Gwynt Gwyllt Cymru
Roedd pethau yn siglo a gwichian oedd rhai
Pan chwythodd corwyntoedd am ‘thefnos dim llai.
O Sul trwy dydd Llun ‘roedd pawb mor siwr
Fod popeth tu allan yn troi yn y stwr.
‘Roedd dodrefn yr ardd a phlanhigion yn troi
Bin spwriel a cadair yn gorwedd fel lloi.
Tegannau a brolis, bwcedi a mops
‘N hedfan drwy’r awyra’r corwynt Cymraeg.
Pob dim heb ei glymu yn hedfan drwy’r ne’
Gwrthdaro a twrw’mhob cornel o’r lle.
Chwibannodd y gwynt a ninnau’n ddi-gwsg
Ond diogel y’r oeddem er cryndod y drws.
Mi welais i fuwch ar adain ‘rwyn siwr
Yn gorwedd a’i chefn o dan droedfedd o ddwr.
Ei thraed yn yr awyr pedair nid tair
a potiau blodau fel llysiau mewn pair.
‘Roedd pethau yn rhuglio, a gwichian oedd rhai
Pan chwythodd y corwynt am ‘thefnos nid llai.
Aeth leiniad o ddillad a’r pegiau i ffwrdd
Hyd heddiw mai rhai heb ddychwelyd i’r bwrdd.
Crynnai y coed, yr afonnydd yn fflyd
A plentyn yn gorwedd yn syn yn ei gryd.
Y pinwydd yn curo tu allan i’r drws
A twrch a llygoden yn hedfan ar goes brws.
Defaid y caeau hyd cangau y coed
A’u gwlan fel plu gwynt wedi hedfan heb oed.
Yr adar yn sgrechian mwy swniog na ‘rioed
A’r aer yn eu chwythu fel dail-hydref o’r coed.
‘Rwy’n cofio syn edrych ar wyneb ‘y nhad,
Maes parcio’r car newydd ar y ffordd i gefn gwlad.
A’r car anffodus yn edrych fel cwch
‘Nofio’r ei do mewn dwy droedfedd o drwch.
A mam fach yn damio, peidiwch a son.
Wrth weld ei gardd flodau yn hwylio lawr lon.
Cychwynnodd ci nadu, a cheisio dal ‘i gwt
Nes baglu dros fabi’n llyncu malwen lled bwt.
Ond mewn winc daeth tawelwch o’r Ne,
Aeth y gwynt tua’r Alban syrthiodd popeth i’w le.
Cododd y fuwch, syrthiodd defaid o’r coed
Heb eu gwlan cynes yn tishian heb oed.
Peidiodd ci gyfarth a’r adar yn stond
A mam gaeth ei phegs a’r hoff lian yn sownd.
Tynnwyd y car heb fod llawer gwaeth ar ei draed
A’r blodau ail blannyd heb golli dim gwaed.
Gosodais y dodrefn a’r brolis’n eu sied;
Bu farw un twrch fu’n hedfan dros Ned.
Mi claddwyd y gweddillion mewn mwsog ‘yn yr ardd
A gweddi fach deurngar i’r teulu gan fardd.
A phawb yn ol at eu bywyd fel cynt
Heb neb yn anghofio helynt y gwynt.
‘Roedd pethau yn rhuglio, ond chwincian oedd rhai,
Pan chwythodd corwyntoedd am ‘thefnos dim llai.
by Paul J McCue
Translated into Welsh by
Martin Riley, John Jones and Tecwyn Jones
Illustration by Julia Wilson