Ym mis Rhagfyr, roeddem wrth ein bodd yn cyhoeddi bod Sofia Lewis wedi derbyn ein Cymrodoriaeth Cynefin gyntaf. Fel rhan o’r gymrodoriaeth, mae Sofia yn treulio tymor yn Sefydliad Reuters yn Rhydychen, yn archwilio dyfodol newyddiaduraeth ochr yn ochr â chwe Chymrawd arall o bob cwr o’r byd. Dyma’r cyntaf mewn cyfres o bostiadau blog y bydd Sofia yn eu rhannu gyda ni am ei phrofiad. Derbyniodd y prosiect gefnogaeth gan Lywodraeth Cymru drwy Cymru Greadigol.
Fel newyddiadurwr sy’n gweithio ym maes darlledu, prin iawn yw’r cyfle i gymryd cam yn ôl.
Mae galw’r allbwn newyddion dyddiol – yn fy achos i, bwletinau teledu lluosog, gwasanaeth ffrydio, sianeli cymdeithasol, a gwefan newyddion – yn golygu eich bod chi’n gyson â’ch trwyn yn chwilio am y stori nesaf.
Ac er y gall fod yn un o’r gyrfaoedd mwyaf cyffrous a gwerth chweil am yr union reswm hwnnw, mae risg o ganolbwyntio cymaint ar yr hyn sydd nesaf fel eich bod chi’n colli golwg ar pam mae’r adrodd straeon yn bwysig yn y lle cyntaf.
Sofia ydw i, newyddiadurwr darlledu sy’n gweithio yn ITV Cymru yng Nghaerdydd.
Rydw i wedi diddori mewn newyddion a materion cyfoes cyhyd ag y gallaf gofio – ymhell cyn iddo fod yn rhan o ddisgrifiad fy swydd. Eto i gyd, wrth dyfu i fyny ym Mhort Talbot, tref fach, ddiwydiannol, dosbarth gweithiol, roedd yn aml yn teimlo fel pe bai’r penawdau am ein cymuned wedi’u llunio gan y rhai heb fawr o ddealltwriaeth am realiti bywyd yno.
Chwaraeodd y datgysylltiad hwnnw ran fawr yn y rheswm pam y cefais fy nenu i fod yn newyddiadurwr gyntaf – i gael rhan yn y naratif hwnnw. Roeddwn i eisiau llwyfannu straeon a oedd yn bwysig i gymunedau fel fy un i, cymunedau a oedd wedi’u tangynrychioli, ac weithiau wedi’u camliwio, yn y cyfryngau.
Ond hyd yn oed pan fyddwch chi wedi’ch arfogi ag angerdd a dyfalbarhad, gall cael y cyfle cyntaf hwnnw mewn newyddiaduraeth fod yn frwydr i lawer. Rhwng gwaith lefel mynediad â chyflog isel a di-dâl, y galw am gyrsiau meistr drud, a diwydiant sy’n canolbwyntio’n ystyfnig ar Lundain, mae pobl o gefndiroedd dosbarth gweithiol ac incwm is yn dal i wynebu rhwystrau sylweddol i gael gwaith.
Er i mi lwyddo i sicrhau lle ar hyfforddeiaeth newyddion gystadleuol a dod o hyd i lwyddiant yn gynnar yn fy ngyrfa, y gwir amdani yw bod fy llwybr gyrfa newyddiadurol fy hun yn parhau i fod yn anomaledd yn y diwydiant. Dyna sy’n tanio fy niddordeb mewn archwilio pa straeon sy’n cael eu hadrodd, a phwy sy’n cael eu hadrodd.
Maent yn gwestiynau mawr… ond nid mor hawdd i’w dadbacio pan fydd dedleins rhaglen ddyddiol am 6pm yn agosáu.
Sy’n fy nhynnu’n ôl at y moethusrwydd prin hwnnw – gallu stopio a chymryd stoc.