Newid hinsawdd, cefnogaeth iechyd meddwl, annibyniaeth i Gymru, a chydraddoldeb… dyma rai o’r materion sy’n bwysig i ddisgyblion Chweched Dosbarth Ysgol Gyfun Gymraeg Bro Edern wrth benderfynu sut i bleidleisio eleni…
Wythnos i heddiw, bydd pobol ifanc 16 ac 17 oed yn cael pleidleisio am y tro cyntaf yn etholiadau Senedd Cymru.
Ac mae Cadi Dafydd wedi bod yn holi pedwar o ddisgyblion blwyddyn 12 Ysgol Bro Edern yn y brifddinas ynghylch y pethau sy’n bwysig iddyn nhw cyn y bleidlais.
Roedd Gwion Rhisiart, Lily Isaac, Molly Spivey, a Morgan Barrell i gyd yn “hapus iawn” fod pawb dros 16 oed yn cael pleidleisio o hyn ymlaen, a bod yr etholiad yma yn gyfle i bobol ifanc “gael llais am y tro cyntaf”.
Morgan Barrell, Lily Isaac, Gwion Rhisiart a Molly Spivey o Ysgol Bro Edern
“Cymryd cyfrifoldeb”
Mae Gwion yn astudio Lefel A Hanes, Almaeneg, Daearyddiaeth a’r Fagloriaeth Gymraeg, ac wrth ei fodd gyda’r penderfyniad i roi’r hawl i bobol ifanc 16 ac 17 oed fwrw pleidlais.
“Dw i’n credu bod e’n syniad rili da, dw i ddim yn teimlo bod e’n deg fod cymaint o ddewisiadau wedi cael eu gwneud, ac ein bod ni ddim yn cael ein cynrychioli yn y broses.
“Er enghraifft, gyda’r fiasco arholiadau’r flwyddyn ddiwethaf, roedd yna ddiffyg siarad gyda phobol ifanc.
“Ro’n i’n teimlo fel ein bod ni’n ystadegau ar dudalen, fel ein bod ni’n algorithm yn hytrach na disgyblion gyda dyfodol.
“Dw i’n credu fod cael pobol ifanc yn y broses yn golygu fod gwleidyddion yn meddwl am bobol ifanc.”
Ac mae Molly, sy’n astudio Lefel A Hanes, Gwleidyddiaeth, Celf, a’r Fagloriaeth Gymraeg, yn cytuno i’r carn.
“Dw i’n credu ei fod e’n bwysig iawn. Os ydyn ni’n ddigon hen pan ydyn ni’n 16 i gael hawliau fel oedolion – ni’n gallu gadael ysgol, ni’n gallu gweithio – os ydyn ni’n cael yr hawliau yna, dw i’n credu ei fod yn bwysig iawn cael yr hawl i bleidleisio.
“Mae’r penderfyniadau am effeithio arnom ni gymaint â rhywun sy’n 30 oed.”
Ychwanega Lily, sy’n astudio Almaeneg, Saesneg, a Hanes, ei bod hi’n “hapus iawn” gyda’r penderfyniad i adael i bobol ifanc bleidleisio, “oherwydd mae’n helpu ni i gymryd cyfrifoldeb gwleidyddol”.
“Mae bron yn gorfodi ni i feddwl am y pethau sy’n digwydd, ni’n cael llais am y tro cyntaf, felly dw i’n hapus.”
Ac fel y tri arall, mae Morgan hefyd yn astudio Hanes, yn ogystal â Throseddeg a Gwleidyddiaeth, ac mae’n cyfaddef nad oedd yn siŵr os mai newid yr oedran pleidleisio i 16 oedd y penderfyniad cywir ar y dechrau.
“Nawr, yn enwedig ar ôl y pandemig a gweld faint mae dewisiadau gwleidyddol yn effeithio ar bobol ifanc yn benodol, dw i’n ei gefnogi,” meddai.
“Dylai pobol ifanc gael dweud [eu dweud] ar y pethau sydd wedi effeithio nhw, ac ar sut mae eu dyfodol nhw am edrych.”
Darllenwch mwy YMA