Fel rhywun a fagwyd yn cwiar y peth olaf doeddwn i byth yn disgwyl y byddwn yn mynd i mewn i chwaraeon, yn enwedig gyda diffyg modelau rôl chwaraeon LHDTCIA+. Ymlaen i 2024 ac rydym newydd gael 195 o athletwyr LHDTCIA+ agored yn cystadlu yn y Gemau Olympaidd ac rwy’n aelod o glwb rhedeg lleol ac yn mwynhau codi pwysau.
Er bod nifer yr athletwyr LHDTCIA+ yn y Gemau yn drawiadol, dylai’r ffocws gwirioneddol fod ar amrywiaeth y chwaraeon y buont yn cystadlu ynddynt. Er bod llawer yn cymryd rhan mewn chwaraeon poblogaidd fel pêl-droed a rygbi, gwelsom hefyd gynrychiolaeth mewn digwyddiadau llai prif ffrwd fel saethyddiaeth a chodi pwysau. Mae cael modelau rôl y gellir eu cyfnewid yn hanfodol, gan fod llawer ohonom yn teimlo ein bod wedi ein dieithrio oddi wrth chwaraeon oherwydd profiadau ysgol negyddol. Mae ymchwil gan LGBT Youth NW a Pride Sports yn dangos bod y rhan fwyaf ohonom wedi wynebu homoffobia neu drawsffobia mewn chwaraeon ysgol neu wedi gweld yr awyrgylch yn ddigroeso. Wrth dyfu i fyny mewn ysgol â ffocws rygbi, doeddwn i byth yn teimlo y gallwn i gymryd rhan, yn enwedig cyn i chwaraewyr fel Gareth Thomas ddod allan. Roedd hyn yn fy annog i beidio â chymryd rhan mewn chwaraeon yn gyfan gwbl tan fy 20au hwyr.
Mae cael gwelededd mewn digwyddiad byd-eang mor arwyddocaol yn newyddion gwych, ond mae angen i ni ystyried sut i gael mwy o bobl LHDTCIA+ i gymryd rhan mewn chwaraeon yn y lle cyntaf. Dyma lle mae mudiadau llawr gwlad a thimau chwaraeon cymunedol yn haeddu cymryd y llwyfan. Ers blynyddoedd maen nhw wedi darparu lle diogel i bobl LHDTCIA+ roi cynnig ar chwaraeon, ond mae angen gwella ymwybyddiaeth o hyd. Un ffordd y gellid gwneud hyn yw trwy sicrhau bod cyfleoedd chwaraeon ar gael mewn mannau a digwyddiadau LHDTCIA+ presennol.
Cynhaliwyd gŵyl gyntaf Out for Sport yn ystod Pride Llundain eleni, gan gynnig sesiynau blasu i fynychwyr o tua 20 o glybiau cynhwysol LHDTCIA+ yn Llundain. Gall digwyddiadau fel hyn, mewn mannau cyfeillgar LHDTCIA+, fod yn gam cyntaf hollbwysig i bobl archwilio gwahanol weithgareddau mewn amgylchedd croesawgar. Gall hyn helpu i leddfu’r pryder sy’n aml yn gysylltiedig â chymryd rhan mewn chwaraeon, yn enwedig y rhai sydd â chanfyddiadau rhyw cryf, fel codi pwysau.
Mae hefyd yn bwysig tynnu sylw at yr ymdrechion cadarnhaol a wneir i chwalu rhwystrau mewn chwaraeon. Gall clywed am ddigwyddiadau a arweinir gan cwiar, fel cystadlaethau cryfder nad ydynt yn ymwneud â rhywedd, ysbrydoli eraill i gymryd rhan neu sbarduno trafodaethau ar wneud chwaraeon yn fwy cynhwysol. Fel codwr pwysau anneuaidd, mae gwybod bod y sgyrsiau hyn yn digwydd yn fy annog i barhau i ymgysylltu a dilyn nodau cyraeddadwy.
Mae mwy o glybiau LHDTCIA+, fel y Gay Outdoor Club a Dykes who Hike, yn dod i’r amlwg ledled y DU, gan gynnig profiadau y tu hwnt i fannau cysurus pobl neu ardaloedd lleol. Fel y Gemau Olympaidd, mae’r clybiau hyn yn cwmpasu amrywiaeth eang o chwaraeon, o rygbi a rhedeg i glwb syrffio LHDTCIA+ cyntaf y DU yn Ne Cymru.
Gall dod o hyd i’r grwpiau hyn deimlo’n frawychus, ond mae yna chwilwyr clybiau chwaraeon sy’n eich galluogi i chwilio yn ôl lleoliad a gweithgaredd. Hyd yn oed os nad oes dim ar gael yn lleol, gall canllawiau eich helpu i ddeall y camau i gymryd rhan.
Er y gall ymuno â chwaraeon fod yn frawychus, yn enwedig i unigolion LHDTCIA+, mae’r nifer cynyddol o glybiau cynhwysol yn arwydd calonogol. Ynghyd â mwy o amlygrwydd o athletwyr LHDTCIA+ ar bob lefel, mae cynnydd amlwg, er bod angen mwy o dwf. Mae grwpiau llawr gwlad yn creu gofodau i ni fod yn ni ein hunain, rhannu profiadau, ac adeiladu cymuned, ond maent hefyd yn gwasanaethu fel rhan o becyn cymorth mwy i chwalu rhwystrau mewn chwaraeon. Drwy gefnogi mwy o bobl cwiar i ddarganfod chwaraeon, gallwn ddechrau gwella o frwydrau fel profiadau gwael yn yr ysgol neu deimlo nad yw rhai chwaraeon yn addas i ni.
Mae’r erthygl hon yn rhan o bartneriaeth QueerAF a Newyddiaduraeth Gynhwysol Cymru sy’n ymroddedig i ddyrchafu newyddiadurwyr LGBTQIA+ Cymreig sy’n dod i’r amlwg ac sydd ar y cyrion.
Gallwch ddilyn Sam ar X a LinkedIn.
Cofrestrwch i dderbyn cylchlythyr wythnosol QueerAF neu dewch yn aelod .