Zoë Brigley

North Wales Wildlife Trust – Wild Words

Mae The Wildlife Trusts yn fudiad llawr gwlad o bobl yn cyd-weithio ar gyfer bywyd gwyllt. Mae The Wildlife Trust yn gweithio dros y Ddeyrnas Unedig i wella lleoliadau i fywyd gwyllt a dylwanwadu ar lywodraethau i sicrhau dyfodol bywyd gwyllt. Mae Wild Words yn nodwedd o Wild North Wales, sydd yn gofyn i ddarllenwyr […]

8 rheswm pam mae darllen yn gwneud lles i ni

Lleihau lefel straen Yn ôl astudiaeth gan Brifysgol Sussexi, mae darllen yn gallu lleihau lefel straen hyd at 68%. Dangosodd eu gwaith ymchwil mai darllen oedd y ffordd gyflymaf a mwyaf effeithiol o leihau lefel straen, a’i fod yn fwy effeithiol na gwrando ar gerddoriaeth, cael paned, neu fynd am dro – a hynny am […]

Paul Deaton: How I Wrote ‘Harvest’

Harvest You weed out the tubs, toss the rich peat. Dig drills. Wait for the seeds to un-sleep. Radishes, spring onions, fennel from a friend. Answer now the urge to self-sooth, soul-mend. In one pot pinch them out to give ground, there they burgeon, little up-starts, proud. The private turn in you at last to […]

Trêlyr Yr Hen Iaith

Cyflwyniad hwyliog i hanes llenyddiaeth Gymraeg, gyda, Jerry Hunter, hogyn o’r Midwest yn America yn dysgu Richard Wyn Jones, hogyn o ganolbarth Sir Fôn, am drysorau’i iaith ei hun.

Cyflwynwyd gan: Yr Athro Jerry Hunter a’r Athro Richard Wyn Jones
Cynhyrchwyd gan: Richard Martin
Cerddoriaeth: Might Have Done gan The Molenes

Galwad Agored: Panel Pobl Ifanc / Open Call: Young People’s Panel

Ydych chi rhwng 17 ac 20 oed?

Mae Cyngor Llyfrau Cymru yn chwilio am unigolion sy’n mwynhau darllen, yn ogystal ag unigolion nad ydynt yn mwynhau darllen.

Rydym yn cynnig cyfle gwych i unigolion brwdfrydig sy’n barod i leisio barn i ymuno â phanel pobl ifanc. Byddwn yn trafod profiadau darllen, sut i hyrwyddo darllen, yn ogystal ag adnabod meysydd a themâu posib sydd angen eu targedu o fewn cyhoeddiadau yn y dyfodol.

Bydd y panel yn cwrdd dair gwaith y flwyddyn (unwaith wyneb yn wyneb mewn lleoliad i’w gadarnhau, ac yna dau gyfarfod rhithiol). Cynigir ffi o £100 am fynychu pob cyfarfod.

Os oes gennych ddiddordeb, cwblhewch y FFURFLEN HON a’i dychwelyd i plant@llyfrau.cymru erbyn 6 Mawrth 2023.

Am wybodaeth bellach, cysylltwch â plant@llyfrau.cymru

Suman Gujral: How I Wrote ‘Lion’ | Video Interview

At Poetry Wales, we are always open to conversation, and we were very glad that about eighteen months ago, the artist and writer Suman Gujral wrote to us to mention that it was almost 75 years since the Partition of India and Pakistan and to encourage us to mark it in some way. After some discussion, we felt that this was an important event and though we don’t have themed issues, we did send a special call-out to writers with a connection to South Asia. The poems we received were on every subject, including some moving ones about the history and legacy of Partition.

We were also glad to be able to have two poets discussing the subject of Partition too: Sampurna Chattarji (based in India) and Nasia Sarwar-Skuse (based in South Wales), as part of a series that puts Welsh writers in touch with poets from beyond the UK. (For our next issue 58.3, we’ll see Nia Morais (based in Cardiff) in conversation with American Dakota poet Gwen Nell Westerman.)

None of this would have happened without the conversation with Suman Gujral, and it is fitting that her stunning artwork is on the cover of issue 58.2. We are delighted to host Suman’s powerful video poem here along with an interview. We want to thank Suman wholeheartedly and encourage readers to find out more about her art and writing.

If you would like to write to us with a suggestion for the magazine, please do so by emailing editor@poetrywales.co.uk

Yr Hen Iaith

Cyflwyniad hwyliog i hanes llenyddiaeth Gymraeg, gyda Jerry Hunter, hogyn o’r Midwest yn America yn dysgu Richard Wyn Jones o Sir Fôn am drysorau’i iaith ei hun

Mae Mwy i’r Wy gan Nicola Davies

Mae Mwy i’r Wy gan Nicola Davies yw Llyfr y Mis i Blant. 

Dewch i fwynhau byd natur yng nghwmni Nicola Davies, swolegydd, bardd ac awdur llyfrau plant penigamp. Dilynwch ei hanturiwr ifanc wrth iddi archwilio wyau o bob lliw a llun, lle mae dod o hyd iddyn nhw, a beth yw’r cyfrinachau maen nhw’n eu cuddio. Wedi’r cyfan, mae mwy i’r wy!

Addasiad Cymraeg Anwen Pierce, darluniau gan Abbie Cameron. 

Ar gael nawr o’ch siop lyfrau leol.

Aaron Kent: How I Wrote ‘Between all of us like a Wavy Halo Form’

Between all of us like a Wavy Halo Form The long river of the unconscious where we all are home, tossing planets and asteroids aside. The yawning drag of orbit I haven’t breathed since I got back from Paris, the oomph is real. The soundless silent and the voice of the voice; there’s little time. […]

Adam Cairns: How I Wrote ‘Mum Dancing’

Mum Dancing Gloria Gaynor belts out I Will Survive on the downstairs radio where mum’s alone humming while she sways, dancing all her moves. I want to ask her what the late-night crying means? Why she stays? She twirls her skirt then meets my eye and then I’m dancing too and it’s like our home […]

How (Not) to Do It All – Energise Your Life by Dr Emma Short

How (Not) to Do It All – Energise Your Life by Dr Emma Short is our Book of the Month. It offers a fresh perspective with a simple evidence-based guide to leading a healthier, happier and calmer life.

In an extract, Dr Emma Short explains why she wrote the book.

Camille Francois: How I Wrote ‘Let us go down, and there confound’

Let us go down, and there confound Gen 11:7 We entered you like a body, through darker ground where a memory of water ran, following the white of little bells, or the backside of a hare. Living in the language of something else, the bird’s nest orchid, whose food is not its own, whose leaves […]

Mat Riches: How I Wrote ‘Tomato Plants’

Tomato Plants Whenever colleagues shared pictures of their new-borns at work, showing photos of your yellow flowers was maybe a bit much, perhaps, but allow me these small moments —this has been our first year together. I’ve tended to you all summer, putting far more care into that than any plans for the future. It’s […]

Awydd darllen mwy yn 2023?

Argymhellion Darllen Ddim yn siŵr beth i’w ddarllen? Chwilio am argymhellion? Rhowch gynnig ar bodlediadau sy’n trafod llyfrau. Mae podlediad Colli’r Plot a Caru Darllen yn trafod llyfrau o bob math, yn ogystal â chyfweld awduron. Maen nhw hefyd yn cynnwys rhestr ddarllen gyda phob pennod, felly does dim angen gwneud nodyn neu grafu pen […]

Megan J Arlett: How I Wrote ‘Fresh Meat’

Fresh Meat A rare sea creature in an evening gown, I float around the tables and try to find my name made foreign by calligraphy. My left-hand neighbour is already seated and reading Course in General Linguistics, which proves he has no idea how to communicate with other humans. On the table, candles shake as […]

Modron Magazine Launch

Here is the film from Modron Magazine’s launch event at Kenfig Nature Reserve. Funded by the Books Council Wales, Modron is a literary magazine in response to the ecological crisis the world faces today. Please visit the website to read the contributions and find out more about the project.

Modron Magazine

Wedi’i sefydlu gan Kristian Evans a Zoë Brigley, mae MODRON yn ceisio cyhoeddi gwaith sydd yn trafod ac yn adlewyrchu goblygiadau a heriau newid hinsawdd a’r argyfwng ecolegol, gan egin ysgrifenwyr a rhai mwy sefydledig. Mae MODRON yn  cofleidio moeseg o annedd gyda gofal, a bod yn agored i hynny sydd tu hwnt i’r dynol, […]

Launch Event: Saturday

Join Dyddiau Du in celebrating the launch of our new space across Saturday 26th and Sunday 27th of November!

Date & Time: Sat, 26 November 2022, 12:00 – 18:00 GMT

Location: Unit 21, Capitol Cardiff Queen Street Cardiff CF10 2HQ

Donation Entry

Dyddiau Du

Llyfrgell gymunedol a gofod celfyddydol/llenyddol niwroamrywiol wedi’i arwain gan bobl cwiar

Llyfrau Cwpan y Byd

Wrth i ni edrych ymlaen at weld Cymru yn nhwrneimant Cwpan y Byd am y tro cyntaf ers 1958, dyma gasgliad o lyfrau a fydd yn siŵr o’ch tanio a’ch ysbrydoli.

Crank up the Volumes: Reading Wales – Books, Readers, Authors

Reading list The Valley of Lost Secrets – Lesley Parr (Bloomsbury) Honesty and Lies – Eloise Williams (Firefly Press) The Blue Book of Nebo – Manon Steffan Ros (Firefly Press) More books by Lesley Parr: When the War Came Home (Bloomsbury) Where the River Takes Us (Bloomsbury, published 2023) More books by Eloise Williams: The […]

Gwledd y Nadolig | Festive Reads

Chwilio am anrhegion Nadolig?

Mae Gwledd y Nadolig, blas o’r llyfrau gwych o Gymru fydd ar gael dros y misoedd nesaf, ar gael nawr.

Galwch draw i’ch siop lyfrau leol i dderbyn eich copi yn rhad ac am ddim!

Dewch o hyd i’ch siop lyfrau leol YMA.

Rhaglen Gŵyl Cymru Festival Programme

● RHAGLEN WEDI’I ARWAIN GAN Y CEFNOGWYR I GYNNWYS COMEDI A CHERDDORIAETH BYW, THEATR, MURLUNIAU AC ARDDANGOSFEYDD, FFILMIAU A STOMPIAU
● LLEOLIADAU YN CYNNWYS TAFARNAU CYMUNEDOL, CLYBIAU PÊL-DROED, CLYBIAU IEUENCTID, NEUADDAU TREF A CHOLEGAU
● DIGWYDDIADAU O GANADA I GAERNARFON, O’R ALMAEN I ABERTEIFI, O DUBAI I DREORCI
● CYMRU YDY’R WLAD LEIAF I ENNILL LLE YNG NGHWPAN Y BYD – A’R UNIG UN I GYNNAL GŴYL GELFYDDYDOL OCHR YN OCHR Â’R TWRNAMAINT
● RHAGLEN LAWN YN FYW NAWR

Her Bro: Coed Call

Mae tlodi tanwydd yn pwnc sydd wedi bod yn drafodaeth mawr yn 2022, gyda llawer ddim yn gwybod beth ydi’r ateb i helpu pobl sydd yn dioddef ohonno. Ond mae Wil o’r Prospect Skyline a’r Dref Werdd wedi bod yn cydweithio gyda sefydliadau lleol i gael stor o coed tan I rhoi i pool yn y FRO. Fel mae Wil yn dweud syniad sydd yn gwneud synnwyr. Dewch i glywed mwy am y cynllun